ناهماهنگی دستگاه‌های اجرایی بلای جان «کاوه‌ده»

منطقه کاوه‌ده فیروزکوه بیش از ۲۰ سال است که به عنوان منطقه‌ای شکار ممنوع در استان تهران شناخته می‌شود. منطقه‌ای که جمعیت حیات‌وحش آن حالا بیش از ۷۰۰۰ راس است و سال‌ها است که آرزو دارد به یکی از منطقه چهارگانه حفاظتی محیط زیست ارتقا پیدا کند ولی هنوز این اتفاق نیفتاده. محیط زیستی‌ها سنگ‌اندازی وزارت صنعت، معدن و تجارت و اداره منابع طبیعی را علت آن می‌دانند و منابع طبیعی مشخص نکردن حقوق عرفی بهره‌برداران و مرتعداران توسط محیط زیست را.

کد خبر: ۲۲۳۰۵۲

تاریخ: ۲۵ آذر ۱۳۹۷ - ۱۱:۴۸

وسعت منطقه شکار ممنوع کاوه‌ده ۷۵ هزار هکتار است. طی سرشماری‌های سال ۷۶ جمعیت حیات‌وحش کاوه‌ده حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ راس بود اما طی آخرین سرشماری - که امسال انجام شد - جمعیت حیات‌ وحش منطقه حدود ۱۰ برابر افزایش یافته است و بیش از ۷۰۰۰ راس قوچ و میش و کل و بز در آن زندگی می‌کنند حتی محیط بانان منطقه طی گشت‌زنی‌های خود موفق به دیدن پلنگ نیز شده‌اند.

اما کاوه‌ده چندین سال است که یک آرزو دارد، آرزویی که با وجود پیگیری‌های محیط زیست هنوز محقق نشده است و آن چیزی نیست جز ارتقای این منطقه شکار ممنوع به یکی از مناطق چهارگانه حفاظت شده محیط زیستی. این منطقه اگر به یکی از مناطق چهارگانه محیط زیستی ارتقا پیدا کند نظارت‌های محیط زیستی روی منطقه‌ای که بیش از ۷۰۰۰ راس حیات‌وحش دارد بیشتر و جلوی تخریب این منطقه‌ حساس - که جزو معدود مناطق بکر باقی مانده در استان تهران است - گرفته می‌شود. پرونده ارتقای کاوه‌ده چندین بار در شورای عالی محیط زیست مطرح شده ولی تاکنون نتیجه‌ای نداشته است. برخی مسئولان مخالفت وزارت صنعت، معدن و تجارت را علت مشخص نشدن سرنوشت این منطقه می‌دانند و عده‌ای دیگر خودداری منابع طبیعی استان تهران از پاسخ‌دهی.

وزارت صنعت، معدن و تجارت با ارتقای کاوه‌ده موافقت نمی‌کند

حمید ظهرابی -معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست - وجود حیات‌ وحش و پوشش گیاهی غنی در کاوه‌ده را تایید می‌کند ولی می‌گوید که وزارت صنعت معدن و تجارت تاکنون موافقت خود را برای ارتقا کاوه‌ده به یکی از مناطق چهارگانه محیط زیستی اعلام نکرده است.

ظهرابی اضافه می‌کند: معادنی که در منطقه می‌توانند بهره‌برداری شوند معادن ارزشمندی نیستند. با این وجود تاکنون نتوانسته‌ایم موافقت این وزارتخانه را بگیریم.

منابع طبیعی با ارتقای کاوه‌ده مخالف است

اما محمد فریدی -رییس اداره محیط زیست شهرستان فیروزکوه-  مخالفت منابع طبیعی استان تهران را علت ارتقا نیافتن منطقه شکار ممنوع کاوه‌ده می‌داند.

