چه بر سر اوکراین آمد؟/ مرور یک نیم روز سیاه

همه چیز با پیام تلویزیونی ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه که عملیات نظامی ویژه مورد انتظار خود را در اوکراین اعلام کرد آغاز شد.

کد خبر: ۴۵۶۴۶۱

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۳:۰۶

اولین انفجارها قبل از سپیده دم روز پنجشنبه 24 فوریه در شهرهای اوکراین به صدا درآمد.

پوتین در یک سخنرانی تلویزیونی همزمان با آغاز حمله، به سایر کشورها هشدار داد که هرگونه تلاش برای مداخله «به عواقبی می انجامد که هرگز در تاریخ ندیده اید.»

جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد که جهان «روسیه را مسئول خواهد دانست.»

ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، اقدام روسیه را به عنوان نقض قوانین بین المللی و تهدیدی برای امنیت اروپا محکوم کرد.

وزارت خارجه اوکراین گفت که قصد روسیه از بین بردن کشور اوکراین است، یک دموکراسی غربگرا که قصد دارد از مدار مسکو خارج شود.

- پوتین حرکت خود را انجام می دهد

پوتین گفت که عملیات نظامی برای محافظت از غیرنظامیان در شرق اوکراین مورد نیاز است - ادعایی که ایالات متحده قبلا پیش‌بینی کرده بود که او برای توجیه تهاجم خود به اوکراین به دروغ به آن متوسل خواهد شد.

پوتین آمریکا و متحدانش را به نادیده گرفتن درخواست های روسیه برای جلوگیری از پیوستن اوکراین به ناتو و ارائه تضمین های امنیتی به مسکو متهم کرد.

پوتین گفت روسیه قصد اشغال اوکراین را ندارد اما آن را «غیرنظامی» خواهد کرد. بلافاصله پس از سخنرانی وی، صدای انفجار در شهرهای کیف، خارکف و اودسا شنیده شد. روسیه گفته است که فقط به اهداف نظامی حمله می کند.

او از نظامیان اوکراینی خواست «فوراً اسلحه خود را زمین بگذارند و به خانه بروند».

آژانس گارد مرزی اوکراین گفت ارتش روسیه از بلاروس همسایه حمله کرده و از آنجا با توپخانه مواضع اوکراین را هدف گرفته است. این آژانس گفت که گاردهای مرزی اوکراین به تیراندازی پاسخ دادند و افزود که گزارش فوری از تلفات جانی در دست نیست. نیروهای روسیه برای مانور نظامی در بلاروس حضور داشتند.

- غرب به سرعت واکنش نشان می دهد

بایدن و استولتنبرگ به سرعت حمله روسیه را محکوم کردند و آن را غیرقابل توجیه و ناموجه دانستند.

بایدن در بیانیه‌ای گفت که پوتین «جنگی از پیش برنامه‌ریزی‌شده را آغاز کرده است که منجر به تلفات فاجعه‌بار جانی و رنج انسانی خواهد شد».

بایدن قول داد که ایالات متحده و متحدانش پاسخ های متحد و قاطعانه ای به روسیه خواهند داد. او گفت: «جهان روسیه را مسئول خواهد دانست.»

رهبر ناتو گفت: علیرغم هشدارهای مکرر و تلاش های خستگی ناپذیر ما برای مشارکت در دیپلماسی، روسیه راه تجاوز به یک کشور آزاد و مستقل را انتخاب کرده است.

هنگامی که اولین انفجارها به صدا درآمد، صدای فریاد ساکنان پایتخت اوکراین، کیف، در خیابان ها شنیده می شد. اما نوعی حالت عادی به سرعت بازگشت، با اتومبیل‌هایی که در اوایل صبح در خیابان‌ها تردد می‌کردند.

رئیس جمهور ولادیمیر زلنسکی با صدور بیانیه ای ویدئویی حکومت نظامی را اعلام کرد. او به اوکراینی ها گفت که ایالات متحده در حال جمع آوری حمایت بین المللی برای پاسخ به روسیه است. وی از شهروندان خواست آرامش خود را حفظ کنند و در خانه بمانند.

- بیانیه پوتین از نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل پیشی گرفت

در نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل متحد که به درخواست اوکراین به دلیل تهدید قریب الوقوع حمله روسیه برگزار شد آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، درست قبل از اعلام پوتین، در افتتاحیه جلسه به پوتین گفت: «سربازان خود را از حمله به اوکراین متوقف کنید. به آرامش فرصت بده تعداد زیادی از مردم قبلاً مرده اند.»

گوترش بعداً از پوتین درخواست کرد: "به نام انسانیت، نیروهای خود را به روسیه بازگردانید."

نیروهای اوکراین با قدرت نظامی مسکو برابری نمی‌کنند، بنابراین کیف روی کشورهای دیگر حساب می‌کند تا روسیه را به شدت - با تحریم‌ها – تحت فشار بگذارد.

