سخنگوی وزارت بهداشت اعلام کرد

وضعیت عادی در بازار دارو/خروج داروهای بدون نسخه از شمول بیمه

وضعیت بازار دارویی کشور، خروج داروهای بدون نسخه از پوشش بیمه و لزوم راه‌اندازی پویش حمایت از داروی ایرانی و ورود مشاهیر کشور به این موضوع، از جمله مباحثی بود که در نشست خبری این هفته سخنگوی وزارت بهداشت مطرح شد.

کد خبر: ۱۶۸۵۱۳

تاریخ: ۰۴ تير ۱۳۹۷ - ۱۴:۳۰

دکتر ایرج حریرچی- معاون کل وزارت بهداشت در نشستی خبری از راه‌اندازی سامانه‌ای در سایت سازمان غذا و دارو برای اطلاع از کمبودهای دارویی و قیمت داروها خبر داد و گفت: این سامانه به آدرس IRB.FBA.GOV.IR است و مردم می‌توانند برای اطلاع از کمبودهای دارویی و قیمت داروها به آن مراجعه کنند. تا اوایل هفته آینده نسخه اندروید این سامانه را هم راهاندازی می‌کنیم و مردم می‌توانند با وارد کردن نام داروی مورد نظرشان قیمت دارو و نزدیک‌ترین داروخانه‌ای که موجودی این دارو را دارد مطلع شوند. همچنین اگر کمبود یا مشکلی درباره دسترسی به دارو داشتند می‌توانند با این سامانه و یا با سامانه ۱۹۰ مطرح کنند.

وضعیت عادی در بازار دارو

وی با بیان اینکه در حوزه دارو شرایط‌مان به وضعیت عادی بازگشته و در زمینه داروهای ژنریک و برند ژنریک هیچ کمبودی نداریم،‌ گفت: باید پرسید در دو ماهه اخیر چقدر از کالاهای خارجی دچار کمبود یا افزایش قیمت شدند. این در حالیست که وزارت بهداشت، تولید کنندگان و وارد کنندگان دارو سینه سپر کرده‌ایم و اعلام کرده‌ایم که کل افزایش قیمت دارو برای امسال تنها ۹ درصد خواهد بود. این موضوع دستاورد بزرگی است. در حال حاضر هیچ شرکت دارویی وجود ندارد که بگوید ارز ۴۲۰۰ تومانی خواسته‌ایم اما به ما نداده‌اند. بنابراین یک سیستم رسیدگی سریع گذاشته‌ایم و بانک مرکزی هم از مبادی قانونی به ما کمک می‌کند.

مشکل برخی داروهای خارجی مزمن

وی ادامه داد: ما روزانه وضعیت دارو در کشور را رصد می‌کنیم. البته در همه کشورهای دنیا در یک بازار چند هزار قلمی کمبودهای یک تا ۱.۵ درصد قابل قبول است، اما وقتی بیماری برای دریافت یک دارو مراجعه می‌کند و نمی‌تواند آن را تهیه کند، نگران می‌شود. در عین حال مشکل ما درباره برخی از داروهای خارجی مزمن است؛ چرا که برخی می‌گویند ما داروی گرانقیمت خارجی را می‌خواهیم اما این حرف مغایر با قانون برنامه و نظام سلامت است. طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی ما باید داروی ژنریک تامین کنیم و بر همین اساس داروهای ژنریک و برند ژنریک را تامین می‌کنیم. در عین حال مشکلاتی درباره برخی داروهای خارجی داریم. البته بعضا تخلفاتی را هم شاهد هستیم. باید توجه کرد که اگر کسی با دلار ۴۲۰۰ تومانی جنسی را می‌آورد باید به همان قیمت آن جنس را عرضه کند و در همان حد سود کند. حال برخی می‌گویند اگر این دارو را به همان قیمت بفروشم چه چیزی را جایگزینش کنیم.

به داروی ایرانی اعتماد کنید

پویشی هم برای حمایت از داروی ایرانی راه بیندازند

حریرچی با بیان اینکه در یک تا دو مورد اجازه واردات موازی را داده‌ایم، گفت: در تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی سیستم‌های نظارتی قرار دادیم و هر روز به تعدادی از داروخانه‌ها سرکشی کرده و وضعیت را ثبت و با متخلفان برخورد می‌کنیم. در عین حال باید بدانیم که فرهنگ مردم هم باید تغییر کند. از مردم هم خواهش می‌کنیم که به داروی ایرانی اعتماد کنند. من به عنوان یک کارشناس صادقانه می‌گویم که داروی ایرانی کیفیت لازم را دارد و از تمام مشاهیر اعم از سیاسیون، مسئولان اجرایی، هنرمندان، ورزشکاران و ... درخواست می‌کنم که از داروی تولید داخل حمایت کنند. چه مانعی دارد که پویشی هم برای حمایت از داروی ایرانی راه بیندازیم. البته ما در تامین داروی داخلی و خارجی مشکلی نداریم و هر اتفاقی که طی چند سال آینده رخ دهد، هیچ مشکلی ایجاد نمی‌شود؛ چرا که تدابیر لازم اندیشیده شده است.