وی ادامه می‌دهد: منابع طبیعی بر این باور است که اگر منطقه شکار ممنوع کاوه‌ده به یکی از مناطق چهارگانه محیط زیستی ارتقا پیدا کند حقوق بهره‌بردارانی مثل دامداران و مرتعداران به خطر می‌افتد. ما چندین بار به همکارانمان در منابع طبیعی گفتیم که ما حقوق تمام بهره‌برداران و دامدارانی که پروانه دام دارند و از گذشته در منطقه فعال بوده‌اند را به رسمیت می‌شناسیم و محیط زیست تنها قصد دارد در کنار منابع طبیعی حفاظت از منطقه را بهبود ببخشد. متاسفانه با وجود اینکه چندین بار با اداره منایع طبیعی استان تهران مکاتبه کرده‌ایم ولی پاسخ روشنی دریافت نگرفته‌ایم.

رییس اداره محیط زیست شهرستان فیروزکوه در پاسخ به این پرسش که‌ آیا وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز با ارتقای این منطقه شکار ممنوع مخالف است، توضیح می‌دهد: حدود چهار سال پیش وزارت صنعت، معدن و تجارت با ارسال‌ نامه‌ای موافقت خود برای ارتقای منطقه اعلام کرد اگرچه چندی پس از ارسال این نامه اظهار کردند که مخالف ارتقای منطقه هستند ولی این وزارتخانه نمی‌تواند یک بار موافقت و بار دیگر مخالفت کند. همان نامه موافقت می‌تواند کار ما را راه بیندازد.

فریدی با اشاره به اینکه اصل مشکل ما مخالفت منابع طبیعی است، می‌گوید: کاوه‌ده کریدور حیات‌وحش سه استان سمنان، تهران و مازندران است. در این منطقه معدن فعال و یا ارزشمندی در حال حاضر وجود ندارد که بخواهیم آن همه پوشش گیاهی ارزشمند و ذخیره‌گاه ژنی را فدای آن کنیم.

محیط زیست حقوق‌بهره‌برداران را مشخص کند

اما علی کیان - مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران - درپاسخ به این پرسش که چرا اداره منابع طبیعی استان تهران با ارتقای منطقه شکار ممنوع موافقت نمی‌کند می‌گوید: بر اساس قانون حفظ و بهسازی محیط زیست برای ارتقای مناطق باید حقوق بهره‌برداران رعایت شود. در منطقه شکار ممنوع کاوه‌ده طرح‌های مرتعداری و چرای دام وجود دارد که ابتدا باید وضعیت حقوقی آن‌ها مشخص شود چرا که اگر منطقه شکار ممنوع به یکی از مناطق چهارگانه حفاظتی ارتقا پیدا کند چرای دام در برخی نقاط ممنوع می‌شود.

وی ادامه می‌دهد: اداره منابع طبیعی تاکنون چندین جلسه با مسئولان محیط زیست برگزار و تاکید کرده است که ابتدا محیط زیست باید حقوق عرفی بهره‌برداران و مرتعداران را تعیین تکلیف کند چرا که اداره منابع طبیعی استان تهران باید پاسخگوی بهره‌برداران باشد و اگر منابع طبیعی حقوق آن‌ها را نادیده بگیرد موجب نارضایتی می‌شود.

مدیر کل منابع طبیعی استان تهران تاکید می‌کند که مشخص کردن حقوق بهره‌برداران وظیفه محیط زیست است و باید این کار را برای ارتقای منطقه انجام دهد. در این صورت منابع طبیعی هیچ گونه مشکلی با ارتقای منطقه شکار ممنوع کاوه‌ده به یکی از مناطق چهارگانه حفاظت شده ندارد.

فیروزکوه بیشترین جمعیت‌وحش در استان تهران را دارد حتی مجموع حیات‌وحش کاوه‌ده از مجموعه حفاظتی جاجرود (پارک‌های ملی خجیر و سرخه‌حصار) بیشتر است و از این رو جزو معدود مناطقی در استان تهران است که هنوز دست نخورده و می‌توان طبیعت بکر را در آن دید بنابراین برای زنده ماندن استان تهران باید دستگاه‌های مربوط از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت، اداره منابع طبیعی استان تهران و محیط زیست نسبت به ارتقای این منطقه برای حفاظت بهتر و بیشتر، بیش از قبل با یکدیگر همکاری کنند تا استان تهران بیش از این تبدیل به استانی صرفا صنعتی بدون جاذبه‌های طبیعی نشود.

انتهای پیام