پای طاووس تیم ملی!

تیم‌ملی فوتبال ایران در انتخابی جام‌جهانی، با ده امتیاز در صدر جدول گروه خود قرار دارد اما ساختار دفاعی و شکاف عمیق در خط دفاع باعث نگرانی‌های مختلفی برای ادامه مسیر این تیم شده است.

کد خبر: ۴۳۴۵۷۴

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۴۰۰ - ۰۹:۲۰

تیم ملی فوتبال ایران در دور نهایی انتخابی جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، در گروه A با ۳ برد و ۱تساوی و کسب ۱۰ امتیاز، بالاتر از کره جنوبی صدرنشین گروه است و با عملکرد خوب خود، در مسیر صعود به جام جهانی قرار گرفته. صعودی که هرچند دور از دسترس نیست اما با سختی فراوان در حال میسر شدن است و تیم ملی برای رسیدن به جایگاه امروزش در صدر جدول، چیزی نمانده بود در دور اول مقدماتی از گردونه مسابقات حذف شود اما به هر سختی که بود ایران توانست از گروه خود صعود کند.

زخم کاری سناتور بلژیکی

پس از جدایی کارلوس کیروش از تیم ملی، مارک ویلموتس سرمربی پر آوازه بلژیکی که سابقه نشستن روی نیمکت تیم ملی کشورش را هم داشت، به نیمکت ایران رسید. او کارش را با پیروزی برابر هنگ کنگ و کامبوج آغاز کرد اما در دو بازی برابر بحرین و عراق باخت تا تیم ایران در یک وضعیت بحرانی قرار بگیرد و صعود از دور اول دشوار شود. پس از آنکه اتفاقات فسخ قرارداد سیاست مدار بلژیکی رخ داد و با رفتن او تیم ملی به کما رفت، فدراسیون فوتبال نهایتا دراگان اسکوچیچ را به عنوان مربی تیم ملی معرفی کرد.

اسکو و تردیدهای فراوان

انتخاب اسکوچیچ از همان ابتدا انتقاد های زیادی را به دنبال داشت؛ خیلی ها معتقد بودند حضور او با کارنامه ای نه چندان قوی روی نیمکت تیم ملی موفقیتی به دنبال نخواهد داشت اما هر چه که بود مرد کروات کارش را با تیم ملی آغاز کرد و توانست با عملکرد خوب خود همه را به آینده امیدوار کند. اسکو توانست تیم ایران را از سد بحرین و عراق عبور دهد و با رساندن تیم به دور نهایی انتخابی جام جهانی، منتقدان را به تجدید نظر وادارد. در دور نهایی مسابقات انتخابی هم شاگردان دراگان با پیروزی برابر سوریه و عراق شروع خوبی داشتند و آقای سرمربی موفق شد رکورد صد درصد پیروزی را ثبت کند تا خیال فوتبال دوستان را از بابت نیمکت تیم ملی راحت سازد. در این بین اما، معضل اصلی که از همان ابتدای دور نهایی به چشم آمد، ساختار دفاعی تیم ملی بود.

دفاع تیم ملی و پای طاووس حاج رضایی

احتمالا اگر امیر حاج رضایی بازی های تیم ملی به خصوص در دور نهایی و بازی برابر امارات یا کره جنوبی را کارشناسی می کرد، همان توصیف قدیمی اش در مورد تیم ملی فوتبال زمین مایلی کهن را به کار می برد که می گفت: این تیم شبیه طاووس بود. با پرهای زیبا و پاهای زشت. چشم نواز در حمله و نازیبا در دفاع.

تیم ملی فوتبال که در زمان کارلوس کیروش در خط دفاعی به دژی مستحکم تبدیل شده بود، در دوره جدید با مشکل ساختار دفاع رو به رو شده و این مشکل در بازی های اخیر به خصوص در بازی با امارات و کره جنوبی، نمود بیشتری پیدا کرده. فضای زیاد بین خط دفاع و هافبک، تزتزل مدافعان وسط و شکاف بین آن ها در لحظات حساس، اشتباهات فردی و لغزش های بد موقع باعث شده تا عقب زمین ایران به یک نگرانی برای هواداران تبدیل شود که ممکن است هر لحظه دچار فروپاشی شود و با دریافت گل، کار برای تیم سخت شود. مشکلی که شبیه همان پای طاووس، توازن تیم ملی را به هم زده. از طرفی دفاع وسط های اسکوچیچ شامل حسین کنعانی و شجاع خلیل زاده، استحکام کافی که باید داشته باشند را ندارند و کیفیت شان به نسبت گذشته افت کرده و همین باعث شده در بازی های سخت نتوانند عقب زمین ایران را به خوبی بیمه کنند. اتفاقی که نمونه اش را در بازی با امارات و کره دیدیم و همان شکاف دفاعی و جا ماندن مدافعان باعث شد تا سون از این فضا استفاده کند و به سمت دروازه ایران بتازد و به آسانی توپ را به تور دروازه بچسباند.

