نگرشی بر بزهکاری نوجوانان و استراتژی‌های مقابله با آنها

در خصوص بزهکاری و جرم نوجوانان، دو مسئله اهمیت دارد، اول اینکه چه عواملی آنان را به سوی جرم سوق می دهد و دوم اینکه چگونه باید شخص مبتلا را درمان کرد تا به تدریج از میزان جرم وی کاسته شود.

کد خبر: ۲۳۵۶۴۴

تاریخ: ۱۰ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۵

سردار مهدی معصوم بیگی فرمانده انتظامی اصفهان در یادداشتی به بررسی بزهکاری در نوجوانان و استراتژی‌های مقابله با آنها پرداخت که در ادامه می‌توانید آن را بخوانید:

«خسارات جانی و مالی فراوانی که از پدیده ضداجتماعی به بار می آید دولت ها را از همان ابتدا وادار به مبارزه با این پدیده کرده است. درباره ضرورت مبارزه، به هیچ وجه اختلافی بین دانشمندان و صاحب نظران نیست و چنانچه اختلافی باشد درباره شیوه های مبارزه است.

برای مبارزه اساسی با پدیده ضداجتماعی باید با علل آن به مبارزه برخاست نه با معلول، قرن هاست که دولت ها راه مبارزه را محدود و منحصر به برقراری و تشدید مجازات کردند. این سیاست کیفری نه تنها از میزان بزه نکاسته، بلکه تعداد آنها روز به روز قوس صعودی پیموده است. از سوی دیگر، همان گونه که در بیماری های جسمی، پیشگیری به درمان ترجیح دارد، در بیماری های روحی و روانی نیز بهتر است پیش از آنکه فرد دچار اختلال شود به فکر پیشگیری بود.

علل بزهکاری در نوجوانان

در خصوص بزهکاری و جرم نوجوانان دو مسئله اهمیت دارد، اول اینکه چه عواملی آنان را به سوی جرم سوق می‌دهد و دوم اینکه چگونه باید شخص مبتلا را درمان کرد تا به تدریج از میزان جرم وی کاسته شود.

در این زمینه مطالعات بسیاری بر روی مشاغل خانوادگی، وضعیت اقتصادی، تحصیلات والدین، وضعیت درس نوجوان در مدرسه و نیز طرز رفتار نوجوان و والدین در خانواده به عمل آمده است. همچنین انجام تست های هوش، شخصیت و تمایلات تا میزان ۴۵ درصد برای تشخیص نوجوانان مجرم با موفقیت همراه بوده است. نتیجه این تحقیقات نشان می دهد که برای جلوگیری از ارتکاب جرم توسط نوجوانان باید چهار اصل را رعایت کرد:

۱- حق داشتن فرزند و تعداد آن ها باید نسبت مستقیم باتوانایی های جسمی، روانی، اقتصادی و عاطفی والدین داشته باشد.

۲- باید طرحی برای آموزش پدران و مادران امروز و فردا تهیه و اجرا شود.

۳- مؤسساتی برای کمک و سرگرم کردن نوجوانان و انجام کارهای سودمند برای آنان دایر شود.

۴- از توسعه و تراکم جمعیت در محله های فقیرنشین تا آنجا که امکان دارد جلوگیری به عمل آید.

استراتژی های پیشگیری از بزهکاری در نوجوانان

بهترین تمرین ها برای برنامه ریزی پیشگیری با توجه به نو بودن مسئله استفاده ازروش های مطالعه طولی وطراحی تصادفی است. ارزشیابی های زیادی در مورد برنامه های پیشگیری در همه سطوح انجام شده اما نتایج این پژوهش ها و ارزشیابی ها نتوانسته اند این ادعا را ثابت کنند که طرح های مداخله ای موفقند.

برخی از استراتژی های مؤثر برای مقابله با مسئله بزهکاری جوانان به شرح زیر هستند:

استراتژی های خانواده‌گرا

این استراتژی ها مهارت‌هایی را جهت تمرین مانند آموزش والدین درمورد روش های فرزند پروری، مهارت های ارتباطی بین کودک و خانواده و حل مشکلات کودک و خانواده بدون تخلف و تنبیه آماده کرده است. ملاقات های خانگی که قادرند منابع خطرزا در خانه را معرفی کنند و زمینه های راهنمایی لازم برای نگهداری و رشد سالم کودکان رادر خانه فراهم کنند از دیگر موارد این استراتژی هستند.

