تحلیل کمی و کیفی عملکرد کاروان ایران از المپیک ۱۹۸۸ تا ۲۰۲۰+جدول

تحلیل کمی و کیفی عملکرد کاروان ایران از المپیک ۱۹۸۸ سئول تا ۲۰۲۰ توکیو نشان می‌دهد ورزش کشورمان چگونه می‌تواند برای رسیدن به رتبه‌های بهتر تلاش کند.

کد خبر: ۴۲۶۰۲۷

تاریخ: ۰۲ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۱:۰۰

هر رویداد معتبر جهانی از جمله المپیک، بازی‌های آسیایی و جام جهانی فوتبال می‌تواند مسئولان بلندپایه کشور به ویژه دوستداران ورزش و همچنین جامعه ورزش در هر دو بخش اجرایی و علمی و به تبع آن، رسانه‌های جمعی گوناگون و مردم علاقمند را به کنش فعال وادارد.

بدیهی است که در حین و پس از برگزاری چنین رویدادهای پرمخاطبی، گروه‌های ذینفع و پیگیر بر حسب اطلاعات و دانش خویش به بررسی، نقد و مقایسه عملکرد ورزشکاران، فدراسیون‌ها و حتی کاروان‌های ورزشی کشورمان در دوره‌های مختلف بپردازند. از این رو، توصیف‌ها، تحلیل‌ها و تصمیم‌گیری‌های قضاوتی عمدتاً سطحی، احساسی، زرد و رفاقتی بوده و در برخی موارد نیز به منطق و انصاف نزدیک‌تر است.

در این مجال تلاش می‌شود که عملکرد کاروان ورزشی ایران در 9 دوره بازی‌های المپیک تابستانی و از المپیک 1988 سئول تا 2020 توکیو بررسی و با هم مقایسه کمی و کیفی شود.

قطع به یقین، نظام مدیریت عملکرد می‌گوید که عمل مقایسه باید بر اساس شاخص‌های تعریف شده دقیق صورت پذیرد ولی به دلیل نبود سیستم مشخص، روشن و شفاف؛ چنین امری میسر نیست و بدیهی است که ساده‌ترین و قابل درک‌ترین شیوه تحلیل و مقایسه می‌تواند توصیفی و بر اساس میزان ورزشکاران اعزامی به بازی‌ها و مدال آوری آنها صورت پذیرد.

جدول 1. مقایسه عملکرد کاروان ورزشی ایران در بازی‌های المپیک (از 1988 سئول تا 2020 توکیو)
بر اساس رتبه کسب شده، مجموع مدال و تعداد طلای کسب شده

بازی‌ها

تعداد ورزشکاران اعزامی

کسب مدال

رتبه در المپیک

رتبه در نه دوره بازی‌ها

رتبه بر اساس "مجموع مدال"

رتبه بر اساس "تعداد مدال طلا"

مردان

زنان

مجموع

طلا

نقره

برنز

مجموع

1988 سئول

27

0

27

0

1

0

1

36

ششم

هشتم

هشتم

1992 بارسلون

44

0

44

0

1

2

3

44

هشتم

ششم

هشتم

1996 آتلانتا

17

1

18

1

1

1

3

43

هفتم

ششم

ششم

2000 سیدنی

34

1

35

3

0

1

4

27

سوم

پنجم

دوم

2004 آتن

37

1

38

2

2

2

6

29

پنجم

چهارم

پنجم

2008 پکن

52

3

55

1

0

1

2

52

نهم

هشتم

ششم

2012 لندن

45

8

53

7

5

1

13

12

اول

اول

اول

2016 ریو

55

9

64

3

1

4

8

25

دوم

دوم

دوم

2020 توکیو

55

10

65

3

2

2

7

27

سوم

سوم

دوم

جدول (1) نشان می‌دهد که رتبه ایران در بازی‌های المپیک از سال 1988 تا 2020 روندی سینوسی داشته یعنی در برخی دوره‌ها روندی صعودی داشته و در موارد دیگر نیز دچار افول شده و رتبه درخوری کسب نکرده است. حال اگر بخواهیم عملکرد کاروان ورزشی ایران را در 9 دوره اخیر و بر اساس 3 شاخص «رتبه کسب شده در المپیک»، «مجموع مدال» و «تعداد طلای کسب شده با همدیگر» مقایسه کنیم، درمی‌یابیم که بهترین رتبه کسب شده ایران به ترتیب در  لندن 2012 (رتبه دوازدهم)، ریو 2016 (بیست و پنجم) و سیدنی 2000 (بیست و هفتم) و توکیو 2020  (بیست و هفتم) بوده است. از سوی دیگر، عملکرد کاروان ایران بر اساس مجموع مدال‌های کسب شده به ترتیب در لندن 2012 (13 مدال)، ریو 2016 (8 مدال) و توکیو 2020  (7 مدال) رتبه‌بندی می‌شود. رتبه‌بندی ادوار مختلف بر اساس تعداد مدال طلای کسب شده نشان داد که بهترین عملکردها به ترتیب عبارت از لندن 2012 (7 مدال)، ریو 2016 (3 مدال)، سیدنی 2000 (3 مدال) و توکیو 2020 (3 مدال) است.