افزایش تخت‌های بیمارستانی به بیش از ۱۳۰هزار تخت

سخنگوی وزارت بهداشت در ادامه از افزایش تخت‌های بیمارستانی به بیش از ۱۳۰ هزار تخت خبر داد و گفت: در حال حاضر ۱۳۰ هزار و ۶۵۰ تخت بیمارستانی در کشور داریم و برای تامین استانداردهای تخت از نظر کمی و کیفی برنامه‌هایی مانند اجتناب از بستری غیرضرور، ارائه خدمات در منزل، ارائه خدمات سرپایی و ... را داریم.

وی افزود: ۶۸.۵ درصد تخت‌های بستری ما در بیمارستان‌های وزارت بهداشت، شش درصد در بیمارستان‌های دولتی دیگر، ۹.۵ درصد در نهادهای عمومی غیردولتی، ۱۳ درصد در بخش خصوصی و سه درصد در بخش خیریه قرار دارند. همچنین ۹۸۱ بیمارستان در کشور در حال فعالیت هستند و چندین بیمارستان هم در آستانه افتتاح قرار دارند. همچنین بیش از ۴۰۰ هزار نفر مشغول فعالیت در بیمارستان‌ها هستند.

۳۴میلیون و ۲۱۵هزار مورد بستری از ابتدای طرح تحول نظام سلامت

حریرچی با اشاره به میزان خدمات بستری ارائه شده در طی طرح تحول نظام سلامت گفت: از ابتدای طرح تحول ۳۴ میلیون و ۲۱۵ هزار مورد بستری بیش از یک روز در بیمارستان‌های وزارت بهداشت داشته‌ایم که از حمایت مالی طرح تحول بهره‌مند شدند. به این ترتیب ۷۷.۴ درصد بستری‌های کشور یعنی بیش از سه چهارم از بستری‌ها در بیمارستان‌های دولتی و تحت پوشش طرح تحول انجام شده است. همچنین ۲۲ میلیون و ۱۸۰ هزار مورد بستری موقت در بیمارستان‌های دولتی انجام شده است. همچنین در راستای ترویج زایمان طبیعی، سلامت مادران و سیاست‌های جمعیتی در وزارت بهداشت مرز ۲ میلیون زایمان طبیعی رایگان را رد کردیم و ۲ میلیون و ۳۲ هزار زایمان طبیعی رایگان در بیمارستان‌های دولتی انجام شده است. در عین حال برای راحتی مادران ۱۸۰۰ واحد تک نفره زایمان ایجاد کردیم و در راستای سیاست‌های جمعیتی ۸۵ درصد هزینه‌های درمان ناباروری را با تعرفه دولتی پوشش می‌دهیم. همچنین ۱۷ مرکز جدید درمان ناباروری با تمرکز بر مناطق محروم و در شش استان فاقد این مراکز یعنی سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، گلستان و لرستان ایجاد کردیم.

خروج داروهای بدون نسخه از شمول بیمه

حریرچی در ادامه صحبت‌هایش در پاسخ به سوالی درباره خروج داروهای OTC از شمول بیمه گفت: باید توجه کرد که ۹۰ درصد مصرف داروهای OTC در گذشته هم خارج از بیمه بوده است و مردم خارج از بیمه آنها را خریداری می‌کردند. طبق مصوبه جدید شورای عالی بیمه نیز در حال حاضر تهیه این داروها برای سنین زیر ۱۲ سال تحت پوشش بیمه است و بالای ۱۲ سال از شمول بیمه خارج شده است، اما این داروها هزینه زیادی ایجاد نمی‌کند.