برخی از مراحل استراتژی خانواده‌گرا عبارتند از:

قبل از ازدواج: آموزش در مورد اهداف زندگی مشترک

هنگام تولد: فراهم کردن شرایط مناسب برای وضع حمل به طور یکه تمام عوامل خطر را در نظر داشته باشند

بعد از تولد: ایجادوابستگی کودک به خانواده

حمایت های جامعه در آماده کردن جوانان برای تشکیل خانواده

حمایت های مربوط به دوران بارداری

مراقبت های حین زایمان توسط پزشک و تیم پزشکی

تامین بهداشت

تامین مسکن

مراقبت از خانواده برای ایجاد وابستگی از طریق آموزش

افزایش تعداد سازمان های حمایتی همتایان

آگاهی از قوانین اجتماعی

قطع ارتباط با دوستان بزهکار

درگیر کردن اطفال در فعالیت های اجتماعی سالم

شناساندن حس همکاری در مدرسه

ایجاد نظم و انضباط

تقویت رفتارهای مناسب از طریق پاداش دهی

افزایش مهارت های اجتماعی، ارتباطی و زندگی

مشخص کردن ارزش های جامعه توسط مدرسه و خانواده

درگیر کردن بچه ها با تکالیف درسی به صورت پروژه های گروهی

تعیین تکالیف درسی که بخشی از وقت کودکان به آن اختصاص یابد

شرایط ورود به کار طبق قانون تعریف شود (محدودیت های مربوط به سن کار رعایت شود)

کار نیمه وقت بدون تنظیم قرارداد انجام شود

حقوق زمان بیکاری پرداخت شود (در مورد افرادی که شرایط احراز را دارند.)

کار تمام وقت

آزادی صنعتی

ادغام کار با مطالعه

استراتژی های جامعه گرا

این استراتژی مهارت لازم برای حل مشکل و مشکلات را فراهم می کند به طوری که کودکان قادر باشند به جای برخورد بزهکارانه و متخلفانه مسئله را به طریق درست حل کننند.

گام های طراحی استراتژی های موثر پیشگیری و درمان

گام اول

تشخیص اولین اقدام در موضع پیشگیری، بررسی کمی و کیفی داده های قبلی است که به نوعی شیوع رفتار های بزهکارانه را در جامعه تایید می کند. مقایسه مشکلات، تبیین عوامل خطر، آگاهی از آمار سازمان های مختلف بهداشتی و تربیتی، نظر سنجی از جامعه و محققینی که در زمینه بزه مطالعه می کنند ضرورت دارد.

گام دوم

شناخت گروه هدف بعد از تشخیص رفتار بزهکارانه، جامعه درگیر را برای مداخله مشخص کنید. مطالعه در مورد ویژگی های گروه هدف و عوامل زمینه ای آن بر اساس برنامه ریزی و مشخص کردن استراتژی های مداخله است. توجه داشته باشید استفاده از برنامه های مداخله ای باید آسان و قابل دسترس باشد.

گام سوم

تبیین هدف های تحلیل آن سومین اقدام مشخص کردن هدف های برنامه مداخله است. تحلیل هدف ها از نظر قابلیت دسترسی و سهولت در دسترسی در این مرحله انجام می شود.

گام چهارم

طراحی و اجرای این مرحله برای دسترسی به هدف ها برنامه ریزی می شود. منابع حمایت کننده و درگیر مشخص می شوند. آموزش های لازم جهت مداخله صورت می گیرد و برنامه طراحی شده به اجرا در می آید.

گام پنجم

نظارت و ارزشیابی در آخرین مرحله، برای پایش و ارزشیابی طرح مداخله برنامه ریزی می شود. نظارت در طول برنامه سبب می شود برنامه به همان نحو پیش بینی شده، پیشرفت کند. عمل ارزشیابی می تواند اثر بخشی برنامه و نکات قوت و ضعف را مشخص کند.

استراتژی های پایشی

این استراتژی بیشتر بر پایه الگوهای تربیتی مثبت بزرگسالان استوار است و می تواند خطر رفتار بزهکارانه را کاهش دهد. توجه داشته باشید در برنامه های پیشگیری از بزهکاری، مدل برنامه پیشگیری پزشکی که شامل تشخیص و درمان باشد چندان کارآیی ندارد.

بهترین رهیافت، در برنامه ریزی استراتژی های هدف گرا وجامعه گرا است. اگر چه باید توجه داشت که یک برنامه هرگز جوابگوی همه جوامع نیست. اما عناصری از برنامه که لازم است مورد توجه قرار بگیرند عمدتاً مشترکند. این نقاط مشترک عبارتند از: توجه به افراد در معرض خطر، توجه چند جانبه در مداخله، توجه وحمایت از مجریان برنامه وارزشیابی برنامه های پیشگیری.