تحلیل دقیق و مبتنی بر مدیریت بهره‌وری

بهره‌وری، از مفاهیمعلم اقتصادومدیریتاست که چنین تعریف می‌شود: «به دست آوردن حداکثر سود ممکن، با بهره‌گیری و استفادهبهینهاز نیروی کار، توان، استعداد و مهارت نیروی انسانی، پول، تجهیزات،زمان و مکان». بهره‌وری به عنوان یکی از معیارهای سنجش فعالیت‌ها، با در نظر گرفتن هدف و مقصد مد نظر از دو زاویه مجزا قابل بررسی است. از یک سو، نقش مفید و مؤثر بودن فعالیت در دستیابی به هدف ترسیمی مورد ارزیابی قرار گرفته و از سوی دیگر بازده فعالیت مطرح می‌شود. اینک در این بخش مدال‌هاو طلاهای کسب شده در هر دوره را بر اساس تعداد ورزشکاران اعزامی تحلیل می‌کنیم.

جدول 2. مقایسه عملکرد کاروان ورزشی ایران در بازی‌های المپیک از 1988 سئول تا 2020 توکیو
بر اساس تعداد ورزشکاران اعزامی و مدال‌های کسب شده

بازی‌ها

تعداد ورزشکاران

تعداد کل مدال

تعداد مدال طلا

نفر به ازای هر مدال

نفر به ازای هر طلا

تعداد

رتبه

تعداد

رتبه

1988 - سئول

27

1

0

27

هشتم

-

-

1992 - بارسلون

44

3

0

66/14

ششم

-

-

1996 - آتلانتا

18

3

1

6

دوم

18

سوم

2000 - سیدنی

35

4

3

75/18

هفتم

67/11

دوم

2004 - آتن

38

6

2

33/6

سوم

19

چهارم

2008 - پکن

55

2

1

5/27

نهم

55

هفتم

2012 - لندن

53

13

7

08/4

اول

57/7

اول

2016 - ریو

64

8

3

8

چهارم

34/21

پنجم

2020 - توکیو

65

7

3

29/9

پنجم

67/21

ششم

در این بخش، تعداد ورزشکاران بر تعداد مدال‌های کسب شده و همچنین طلاهای کسب شده هر دوره تقسیم و نتایج مقایسه شد. جدول (2) نشان داد که در شاخص نفر به ازای هر مدال، بهترین عملکردها به ترتیب متعلق به لندن 2012 (تقریباً به ازای هر 4 ورزشکار، یک شانس مدال وجود دارد)، آتلانتا 1996 (به ازای هر 6 ورزشکار، یک شانس مدال وجود دارد)، آتن 2004 (تقریباً به ازای هر 6 نفر، یک شانس مدال وجود دارد)، 4)، ریو 2016 (تقریباً به ازای هر 8 ورزشکار، یک شانس مدال وجود دارد) و توکیو 2020 (تقریباً به ازای هر 9 ورزشکار، یک شانس مدال وجود دارد) است.

از سوی دیگر در شاخص نفر به ازای هر مدال طلا، بهترین عملکرد کاروان ایران به ترتیب در بازی‌های لندن 2012 (تقریباً به ازای هر 8 ورزشکار، یک شانس مدال طلا وجود دارد) و سیدنی 2000 (تقریباً به ازای هر 12 ورزشکار، یک شانس مدال طلا وجود دارد) بود و رتبه‌های بعدی شامل آتلانتا 1996 (به ازای هر 18 ورزشکار، یک شانس مدال طلا وجود دارد)، آتن 2004 (به ازای هر 19 ورزشکار، یک شانس مدال طلا وجود دارد)، 5)، ریو 2016 (تقریباً به ازای هر 21 ورزشکار، یک شانس مدال طلا وجود دارد) و 6) و توکیو 2020 (تقریباً به ازای هر 22 ورزشکار، یک شانس مدال طلا وجود دارد) است.

