پایش روزانه موجودی "خون" در کشور/چگونگی تضمین سلامت خون‌های اهدایی

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی جذب و نگهداری اهداکنندگان سازمان انتقال خون ایران، برنامه‌های این سازمان در راستای افزایش ضمانت سلامت اهدای خون و فرآورده‌های خونی در کشور را تشریح کرد.

کد خبر: ۱۹۴۳۸۱

تاریخ: ۱۹ شهريور ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۰

دکتر عباس صداقت  با بیان اینکه سازمان انتقال خون ایران به عنوان متولی تامین خون و فرآورده‌های خونی برای بیماران نیازمند به خون در کشور، همیشه تلاش می‌کند تا با بهترین عملکرد ممکن، بالاترین استانداردها را در این حوزه فراهم کند، گفت: سازمان انتقال خون تنها سازمانی است که مسئولیت تامین کافی خون سالم برای بیماران و جذب داوطلبان اهدای خون و ترویج فرهنگ اهدای خون داوطلبانه در میان مردم و جامعه را بر عهده دارد. بر همین اساس سعی می‌کنیم با تلفیق تجربه بومی کشور و جدیدترین مطالعات و روش‌های علمی و اجرایی کشورهای پیشرفته، در راستای افزایش ضمانت سلامت اهدای خون و سطح رضایتمندی و راحتی داوطلبان اهدای خون، گام برداریم.

وی با بیان اینکه در حال حاضر سازمان انتقال خون ایران  سالانه بیش از ۲ میلیون واحد خون از اهداکنندگان داوطلب دریافت می‌کند، افزود: بر این اساس کمبودی در زمینه تامین خون و فرآورده‌های خونی در کشور نداریم. البته با توجه به ماهیت ذاتی خون و فرآورده خونی، کوتاه بودن مدت زمان نگهداری آن و وابستگی اهدای خون به حضور منظم و پیوسته اهداکنندگان، گاهی شاهد افت و خیزهای موقت و گذرا در میزان مراجعه و میزان اهدای خون در برخی مقاطع زمانی برای تعدادی از شهرها و استان‌های کشور هستیم.

مبادله بین استانی ۱۷۰ هزار واحد خون در کشور

صداقت ادامه داد: بر همین اساس سازمان انتقال خون به‌ویژه در چهار سال اخیر با استقرار، تقویت و ساماندهی شبکه ملی خون رسانی در کشور، به صورت روزانه و هفتگی میزان موجودی خون و فرآورده‌های خونی را پایش و با هماهنگی مبادلات بین استانی، ذخایر خونی کشور را مدیریت می‌کند؛  به‌طوری که میزان این مبادلات بین استانی در سال گذشته از رقم ۱۷۰هزار واحد نیز عبور کرد.

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی جذب و نگهداری اهداکنندگان سازمان انتقال خون ایران همچنین گفت: از طرفی گاهی اوقات شاهد مراجعه بیش از حد نیاز و در حد ازدحام اهداکنندگان خون در بازه‌های زمانی خاص هستیم. به عنوان مثال در ایام محرم، در شرایط بعد از وقوع بحران‌هایی چون زلزله و... این موضوع دیده می‌شود. سازمان انتقال خون برای رفع این مشکل نیز از سال ۱۳۹۲ برنامه‌ای تحت عنوان نذر خون ایجاد کرده که در زمان ازدحام برای اهدای خون اقدام به نوبت‌دهی می‌کند. در این برنامه از طریق صحبت کردن با داوطلبین، آنها را تشویق می‌کنیم به جای اهدای خون در روزهای خاص و پر ازدحام، با دریافت نوبت برای اهدای خون در روزهای دیگر اقدام کنند. حتی برای سهولت و راحتی اهداکنندگان، از سال گذشته امکان دریافت نوبت اهدای خون به صورت اینترنتی نیز برای اهداکنندگان فراهم شده تا داوطلبین بتوانند مطابق برنامه‌های شخصی خود برنامه‌ریزی کرده و به صورت اینترنتی از طریق آدرس "nobatdehi.ibto.ir" از یکی از مراکز اهدای خون نزدیک به محل کار یا زندگی خود نوبت اهدای خون بگیرند و در زمان مراجعه با کمترین معطلی به اهدای خون اقدام کنند.

سلامت خون‌های اهدایی آزمایش می‌شود

صداقت در ادامه صحبت‌هایش درباره وضعیت سلامت خون در کشور نیز گفت: یکی از دغدغه‌های همیشگی سازمان انتقال خون، دستیابی به خون و فرآورده‌های خونی با کمترین خطر آلودگی به عوامل بیماری‌زای قابل سرایت از راه خون است. بر همین اساس در سازمان انتقال خون تک‌تک واحدهای خون تهیه شده، از نظر عدم آلودگی به این عوامل بیماری‌زا با دقت بسیار بالا و برخورداری از آخرین فناوری‌های روز دنیا مورد آزمایش‌ قرار می گیرند. با این وجود سازمان انتقال خون برای حذف هرگونه خطر آلودگی احتمالی، از راهکارهای موثر دیگری نیز استفاده می‌کند که یکی از مهم‌ترین راه‌ها رفتن به سراغ گروه‌های جمیعتی با کمترین احتمال آلودگی، تعیین شرایط و ضوابط سختگیرانه برای پذیرش داوطلبین و الزام به مصاحبه و معاینه پزشکی قبل از اهدا است.

۲ اقدام برای تضمین سلامت خون

وی ادامه داد: در این زمینه سازمان انتقال خون از سال  ۱۳۹۵ با استقرار یک سیستم مراقبتی سختگیرانه در همه مراکز اهدای خون کشور به تقویت اثربخشی این فرآیند اقدام کرده است. از طرفی برنامه دیگر برای حفظ سلامت خون و فرآوره‌های خونی، برنامه غربالگری داوطلبین بار اولی خون است که در سال ۱۳۹۵ برای اولین بار به صورت آزمایشی در یک استان و از سال ۹۶ در تعداد زیادی از مراکز اهدای خون کشور به اجرا در آمده است. بر مبنای این برنامه، داوطلبین اهدای خون که برای اولین بار اقدام به اهدای خون می‌کنند، به جای اهدای خون، تنها یک نمونه خون برای انجام آزمایش‌های غربالگری می‌دهند تا در صورت سلامت خون و بعد از گذشت سه ماه، شروع به اهدای خون کنند. بنابراین این امیدواری وجود دارد که هر چه بیشتر به خطر صفر انتقال خون نزدیک شده و شاخص اهدای خون مستمر را که از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش وضعیت اهدای خون است، افزایش دهیم.

صداقت با بیان اینکه اقدام دیگرمان برای کاهش خطر و رسیدن به خطر صفر انتقال خون،  برنامه‌ریزی کشوری برای انجام واکسیناسیون همه اهداکنندگان مستمر خون است، گفت: بر همین اساس قرار است در همه شهرها و استان‌های کشور بر علیه بیماری هپاتیت نوع بی،  برنامه واکسیناسیون انجام شود که با مشارکت مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت در حال برنامه‌ریزی بوده و اجرای فاز اول این کمپین از ابتدای مهرماه امسال شروع می‌شود و تا انتهای بهمن ماه به پایان خواهد رسید.

وی تلاکید کرد: طی این برنامه اهداکنندگان مستمر خون به طور رایگان سه نوبت واکسن بر علیه بیماری هپاتیت بی دریافت می‌کنند و در مقابل ابتلا به این بیماری ایمن و مصون خواهند شد.

انتهای پیام