دفاع کنار تیم ملی دیگر معضل خط دفاع

مطمئنا برای تیم ملی ایران که از مهاجمان سرزن قوی بهره می برد، وجود دو دفاع کنار مسلط که بتوانند در حملات به خوبی اضافه شوند و با سانتر از جناحین موقعیت سازی کنند، و در عین حال بتوانند به سرعت به عقب برگردند و فضای پشت سر خود را پوشش دهند لازم و ضروری است. در تیم ایران اما دقیقا عکس این قضیه رخ می دهد. در سمت راست صادق محرمی هیچ نشانی از مدافع پا به توپی که در پرسپولیس بازی می کرد ندارد، اشتباهات فردی بالا، قدرت حمل توپ پایین و سانترهای ضعیف، باعث شده تا ایران نتواند از این قسمت به خوبی بهره ببرد و از طرفی محرمی نشان داده در کارهای دفاعی هم چندان قابل اعتماد نیست کما اینکه در بازی با کره جنوبی، آن ها با علم بر این موضوع و آنالیز بازی محرمی، سون را در آن سمت قرار دادند و او دقیقا از سمت محرمی به دروازه ایران یورش می برد و نهایتا توانست تک گل تیمش را هم به ثمر برساند. در این سمت اسکوچیچ هنوز نتوانسته به مهره قابل اتکایی برسد هرچند در بازی با سوریه با حضور حردانی در زمین سمت راست ایران راه افتاد اما اسکوچیچ هنوز نتوانسته نسخه شفا بخشی برای این قسمت پیدا کند و به نظر می رسد استفاده از رامین رضاییان، حردانی یا حتی دانیال اسماعیلی فر به مراتب مفیدتر باشد.

در سمت چپ دفاع هم دراگان چند بار از وحید امیری بهره برده که این امر باعث کاهش قدرت هجومی ایران شده و در بازی با کره جنوبی به خوبی قابل مشاهده بود که پس از آمدن نورافکن در سمت چپ دفاع و حضور امیری در یک خط جلوتر، حملات ایران شدت و سرعت بیشتری گرفت. در کنار دفاع های میانی، دو دفاع کنار هم دیگری بخشی است که سرمربی تیم باید به فکر چاره برایش باشد و البته از همه این ها گذشته، او باید به فکر یک هافبک با سبک بازی متفاوت در کنار عزت الهی باشد تا بازی آن ها مکمل یک دیگر باشد تا هم شکاف بین دفاع و هافبک را پر کند، هم به مدد خط حمله برود.

جلال چراغپور: خط دفاع ایران دچار شکاف و گسست شده است

جلال چراغپور، پیشکسوت فوتبال ایران درباره عملکرد تیم ملی گفت: تیم ملی فوتبال ما متشکل از بازیکنانی است که بیشتر آن ها از جمله مهاجمان، در خارج از کشور بازی می کنند و  همین باعث شده در حمله کیفیت بالایی داشته باشند.

وی افزود: به همین دلیل بازیکنان ما در حمله تخصص دارند اما در مقابل در خط دفاع، آنطور که باید مستحکم نیستند و دفاع دچار لغزش می شود.

چراغپور ادامه داد: مشکل اصلی دفاع تیم ملی، عدم آموزش صحیح ساختار دفاعی است که در زمان کارلوس کی روش هم وجود داشت و او گزینه های مختلفی را امتحان کرد اما نتوانست نهایتا آن را رفع کند.

سرمربی اسبق تیم ملی افزود: مشکل دفاع تیم ملی فاصله نیست بلکه یک شکاف و گسست است که از میانه میدان و هافبک ها شروع می شود و از دفاع  های میانی می گذرد و به دروازه می رسد پس باید آن را شکاف نامید.