جدول 3. مقایسه عملکرد کاروان ورزشی ایران در بازی‌های المپیک مختلف و تعیین رتبه عملکردی هر دوره

بازی‌ها

رتبه در ادوار بازی‌ها

رتبه بر اساس "مجموع مدال‌ها"

رتبه بر اساس "تعداد مدال طلای کسب شده"

رتبه بر اساس "نفر به ازای هر مدال"

رتبه بر اساس "نفر به ازای هر مدال طلا"

میانگین حسابی رتبه‌های هر دوره

رتبه نهایی

1988 -  سئول

6

8

8

8

-

5/7

8

1992 - بارسلون

8

6

8

6

-

7

7

1996 - آتلانتا

7

6

6

2

3

8/4

6

2000 - سیدنی

3

5

2

7

2

8/3

3

2004 - آتن

5

4

5

3

4

2/4

5

2008 - پکن

9

8

6

9

7

8/7

9

2012 - لندن

1

1

1

1

1

1

1

2016 - ریو

2

2

2

4

5

3

2

2020 - توکیو

3

3

2

5

6

8/3

3

اطلاعات مندرج در جدول (3) بر اساس 5 شاخص «رتبه در ادوار بازی‌ها»، «رتبه بر اساس مجموع مدال‌ها»، «رتبه بر اساس تعداد مدال طلای کسب شده»، «رتبه بر اساس نفر به ازای هر مدال»، «رتبه بر اساس نفر به ازای هر مدال طلا» برای 9 دوره حضور اخیر کاروان ورزشی ایران در بازی‌های المپیک رتبه‌بندی و در ستونی دیگر، میانگین حسابی رتبه‌های هر دوره تعیین شد و بر اساس آن رتبه نهایی عملکردی ورزشکاران ایران در 9 دوره اخیر تعیین شد که بر اساس آن، عملکرد کاروان ورزشی ایران در المپیک 2012 لندن با اختلاف در جایگاه اول قرار دارد و پس از آن، کاروان حاضر در بازی‌های ریو 2016 بهترین عملکرد را داشته و در جایگاه دوم قرار می‌گیرد و جایگاه سوم به صورت مشترک به کاروان ایران در بازی‌های 2000 سیدنی و  2020 توکیو تعلق دارد.

پیش‌بینی برای آینده ورزش ایران در بازی‌های المپیک

بر اساس مدال‌های کسب شده طلا در سه المپیک قبلی و جایگاه 50 کشور اول این رتبه‌بندی، می‌توان برای المپیک‌های آینده به لحاظ جایگاهی پیش‌بینی‌هایی انجام داد که در صورت برنامه‌ریزی دقیق و سرمایه‌گذاری لازم می‌توان جایگاه مورد نظر را کسب کرد.

جدول 4. توزیع مدال‌های طلا در بازی‌های 2012 لندن، 2016 ریو و 2020 توکیو و رتبه‌بندی کشورها

رتبه

میانگین تعداد طلا

2012 - لندن

2016 - ریو

2020 - توکیو

میانگین

1 تا 3

35

33

38

35

4 - 5

21

18

17

19

6 تا 10

12

10

10

11

11 تا 15

7

7

7

7

16 تا 20

5

5

5

5

21 تا 25

4

4

4

4

26 تا 30

3

3

3

3

31 تا 40

2

2

2

2

41 تا 50

1

1

1

1

بر اساس اطلاعات مندرج در جدول فوق، هر کشوری برای کسب رتبه اول تا سوم به میانگین طلا با تعداد 35 نیاز دارد. برای کسب رتبه چهار تا پنج باید حتما میانگین کسب تعداد مدال طلا 19 باشد. برای کسب رتبه‌های شش تا 10 باید میانگین تعداد طلای کسب شده 11 باشد. رتبه‌های 11 تا 15 در سه دوره اخیر المپیک نشانگر آن است که برای کسب این رتبه‌ها باید میانگین طلاهای کسب شده 7 باشد. رتبه‌های 16 تا 20 به میانگین طلاهای کسب شده 5 نیاز دارد. برای رتبه‌های 21 تا 25 و 26 تا 30 به ترتیب به میانگین طلاهای کسب شده 4 و 3 نیاز است و بالاخره برای کسب رتبه‌های 31 تا 40 و 41 تا 50 هر کشوری به میانگین طلاهای کسب شده با ترتیب 2 و یک نیاز دارد.

با توجه به عملکرد ایران در 9 دوره اخیر و اطلاعات جدول (4)، به نظر می‌رسد که در بهترین حالت می‌توان برای کسب رتبه‌های 11 تا 15 و همچنین 16 تا 20 برنامه‌ریزی کرد. هرچند رتبه‌های 21 تا 25 و 25 تا 30 در دسترس است.

