چالش‌های "شهر سالم" از نگاه یک سازمان جهانی

امروزه نیمی از جمعیت جهان در شهرها زندگی می‌کنند و پیش‌بینی شده که تا سال ۲۰۵۰ میلادی دو سوم از مردم در شهرها سکونت خواهند داشت.

کد خبر: ۲۶۸۷۲۴

تاریخ: ۱۲ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۵:۲۸

همچنین پیش‌بینی شده که حدود ۹۰ درصد از این تغییرات در کشورهای آفریقایی و آسیایی اتفاق خواهد افتاد. این روند به این معنی است که تمرکز بر توسعه شهری به گونه‌ای که برای سلامت مثمر ثمر باشد بیش از گذشته اهمیت پیدا می‌کند.

در این گزارش برخی از پیوندهای موجود بین زندگی شهری و سلامت بررسی شده و روش‌هایی که شهرها به زندگی سالمتر کمک می‌کنند مورد مطالعه قرار گرفته است.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) از چندین دهه قبل فعالیت‌ هایی را در راستای بهبود سلامت شهرها داشته و اقدامات کلیدی متعددی را در این خصوص ارائه کرده است که از آن جمله می‌توان به شبکه شهرهای سالم سازمان جهانی بهداشت و دیگر شبکه‌ها و اقدامات متعددی اشاره کرد که از شهرها در راستای فعالیت در موضوعات ویژه‌ای حمایت می‌کند.

مواجه با مساله سلامت روان در شهرها

فقر، بیکاری، تراکم جمعیتی بالا، آلودگی صوتی، زیرساخت‌های ضعیف و نبود فضاهای سبز کافی برخی از مشکلاتی هستند که ساکنان شهرها با آن روبرو می‌شوند. تمام این چالش‌ها می‌توانند عاملی در بروز بیماری‌های روان یا تشدید آن‌ها باشند و موجب شوند افراد احساس تنهایی و انزوا داشته باشند.

با این حال در اغلب شهرها به افراد کمک می‌شود تا از طریق برنامه‌هایی که فضاهای شهری را در راستای سلامت روانِ مطلوب قرار می‌دهند به این چالش‌ها واکنش مناسب نشان دهند.

زندگی در مناطق شهری برخورداری از فعالیت جسمی کافی را محدود می‌کند

آسمانخراش‌ها تنها چالشی نیست که بر زندگی ساکنان شهرها سایه انداخته اما با این حال بسیاری از افراد به دلیل بیکاری، طلاق، از دست دادن اعضای خانواده، خشونت یا مشکلات جسمی و روحی به شهرها مهاجرت می‌کنند.

دلایلی که افراد را مجبور می‌سازد به شهرها نقل مکان کنند در عین حال فاکتور خطرزایی در تشدید مشکلات سلامت روان است.

از آنجایی که اکنون بیش از نیمی از جمعیت جهان در شهرها زندگی می‌کنند، تراکم بالای جمعیت می‌تواند مشکل بزرگی در شهرها باشد. همچنین این شرایط در کنار آلودگی صوتی، استرس مضاعف و انزوای اجتماعی را به همراه دارد.

علاوه بر این، فقر و نابرابری اغلب در شهرها بیشتر به چشم می آیند و افراد برای یافتن شغل با چالش بیشتری مواجه هستند.

بیش از یک سوم جمعیت شهرها در خیابان‌ها و حاشیه های شهرها زندگی می‌کنند که روبرو شدن با مشکلات اجتماعی و مالی برای آنها نیز بیماری‌های سلامت روان را تشدید کرده و خطر افسردگی یا ابتلا به دیگر بیماری‌های سلامت روان را افزایش می‌دهند.

در بیشتر شهرها کمبود دسترسی به فضاهای سبز و محیط‌های طبیعی وجود دارد. دسترسی به این محیط‌ها در برخورداری از سلامت روان اهمیت دارد، ارتباطات اجتماعی و فعالیت فیزیکی را ارتقا داده و میزان استرس، اضطراب و افسردگی را کاهش می‌دهد.