چند ایرانی بیمه درمانی ندارند؟

وی در پاسخ به سوال ایسنا درباره وضعیت ایرانیان فاقد بیمه و تعداد آنها گفت: طبق اعلام مرکز آمار ایران، تعداد ایرانیان فاقد بیمه بین ۶.۹ و ۱۰.۵ درصد است که به ۵.۵ تا ۶ میلیون نفر می‌رسد. باید توجه کرد که قسمت قابل توجهی از افراد فاقد بیمه یا افراد جوان مجرد هستند که احساس نیاز نمی‌کنند و یا افراد متمولی هستند که برای بیمه شدن مراجعه نکرده‌اند. البته تعدادی از افراد هم مشکل شناسنامه یا کارت ملی دارند و تعدادی هم واقعا به بیمه شدن نیاز دارند، اما به دلیل ضعف اطلاع رسانی نتوانستند از پنجره طلایی بیمه در سال ۹۳ و ۹۴ استفاده کنند و این فرصت را از دست دادند.

حریرچی افزود: در حال حاضر به دو روش می‌توان افراد را تحت پوشش بیمه قرار داد. در روش اول اگر ثابت شود فردی نیازمند است و تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی قرار دارد و یا با معرفی این دو ارگان می‌تواند تحت پوشش بیمه رایگان قرار گیرد. تعدادی هم بر اساس آزمون وسع که طبق قانون برنامه ششم باید انجام شود می‌توانند بیمه شوند. به طوریکه اگر در آزمون وسع مشخص شود که استطاعت لازم را برای پرداخت حق بیمه ندارند تحت پوشش بیمه رایگان قرار می‌گیرند. در عین حال یک بیمه روی تخت هم وجود دارد به این ترتیب که افرادی که تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی نباشند و یک استطاعت منطقی را داشته باشند می‌توانند با پرداخت ۵۰ درصد حق بیمه تحت پوشش بیمه قرار گیرند و بلافاصله هم بیمه می‌شوند. البته امیدوارم روزی برسد که در ایران هیچ فرد بدون بیمه‌ای وجود نداشته باشد. هر چند که پیش از طرح تحول نظام سلامت ۱۶.۷ درصد ایرانیان یعنی بالغ بر ۱۳ میلیون نفر فاقد بیمه بودند که در حال حاضر این امر بسیار کاهش یافته است.

تبلیغات غیرعلمی و غیراخلاقی پزشکی

سخنگوی وزارت بهداشت در پاسخ به سوالی درباره تبلیغات پزشکان گفت: تبلیغات پزشکان محدودیت‌های جدی و قانونی دارد و گستره و طیف وسیعی را هم در بر می‌گیرد. تبلیغاتی که اکنون در این حیطه می‌بینیم اکثرا یا غیر علمی یا غیر قانونی و یا غیراخلاقی هستند و چیزهای عجیب و غریبی درباره نحوه بهبودی و ... می‌گویند. البته این تبلیغات فقط به طب مدرن منحصر نیست، بلکه طب سنتی، طب مکمل و سوزنی را هم شامل می‌شود. مسئولیت نظارت در این زمینه عمدتا با سازمان نظام پزشکی است و اگر در مواردی تبلیغی غیر علمی باشد و فرد بر اساس آن تبلیغ به پزشک مراجعه کرده و دچار عارضه شود، به طور قانونی مورد پیگرد قرار می‌گیرد.

حریرچی در ادامه درباره صیانت از حقوق مردم در حوزه قضایی گفت: صدا و سیما در کشور ما نقش مهم و کلیدی بر عهده دارد و در زمینه مسائل مربوط به حوزه سلامت و سبک زندگی مورد توجه مردم است. البته ما متوجه محدودیت‌های بودجه‌ای و مالی هستیم، اما تاکید می‌کنیم که غذاهای شور، پرشکر، پرچربی و ... برای سلامتی مضر هستند و نباید تبلیغ شوند. در عین حال ما متولی سلامت جامعه هستیم و موضوعات سلامت روانی را هم در نظر می‌گیریم. متاسفانه عمده غذاهایی که در برنامه‌ها آموزش داده می‌شوند دور از واقعیت‌های جامعه‌ هستند. غذایی که در یک برنامه آموزش داده می‌شود باید مورد استطاعت مردم باشد. به هر حال خیلی از مردم ما محدودیت‌هایی در مصرف برخی مواد دارند و هر روز نمی‌توانند موادی مانند پروتئین‌ها و ... را تامین کنند. این مسئله با توجه به حسرتی که ایجاد می‌کند، درست نیست. وقتی یک آشپزخانه بسیار شیک با تمام امکانات نشان می‌دهند یا غذاهایی در سریال‌ها مصرف می‌شود که مورد استطاعت مردم نیست، درست نیست. باید پرسید چند درصد مردم ما خانه ویلایی دارند یا هر روز سه نوع خورشت یا آب پرتغال مصرف می‌کنند. بنابراین باید به مردم آموزش دهیم که چگونه می‌توان غذای سالم را با درآمدی متوسط یا متوسط به پایین تهیه کرد.