جدول 5. پیش‌بینی مدال‌ها بر اساس رتبه‌های قابل پیش‌بینی برای کاروان ورزشی ایران در المپیک‌های پیش‌رو

رتبه

11 تا 15

16 تا 20

21 تا 25

26 تا 30

تعداد مدال طلا

7

5

4

3

رشته‌های دارای شانس مدال طلا

کشتی (4 مدال)

وزنه‌برداری (2 مدال)

تکواندو (1مدال)

یا

کشتی (4 مدال)

وزنه‌برداری (1 مدال)

تکواندو (1مدال)

تیراندازی (1 مدال)

کشتی (3 مدال)

وزنه‌برداری (1 مدال)

تکواندو (1مدال)

یا

کشتی (2 مدال)

وزنه‌برداری (1 مدال)

تکواندو (1مدال)

تیراندازی (1)

کشتی (3 مدال)

وزنه‌برداری (1 مدال)

یا

کشتی (2 مدال)

وزنه‌برداری (1 مدال)

تیراندازی (1)

کشتی (2 مدال)

وزنه‌برداری (1 مدال)

یا

کشتی (2 مدال)

تیراندازی (1)

جدول (5) بر اساس اطلاعات اولیه جدول (4) پی‌ریزی شده است. به نظر می‌رسد کاروان ایران در صورتی که بخواهد در المپیک‌های پیش‌رو رتبه‌های بین 11 تا 15 را کسب کند قطع به یقین به 7 مدال طلا نیاز دارد که با توجه به وضعیت پیشین و کنونی ورزش کشور، رشته‌های دارای شانس مدال طلا شامل کشتی (4 مدال)، وزنه‌برداری (2 مدال)، تکواندو (یک مدال) و یا کشتی (4 مدال)، وزنه‌برداری (یک مدال)، تکواندو (یک مدال)، تیراندازی (یک مدال) است.

کاروان ورزش ایران جهت کسب رتبه‌های بین 16 تا 20، قطعاً به 5 مدال طلا نیاز دارد که رشته‌های دارای شانس مدال طلا مشتمل بر کشتی (3 مدال)، وزنه‌برداری (یک مدال)، تکواندو (یک مدال)، و یا کشتی (2 مدال)، وزنه‌برداری (یک مدال)، تکواندو (یک مدال)، تیراندازی (یک مدال) است.

برای کسب جایگاهی بین 21 تا 25، کاروان ایران به 4 مدال طلا نیاز دارد که رشته‌های دارای شانس مدال طلا می‌تواند کشتی (3 مدال)، وزنه‌برداری (یک مدال) و یا کشتی (2 مدال)، وزنه‌برداری (یک مدال)، تیراندازی (یک مدال) باشد و برای کسب جایگاه 25 تا 30 نیز رشته‌های  کشتی (2 مدال)، وزنه‌برداری (یک مدال) و یا کشتی (2 مدال)، تیراندازی (یک مدال) دارای شانس مدال طلا هستند.

جمع‌بندی

هدف از ارائه مطلب حاضر، بررسی عملکرد کاروان ورزشی ایران در 9 دوره اخیر و مقایسه و رتبه‌بندی دوره‌ها بر اساس تعداد ورزشکاران اعزامی، رتبه کسب شده در المپیک، تعداد مدال‌های کسب شده و تعداد طلاهای گرفته شده بر اساس مجموع و نفرات اعزامی است و در ادامه پیش‌بینی در راستای ارتقای جایگاه ایران در المپیک‌های پیش‌رو ارائه شد. بنابراین بهترین عملکرد به کاروان ایران در المپیک لندن 2012 برمی‌گردد و کاروان ریو 2016 در جایگاه دوم قرار دارد و کاروان‌های سیدنی 2000 و توکیو 2020 به همراه همدیگر در جایگاه سوم قرار گرفتند.

به نظر می‌رسد ایران می‌تواند با برنامه‌ریزی دقیق و مبتنی بر مدیریت استعداد و آمایش سرزمینی و هزینه‌کرد منطبق بر برنامه واقعی و آینده‌نگر در المپیک‌های پیش‌رو برای کسب رتبه‌های 11 تا 15 با میانگین 7 مدال طلا و رتبه‌های 16 تا 20 با میانگین 5 مدال طلا بعد از 2 المپیک خیز بردارد و در رشته‌های کشتی، وزنه‌برداری، تکواندو و همچنین تیراندازی به ترتیب درجه مدال‌آوری شانس کسب مدال طلا داشته باشد.

انتهای پیام/