تلاش برای کاهش تصادفات جاده‌ای

دلایل متعددی از جمله خرابی جاده‌ها و عدم اجرا شدن قوانین رانندگی عامل تصادف‌های جاده‌ای و سوانح رانندگی هستند.

بهبود طراحی جاده‌ای، اعمال قوانین و آگاهی بخشی از روش‌های تداخلی هستند که به ارتقای امنیت جاده‌ها و خیابان‌های شهری کمک می‌کنند.

اکنون تصادفات جاده‌ای عامل اصلی مرگ و میر در میان افراد ۵ تا ۲۹ ساله است.

سالانه بیش از ۱.۳۵ میلیون نفر بر اثر تصادفات جاده‌ای جان خود را از دست می‌دهند و ۵۰ میلیون نفر دیگر نیز مصدوم می‌شوند.

رویکردهای خلاقانه برای کاهش خشونت در شهرها

در بسیاری از شهرهای جهان خشونت از جمله تیراندازی و چاقوکشی از عوامل اصلی مرگ و میر در میان افراد ۱۵ تا ۴۴ ساله است.

مصرف وعده‌های غذایی سالم در اغلب شهرهای جهان که مملو از رستوران‌ها و فست فودهای زنجیره‌ای هستند به نظر به "یک چالش" تبدل شده استهر ساله ده‌ها میلیون نفر بر اثر خشونت‌های غیرمرگبار از جمله تعرض آسیب می‌بینند و این شرایط می‌تواند به رفتارهایی منتهی شود که برای سلامت خطرناک است.

فقر، عدم دسترسی به حفاظت‌های اجتماعی، مشکلات تربیتی، مشکلات سلامت روان و دسترسی آسان به مواد الکلی، انواع مخدرها و اسلحه به افزایش سطح خشونت منجر می‌شود.

در سراسر جهان در هر دقیقه از روز یک نفر به قتل می‌رسد و تعداد بیشتری مصدوم می‌شوند و تعداد قابل توجهی خشونت‌هایی را تجربه می‌کنند که پیامدهای جسمی قابل توجهی به همراه ندارد اما احساسات و قدرت شناختیِ افرادی را که در معرض این خشونت‌ها بوده‌اند عمیقا تحت تأثیر قرار می‌دهد.

دلایل و عوامل متعددی در خشونت نقش دارند و راهکارهای مختلفی نیز در سطوح مختلف فردی، خانوادگی و اجتماعی برای مقابله با آن مطرح می‌شود. احداث پارک های کتابخوانی، اختصاص مراکز آموزشی و تفریحی و همچنین مراکز مشاوره مشکلات خانوادگی از جمله این راهکارها به حساب می‌آیند.

آلودگی هوا در شهرها نفش کشیدن را سخت می‌کند

روزانه از هر ۱۰ نفر که ساکن مناطق شهری هستند ۹ نفر هوای آلوده تنفس می‌کنند.

عوامل متعددی از جمله رفت و آمد خودروها، فعالیت کارخانجات و سوخت‌های خانگی در آلودگی هوا نقش دارند. ابتلا به بیماری‌های قلبی، تنفسی، آسم و سرطان ریه از جمله عوارض ناشی از قرار گرفتن در معرض هوای آلوده هستند.

استعمال سیگار در محیط‌های عمومی بر میزان عدم دسترسی افراد به هوای پاک تاثیر می‌گذارد. هر ساله هفت میلیون نفر به دلیل تنفس هوای آلوده جان خود را از دست می‌دهند.

یک سوم از مرگ و میرهای ناشی از سکته مغزی، سرطان ریه و بیماری‌های قلبی از آلودگی هوا ناشی می‌شوند.

آلاینده‌های میکروسکوپی موجود در هوا از سیستم‌های دفاعی بدن عبور کرده و به سیستم تنفسی و گردش خون نفوذ کرده و به ریه‌ها، قلب و مغز آسیب می‌زند.