بایدن روز چهارشنبه اجازه داد تحریم‌ها علیه شرکت سازنده خط لوله گاز نورد استریم ۲ روسیه به آلمان و مدیرعامل این شرکت ادامه یابد.

بایدن سال گذشته و زمانی که پروژه تقریباً تکمیل شده بود، در ازای توافق آلمان برای اقدام علیه روسیه در صورت استفاده از گاز به عنوان سلاح یا حمله به اوکراین، از تحریم ها چشم پوشی کرد. آلمان روز سه شنبه اعلام کرد که این خط لوله را برای مدت نامحدودی تعلیق می کند.

وی گفت که تحریم های بیشتر روز پنجشنبه اعلام خواهد شد.

حامیان غربی اوکراین گفتند که قبلاً پیامی قوی با اولین دسته از تحریم‌ها در روز سه‌شنبه ارسال کرده‌اند.

لیز تراس، وزیر امور خارجه بریتانیا روز چهارشنبه درباره اقداماتی که بانک‌هایی را هدف قرار می‌دهد که به ارتش و الیگارشی‌های روسیه کمک مالی می‌کنند، گفت: «این سخت‌ترین رژیم تحریمی است که تا به حال علیه روسیه اعمال کرده‌ایم». اما اگر شاهد تهاجم تمام عیار به اوکراین باشیم، فراتر خواهد رفت.»

اتحادیه اروپا بسته مشابهی را نهایی کرد که قانونگذاران مجلس سفلی پارلمان روسیه را نیز هدف قرار می دهد و ورود مسکو به بازارهای مالی و سرمایه اتحادیه اروپا را سخت تر می کند.

اقدامات آمریکا که روز سه شنبه اعلام شد، مقامات بلندپایه روسیه و دو بانک روسی که به ویژه نزدیک به کرملین و ارتش روسیه محسوب می شوند را با بیش از 80 میلیارد دلار دارایی هدف قرار می دهد.

- چه تحریم هایی تحت نظر ایالات متحده بود؟

دولت بایدن آشکارا اعلام کرده بود که در صورت تهاجم روسیه، مجازات های مالی سختی را در نظر گرفته است.

ایالات متحده دقیقاً اقداماتی را که اکنون انجام خواهد داد مشخص نکرده است، اگرچه مقامات دولت به صراحت گفته اند که تحریم های همه جانبه علیه بانک های بزرگ روسیه یکی از گزینه های احتمالی است. محدودیت‌های صادراتی نیز همینطور هستند که روسیه را از فناوری پیشرفته ایالات متحده برای صنایع و ارتش خود محروم می‌کند.

اقدام سخت دیگری که در دست بررسی است عملا روسیه را از بسیاری از سیستم مالی جهانی خارج می کند.

- ضرباتی که به اقتصاد اوکراین خورد

این اوکراین بود، نه روسیه، که در آن اقتصاد به سرعت در حال فرسایش در زیر تهدید جنگ بود.

یکی یکی سفارت ها و دفاتر بین المللی در کیف بسته شدند. زمانی که شرکت های بیمه در مورد پوشش هواپیماهایی که به اوکراین می رسیدند، هول کردند، پرواز پس از دیگری لغو شد. صدها میلیون دلار سرمایه گذاری در عرض چند هفته تمام شد.

تحت فشار قرار دادن اقتصاد اوکراین یک تاکتیک بی‌ثبات‌کننده کلیدی در چیزی است که دولت آن را «جنگ ترکیبی» توصیف می‌کند که هدف آن از بین بردن کشور از درون است.

مشکلات اقتصادی شامل رستوران‌هایی می‌شود که جرأت ندارند بیش از چند روز غذا در دسترس داشته باشند، طرح‌های متوقف شده برای یک کارخانه تولید هیدروژن که می‌تواند به دور کردن اروپا از گاز روسیه کمک کند و شرایط نامطمئن برای حمل و نقل در دریای سیاه، جایی که کشتی‌های کانتینری باید با احتیاط کناره‌گیری کنند. آنها در اطراف کشتی های نظامی روسیه هستند.

- اوکراین شاهد حملات سایبری بیشتری خواهد بود

وب‌سایت‌های وزارت‌های دفاع، امور خارجه و کشور اوکراین در صبح پنجشنبه پس از آغاز حملات نظامی، با موج تنبیهی حملات گسترده سایبری موسوم به دی.داس که دسترسی به وب سایت های حیاتی را غیر ممکن می کند مواجه شدند.

علاوه بر حملات DDoS در روز چهارشنبه، محققان امنیت سایبری گفتند که مهاجمان ناشناس صدها رایانه را با بدافزار مخرب آلوده کرده‌اند که برخی در کشورهای همسایه لتونی و لیتوانی هستند.

مقامات مدتهاست که انتظار داشتند حملات سایبری مقدم بر هرگونه تهاجم نظامی روسیه باشد و با آنها همراه شود.