وی ادامه داد: این مشکل فقط مختص بازی با کره جنوبی نیست بلکه در بازی با امارات و حتی سوریه هم قابل مشاهده بود اما در آن بازی ها چون ایران به پیروزی رسید، این مشکل چندان به چشم نیامد ولی در بازی با کره جنوبی به چشم آمد.

این کارشناس فوتبال درباره راه حل ساختار دفاعی ایران گفت: مشکل اصلی این است که هافبک های میانی تیم ملی یعنی سعید عزت الهی و احمد نوراللهی که در جلوی خط دفاع بازی می کنند، کاملا شبیه به یکدیگر بازی می کنند و از نظر نوع بازی، نحوه پاس دادن و... شبیه هستند و همین هم باعث شده بین آن ها با خط دفاع شکاف ایجاد شود و نتوانند این گسست را پر کنند. نقطه ای که تیم ایران از آن ضربه خورد و کره به گل رسید و در دقایق پایانی هم چیزی نمانده بود دوباره از همان نقطه به ایران گل بزند که با خوش شانسی توپ گل نشد.

وی افزود: به عقیده من باید در کنار سعید عزت الهی، یک بازیکن مانند سامان قدوس به کار گرفته شود که اصطلاحا به چنین بازیکن هایی طراح ریز می گویند که می تواند مهاجمان را تغذیه کند.

چراغپور در بخش دیگری از سخنان خود درباره مدافعان کناری گفت: در یک یا دو بازی اول معمولا مربی از بازیکنان مختلف استفاده می کند و طبیعی است اما اگر بعد از چند بازی همچنان این تغییرات ادامه داشته باشد، باید ایراد گرفت که چرا این بازیکن ها مدام عوض می شوند و اگر نمی توانند انتظارات را برآورده کنند چرا انتخاب شده اند؟

او ادامه داد: در دفاع چپ می بینیم که با آمدن بازیکنی مانند نورافکن ضریب خطایش بالا می رود و اخطار می گیرد و محروم می شود.

چراغپور در ادامه با اشاره به تعویض های دیر هنگام اسکوچیچ گفت: وقتی دوربین نیمکت ایران را نشان می داد، مشاوران سرمربی دست به سینه نشسته بودند و فوتبال می دیدند، با احترام به آقایان باقری و هاشمیان اما در فوتبال روز دنیا می بینیم که وقتی کلوپ یا گواردیولا به مشکل می خورند، با مشاوران خود صحبت می کنند و نقش آن ها اینجا معنا می یابد.

سرمربی اسبق تیم ملی افزود: وقتی بازیکن ما در درقیقه ۹۰ به میدان می آید نمی توان انتظار معجزه داشت بلکه این بازیکن نیاز به زمان دارد تا بتواند در بازی اثرگذار باشد.

چراغپور در پایان با اشاره به بازی های پیش روی تیم ملی عنوان کرد: به نظر می رسد بازی تیم ایران و بازیکنان از سوی رقبا به طور کامل آنالیز شده و بازیکنان ما کاملا شناخته شده اند که همین امر در بازی با کره مشهود بود. اگر تیم ها فقط از یک سمت به تیم ما حمله می کنند به این علت است که از همدیگر تقلید می‌کنند، امارات از سمت راست خود، سمت چپ تیم ملی ما را بیچاره کرد و کره هم همینطور. پس یعنی سمت چپ تیم ملی اشکال دارد که همه آنالیز کرده اند. شما دیدید در بازی مقابل امارات یک نفر نورافکن را به خودش مشغول می کرد و یک نفر دیگر نفوذ می کرد. سرمربی فهمید که تیم اشکال دارد و وحید امیری را به جای نورافکن قرار داد، امیری از خشونت بالایی استفاده کرد و سرمربی از ترس اخراج شدن او دوباره نورافکن را در آنجا قرار داد. از بازی کره به بعد، آنالیز ها خیلی ساده رد و بدل می شود چرا که کارشناس ها آن ها را بیان می‌کنند، روزنامه ها هم می نویسند و تیم های مختلف می بینند و با دیدن فیلم های مختلف می فهمند که اگر روی سمت چپ تیم ملی فشار بیاورند می توانند به نتیجه برسند.