از آنجایی که اکنون بیش از نیمی از جمعیت جهان در شهرها زندگی می‌کنند، تراکم بالای جمعیت می‌تواند مشکل بزرگی در شهرها باشداز دیگر فاکتورهای مهم که در کیفیت هوا تاثیر می گذارد استعمال دخانیات است. دود ناشی از دخانیات علاوه بر سلامت افراد سیگاری به سلامت ریه افراد غیر سیگاری نیز که در معرض دود قرار دارند آسیب می‌زند و عامل مرگ زودهنگام ۸۷۰ هزار نفر در سال است.

اختصاص فضاهای شهری عاری از دود سیگار علاوه بر حفظ سلامت، افراد را تشویق می‌کند مصرف سیگار را ترک کنند چرا که فضاهای محدودی برای استعمال دخانیات وجود دارد.

علاوه بر اختصاص فضاهای شهری عاری از دود سیگار، منع تمامی اشکال مستقیم و غیرمستقیم برای تبلیغات دخانیات نیز در کاهش استعمال سیگار اثرگذار است.

به طور مثال در شهر جاکارتای اندونزی بر تقویت اجرایی شدن منع تبلیغات دخانیات در فضاهای باز تاکید شده در حالیکه در شهر کامپالای اوگاندا قوانین ملی مربوط به فضاهای عاری از دود سیگار در سراسر شهر اعمال می‌شود.

تشویق به انجام فعالیت‌های جسمی برای حفظ سلامت

فعالیت جسمی به پیشگیری از بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، دیابت و برخی از انواع سرطان‌ها و همچنین پیشگیری از افزایش وزن و بهبود سلامت روان کمک می‌کند اما زندگی در مناطق شهری برخورداری از فعالیت جسمی کافی را محدود می‌کند.

اهمیت فعالیت‌های جسمی برای بهره‌مندی از سلامت جسم و روان تایید شده است اما در سراسر جهان یک چهارم از بزرگسالان و سه چهارم از نوجوانان فعالیت جسمی کافی انجام نمی‌دهند.

در سال ۲۰۱۸ میلادی سازمان جهانی بهداشت اولین برنامه اقدام جهانی با موضوع فعالیت جسمی را تهیه و تنظیم کرد. هدف از این برنامه کاهش حدود ۱۵ درصدی بی‌تحرکی تا سال ۲۰۳۰ است.

چالش تضمین بهره‌مندیِ همه افراد از رژیم غذایی سالم

مصرف وعده‌های غذایی سالم در اغلب شهرهای جهان که مملو از رستوران‌ها و فست فودهای زنجیره‌ای هستند به نظر به "یک چالش" تبدل شده است.

ساعات طولانی حضور در محیط‌های کاری مانع از آن می‌شود که افراد فرصت کافی برای خرید مواد غذایی تازه و سالم و همچنین طبخ آن‌ها داشته باشند.

روزانه در سراسر جهان میلیون‌ها انسان برای تهیه وعده‌های غذایی سالم و مناسب با مشکل روبه‌رو می‌شوند.

به گزارش ایسنا به نقل از سایت اطلاع‌رسانی سازمان جهانی بهداشت، روزانه بیش از ۸۲۰ میلیون نفر از مردم جهان از تامین غذای خود باز می‌مانند.

برای بسیاری از مردم فقر مفرط، کمبود غذا یا زندگی در مناطقی که تحت تأثیر تغییرات اقلیمی یا جنگ و درگیری هستند این مفهوم را دارد که دسترسی آنان به مواد غذایی محدود است یا اصلا وجود ندارد.

آسان ساختن انتخاب‌های سالم‌تر استراتژی هوشمندانه‌ای است که تضمین می‌کند افراد به رژیم‌های غذایی سالم و مطلوبی دسترسی داشته باشند. به طور مثال، دسترسی آسانِ شهروندان به مواد غذایی سالم و محلی با قیمت مناسب مثل شرایطی که اکنون در مورد خوراکی‌های فرآوری شده، آماده و سرشار از چربی، نمک و مواد قندی وجود دارد، تضمین شود.

انتهای پیام