حریرچی در پاسخ به سوالی درباره ارتباط غیرقانونی برخی پزشکان با شرکت‌های تجهیزاتی و دارویی گفت: دکتر فاضل چندی پیش در یک نشست خبری این موارد را با عنوان سهم‌خواهی و حتی رشوه نام بردند و اگر ثابت شود رابطه مالی، کالایی، سفر به خارج و ... در برخی پزشکان به دلیل استفاده از یک دارو یا تجهیزات خاص است، شایسته همین تعابیر است. در این زمینه هم نظام پزشکی و هم وزارت بهداشت برخوردهای قانونی لازم را انجام می‌دهند، اما مهم‌ترین کنترل ارتقای فرهنگ، اخلاق و نظارت است.

حریرچی در پاسخ به سوالی در مورد وضعیت ارائه خدمت به مردم سردشت که در زمان جنگ تحمیلی از سلاح‌های میکروبی و شیمیایی در آن منطقه استفاده شد، گفت: اولین بار استفاده از سلاح‌های شیمیایی در شهر در سردشت و حلبچه بود که از سوی رژیم بعثی و با همکاری کسانی انجام شد که امروزه ادعای حقوق بشر می‌کنند. ما برای ارائه خدمت به مردم این مناطق اقدامات لازم را انجام می‌دهیم و بازدیدهای زیادی را هم داشته‌ایم. اگر نقصی در ارائه خدمات سلامت در این مناطق وجود داشته باشد حتما باید برطرف شود.

حریرچی در پاسخ به سوالی درباره میزان خطاهای پزشکی و ارتباط آن با شکایاتی که علیه پزشکان می‌شود، گفت: شکایت‌ها ممکن است به حق یا نا به حق باشند و زمانی رخ می‌دهد که بیمار تصور کند قصوری از سوی پزشک انجام شده است. بنابراین شکایات بررسی می‌شوند و ممکن است اتهام وارد باشد یا نباشد، اما باید توجه کرد که نمی‌توان میزان شکایات را با میزان خطای پزشکی مقایسه کرد. بنابراین مقایسه تعداد شکایات با خطاهای پزشکی مقایسه‌ای مع الفارغ است.

ماجرای تعیین سقف ریالی برای ارایه خدمت به بیمه‌شدگان بیمه سلامت

حریرچی در پاسخ به سوالی درباره تعیین سقف برای ارائه خدمات به بیمه شدگان بیمه سلامت در بیمارستان‌های دولتی گفت: با توجه به هزینه‌هایی که در بیمارستان‌های دولتی وجود داشت، تفاهمی امضا شده تا بتوانیم از طریق آن هزینه‌هایمان را کاهش دهیم، اما دسترسی مردم به خدمات نباید آسیب ببیند و بیمه سلامت هم اعلام کرده که سقفی برای ارائه خدمات نداریم، اما برخی مدیران محیطی برداشتی اشتباه کردند که تذکرهای لازم داده شد. مقصود این بود که هزینه‌های سرباری و هزینه‌های زائد باید کنترل شوند. در عین حال می‌بینیم که برخی اقدامات پزشکی در شرایطی لازم است، اما اورژانسی نیست. بنابراین یک سری بسته‌های صرفه جویی را تدوین کردیم، اما همانطور که وزیر بهداشت هم تاکید کردند خدمت رسانی به مردم نباید آسیب ببیند.

وضعیت پرداخت کارانه پرستاران

وی درباره پرداخت کارانه پرستاران نیز گفت: پرداخت کارانه پرستاران و پیراپزشکان همزمان با پزشکان یا دو تا سه ماه بعد از آنهاست. البته در حال حاضر تاخیرهایی در پرداخت کارانه به دلیل تاخیر بیمه‌ها در پرداخت مطالبات‌شان وجود دارد. خوشبختانه در روزهای اخیر تعرفه خدمات پرستاری در منزل را هم ابلاغ کردیم که باید تحت پوشش بیمه قرار گیرد.

وی در پاسخ به سوالی درباره وضعیت شورای عالی بیمه گفت: شورای عالی بیمه با همان ماهیت و سیستم رایگیری گذشته به وزارت بهداشت منتقل شده و از آنجایی که تولیت سلامت یعنی وزارت بهداشت نقش مستقیم‌تری را بر عهده گرفته است و بیمه سلامت هم به وزارت بهداشت منتقل شده است، می‌توان دستاوردهای بهتری را شاهد بود.

