تاثیر معنویت و حمایت‌های اجتماعی بر سلامت جسم و روان افراد

به مناسبت هفته ملی بهداشت روان، برای بررسی دو مفهوم معنویت و حمایت اجتماعی در سلامت روان افراد با متخصصان این حوزه به گفتگو نشستیم.

کد خبر: ۲۰۵۴۲۶

تاریخ: ۲۵ مهر ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۶

تلاش انسان برای برقراری رابطه با خود، خداوند، طبیعت و انسان‌های دیگر است. تاکنون هزاران مقاله که در پایگاه داده‌های علمی منتشر شده‌اند، نشان می‌دهند که معنویت و مذهب بر سلامت جسمانی و روانی تاثیرگذار است. موضوع حائز اهمیت پرورش بعد معنوی در جوانان و نوجوانان است. در مسیر پرورش بعد معنوی، پیش از هر چیز نیاز است که میزان خودآگاهی معنوی نوجوان بررسی شود. خودآگاهی معنوی اساس دستیابی انسان به کمال است. جوانان و نوجوانان در فرایند هویت‌یابی خود، به دنبال یافتن هدف و معنای زندگی هستند.

پرورش بعد معنوی و دینی از ابتدای دوران کودکی در خانواده با مشاهده نگرش و رفتار معنوی والدین آغاز می‌شود. کودک و نوجوان از والدین و اطرافیان خود می‌آموزد که رابطه با خداوند معنای کامل و ارزشمندتری به زندگی می‌دهد. والدین در مسائل و مشکلات زندگی با مدد گرفتن از خداوند به فرزندان خود می‌آموزند که هرگز ناامید نشوند و تا آنجا که می‌توانند با تلاش و ایمان به یاری خدا، مسائل زندگی خود را مدیریت کنند.

دکتر جعفر بوالهری - رییس مرکز تحقیقات سلامت معنوی و رییس دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی ایران به مناسبت هفته ملی بهداشت روان، درباره  معنویت به عنوان عامل مهمی در سلامت روان یک فرد می‌گوید: آخرین رویکرد‌های علمی جهان بیانگر این است که سلامت  فردی در گرو سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی است. انسان مجموعه‌ای از جسم و روان و ایمان است. تاکید ما بر این است که در حال حاضر باید جوانان را در بعد سلامت معنوی دریابیم. در هیمن راستا سال‌های زیادی را صرف مطالعه و بررسی سلامت روان و معنوی جوانان کردیم.

وی ادامه می‌دهد: مغز انسان جایگاه معنویت است. گر افرادی با یک رفتار خوب، دارای موقعیت اجتماعی و شغل خوبی هستند، قطعا دارای سلامت روان و جسمی هستند. این تئوری درباره سلامت معنوی نیز صدق می‌کند. تفکر انسان درباره دین به سلامت مغز و روابط اجتماعی سالم مانند محیط خانوادگی مربوط است. نباید اجازه دهیم تنش‌های اجتماعی، اقتصادی ما را از معنویت دور کند.

نقش حمایت اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان و جوانان

دکتر سید علی جواد موسوی _. معاون امور اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی ایران،  درباره حمایت اجتماعی به عنوان عامل مهم دیگری که در  سلامت روان نقش دارد،  می‌گوید: حمایت اجتماعی به این معناست که فرد احساس کند مورد توجه دیگران است و دیگران برای او ارزش قائل هستند و او خود را متعلق به یک شبکه اجتماعی می‌داند. به طور کلی سه نوع حمایت اجتماعی عاطفی، ابزاری و اطلاعاتی داریم.

وی درباره انواع حمایت‌های اجتماعی و تاثیرات آن‌ می‌گوید: حمایت اجتماعی عاطفی به این معناست که فرد هنگام غم و اندوه و فقدان به کسی یا کسانی تکیه کند و از اندوه خود بکاهد. حمایت اجتماعی ابزاری نیز به منظور حمایت از فردی است که مال یا مسکن خود را از دست داده و به حمایت جامعه یا دوستان خود نیاز دارد. در حمایت اجتماعی اطلاعاتی، فرد می‌تواند از نظر اطلاعاتی تامین شود و در صورت بروز مشکل به مشورت با دیگران بپردازد.

موسوی با بیان اینکه وجود همسر در زندگی نیز نوعی حمایت اجتماعی است، می‌افزاید: اگر یک فرد دیر ازدواج کند، از این حمایت اجتماعی بی‌بهره می‌ماند. در افرادی که دیر ازدواج می‌کنند، میزان اضطراب و افسردگی و بی‌خوابی افزایش می‌یابد. گاهی مطالعات نشان می‌دهد استعمال دخانیات و مواد مخدر در افرادی که مجرد هستند،  بیشتر است.

وی در پایان می‌گوید: حمایت اجتماعی نوعی تکیه‌گاه برای فرد است و نقش بسیار مهمی را در سلامت روان فرد دارد. اگر فرد از یکی از این حمایت‌ها محروم شود، دچار اختلالات روانی می‌شود. در این حالت میزان ریسک افسردگی، اظطراب، خودکشی و...   افزایش می‌یابد. در بعضی مواقع حتی ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی _. عروقی با محرومیت از این حمایت‌های اجتماعی در افراد زیاد می‌شود. همچنین کاهش حمایت‌های اجتماعی علاوه بر پیدایش اختلالات روانی، موجب تضعیف سیستم ایمنی بدن می‌شود و بر سلامت ارگان‌های دیگر بدن تاثیر می‌گذارد.

انتهای پیام