ضعف در پذیرش دانشجوی پزشکی

سخنگوی وزیر بهداشت در پاسخ به سوالی درباره چالش‌های آموزش پزشکی در کشور گفت: روش پذیرش دانشجو که فقط منحصر به کنکور است، درست نیست. متاسفانه برخی افراد بدون آگاهی از کار پزشکی وارد این رشته می‌شوند. باید توجه کرد که افراد رشته پزشکی باید نسبت به کار پزشکی آگاه بوده و انگیزه‌های اجتماعی بالایی داشته باشند. در سال گذشته در رشته علوم تجربی ۵۵۰ هزار نفر برای ۱۵۰ صندلی آزمون دادند. از طرفی طبق اعلام سازمان نظام پزشکی در کشور ۱۵ هزار پزشک وجود دارد که فقط یک بار به نظام پزشکی مراجعه کرده‌اند. بنابراین تعدادی از این افراد به خارج از کشور رفته‌اند و تعدادی هم نمی‌خواهند طبابت کنند. این موضوع نشان دهنده ضعف نظام انتخاب، پذیرش و نگهداری در این حوزه است.

حریرچی در بخشی از صحبت‌هایش درباره نحوه برخورد حوزه سلامت با افراد مشهور اعم از سلبریتی‌ها، ورزشکاران، سیاستمداران و ... گفت: بسیاری از اسناد بین‌المللی و داخلی می‌گویند ما باید بر اساس اصل عدالت و بی طرفی رفتار کنیم. مگر اینکه شاخص‌های فنی پزشکی و اورژانسی در میان باشد. طبق ماده ۴۸ آئین‌نامه اخلاق پزشکی شاغلین حرف پزشکی و حرف وابسته باید انصاف را درباره همه بیماران و مراجعه کنندگان و عدالت را میان آنها پاس بدارند و درباره اولویت دادن به بیماران باید شاخص‌های روشن، مشخص و شاخص‌های اخلاقی موجه درباره اورژانسی بودن هزینه‌های درمانی و ... را مد نظر داشت.

وی افزود: طبق ماده ۴۹ این آئین‌نامه شاغلین و حرفه مندان پزشکی نباید در ارائه خدمات به بیماران با انگیزه‌های مالی یا غیر مالی برای برخی بیماران مرتکب اعمالی مانند جلو انداختن نوبت و ... شوند. زیرا تبعیض شمرده می‌شود. البته در برخی کشورها ممکن است درجاتی از اولویت‌بندی وجود داشته باشد اما به شرط اینکه دارای قانون و آئین‌نامه باشد. در این آئین‌نامه‌ها معمولا امتیاز را به افراد محروم‌تر می‌دهند.

حریرچی همچنین گفت: در ماده ۵۰ این آئین‌نامه هم گفته شده که ضمن رعایت عدالت و انصاف میان بیماران لازم است افرادی که در زمره گروه‌های آسیبپذیر هستند مورد توجه ویژه قرار گیرند. اولویت دادن به افراد آسیب پذیر در مواردی می‌تواند موجه باشد و لازم است از قبل تعیین شده باشد. بنابراین اولویت‌ها باید روشن‌، مدون و از پیش تعیین شده باشند. بر این اساس وزارت بهداشت نمی‌تواند هزینه اضافه‌تری را برای یک فرد صرف کند؛ چرا که متولی سلامت تمام جامعه است.

وی درباره اینکه آیا می‌توان درباره وضعیت درمان مشاهیر اطلاع رسانی کرد، گفت: در این زمینه اگر ضرری به جامعه برسد، بهتر است اطلاع رسانی انجام شود اما در برخی آئین‌نامه‌ها اعلام می‌کنند که اگر می‌خواهید درباره درمان کسی اظهار نظر کنید، بهتر است یکی از اعضای خانواده آن را اعلام کند و یا در زمان اعلامش حضور داشته باشد. در عین حال باید بدانیم که اخلاق پزشکی تحت تاثیر اخلاق رسانه‌ای است. اخلاق رسانه‌ای به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه به سمت بزرگنمایی یا کوچک نمایی می‌رود و گاهی این اقدام می‌تواند به سلامت جامعه آسیب بزند.

وی تاکید کرد: اگر اولویت بندی هم برای مشاهیر باشد نباید موجب آسیب به دیگران شود. در حال حاضر می‌بینیم که بسیاری از افراد بزرگ در بیمارستان‌های دولتی خدمت می‌گیرند. مقام معظم رهبری نیز در بیمارستان شهید رجائی بستری شدند. بنابراین نباید چیزی به عنوان VIP حداقل برای مسئولانی که مسئول بیت‌المالند، داشته باشیم و باید سعی کنیم برای کسی حقی ممتاز قائل نشویم؛ چرا که ممکن است به دیگران آسیب وارد کند.