واکنش کارشناسان به رشد عجیب شاخص بورس

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که روند صعودی بورس در هفته گذشته را نمی‌توان به عنوان رشد تلقی کرد، چراکه بورس منبع خلق ارزش خود را که رشد تولید است، از دست داده‌است و تنها دارد عقب افتادگی خود را از بازارهای موازی جبران می‌کند.

کد خبر: ۴۹۷۰۹۰

تاریخ: ۰۸ دی ۱۴۰۱ - ۱۸:۱۷

نگارعلی_ بورس در هفته‌ای که گذشت ضرر ماه‌های گذشته را جبران کرد و با سرعت بی‌سابقه‌ای به سوی کانال یک میلیون و ۷۰۰ هزار واحدی حرکت کرد؛ شاخص کل بورس در آخرین روز هفته بیش از ۷۰ هزار واحد رشد کرد و به عدد یک میلیون و ۶۴۷ هزار و ۳۱۴ واحد رسید.

رشدی در بورس اتفاق نیافتاده‌است

همایون دارابی، کارشناس بازار سرمایه، در واکنش به رشد خیره‌کننده بورس در روز گذشته؛ گفت:« بخشی از صعود شاخصی که در چند هفته اخیر بازار سرمایه آن را تجربه کرد، ناشی از عقب افتادگی بازار سرمایه بود. بازارهای موازی در دو سال گذشته رشد قابل توجهی را تجربه کردند اما بورس در دو مقطع، یکی بعد از انتخابات ریاست جمهوری و در ابتدای امسال رشدی را تجربه کرد اما هر دو در محدوده کانال یک میلیون و ۶۰۰ تا یک میلیون و ۷۰۰ متوقف شد و در حال حاضر بازار بخشی از افت بین بهار تا ابتدای زمستان را جبران می‌کند و هنوز به مفهوم رشد نرسیده‌است و رشدی اتفاق نیافتاده‌است.»

نقدینگی ناچیزی به بازار سرمایه وارد شده‌است

دارابی در ادامه با اشاره به اینکه رشد باید از مسائل بنیادی ناشی شود؛ گفت:« در چهار حوزه نرخ بهره، نرخ ارز، قیمت گذاری دستوری و لایحه بودجه سال آینده باید به این نتیجه برسیم که بازار سرمایه می‌تواند رشد را تجربه کند، اما در حال حاضر بازار سرمایه تحت تاثیر بازارهای موازی است و با تاثیر تورم در بازارهای موازی شاهد ورود بخشی از منابع در صندوق درآمد ثابت و سپرده‌های بانکی و اوراق به بازار سرمایه هستیم و مقدار ناچیزی نقدینگی به بازار سرمایه وارد شده‌است و رشدی که ناشی از مسائل بنیادی باشد اتفاق نیافتاده‌است.»

رانت‌هایی بزرگ‌تر از پرونده فولاد در راه است!

این کارشناس بازار سرمایه در ادامه افزود:« در حال حاضر بازار سرمایه یه گپ شدیدی را از محل نرخ ارز نیمایی تجربه می‌کند و در قیمت گذاری دستوری نیز به مشکل خورده‌است و در مسئله نرخ بهره نیز سیاست بانک مرکزی بسیار نامشخص است و انسجامی در سیاست‌گذاری‌های بانک مرکزی دیده نمی‌شود و رشد نرخ ارز و طلا ناشی از بی‌سروسامانی است که در بازار پولی کشور حاکم شده‌است و نرخ‌های بی‌رویه بهره‌ای که بانک‌ها اعلام کردند و افزایش بدهی ۳۵ درصدی بانک‌ها به بانک مرکزی نیز نشان می دهد آشفتگی آزاردهنده‌ای در نظام پولی کشور حاکم است.»

دارابی در واکنش به اخباری که مبنی بر مجاز شدن شرکت‌های صادراتی به عرضه کردن محصولات خود به نرخ ارز توافقی به جای دلار نیمایی در بورس کالا، منتشر شد؛ گفت:« متاسفانه این خبر بلافاصله تکذیب شد و مدیران وزارت صمت نیز آن را رد کردند؛ ما در سال‌های قبل رانت شدیدی را از محل رانت ارز جهانگیری شاهد بودیم و در حال حاضر از محل ارز نیمایی و یا صالح آبادی متضرر شدیم و احتمالا پرونده‌هایی بسیار بزرگ‌تر از پرونده فولاد از محل این ارز رخ خواهد داد و هر چه زودتر ارز صالح‌آبادی حذف شود به نفع ما است.»

رشد منفی تولید در یک دهه گذشته

میثم رادپور، کارشناس اقتصادی، نیز بر این باور است که رشدی در بازار سرمایه اتفاق نیافتاده‌است؛ رادپور گفت:« بیش از یک دهه‌است که در کشور ما محرک ارزش آفرینی به نام تولید که پایه‌ و زیربنای بورس است، دچار مسئله و مشکل شده‌است؛ ما در ۱۰ سال گذشته با رشد منفی تولید مواجه بوده‌ایم و محاسبه آنچه به عنوان تولید ناخالص در کشور منتشر می‌شود بسیار چالش برانگیز است و مسائلی همچون یارانه‌ها این محاسبات را مخدوش می‌کند و منجر به انحراف از عددی می‌شود که واقعا است.»

رادپور در ادامه با اشاره به اینکه قطعا رشد تولید در ۱۰ تا ۱۲ سال گذشته منفی بوده‌است؛ گفت:« یکی از نشانه‌های رشد منفی تولید، نرخ تشکیل سرمایه ثابت است؛ نرخ تشکیل سرمایه ثابت در ۱۰ تا ۱۲ سال گذشته در حال سقوط بوده‌است. به این معنا که دارایی سرمایه‌ای و ابزار تولید در حال کاهش است و سازمان کسب و کار به اندازه استهلاک سرمایه‌گذاری مجددی صورت نمی‌دهد و حتی حاضر نیست دارایی سرمایه‌ای را و ابازار تولید را حفظ کند و زمانی که ابزار تولید در بخش کالا و خدمات در حال آب رفتن است، دور از انتظار نیست که تصور کنیم تولید نیز در حال کاهش است و سرمایه‌گذاری در کشور نیز در حال کاهش است.»

بورس منبع خلق ارزش خود را از دست داده‌است

این کارشناس اقتصادی در ادامه با اشاره به اینکه اعداد رسمی تولید ناخالص داخلی با وجود آنکه اسفناک‌است و حاکی از درجا زدن ما است اما کاهش تولید را نشان نمی‌دهد؛ گفت:« اگر تولید، آنچه مبنای خلق ارزش است، نتواند رشد پیدا کند و نتواند ارزش آفرینی داشته باشد، بورس منبع خلق ارزش خود را از دست می‌دهد. چراکه تمام دارایی های مالی ریشه در یک دارایی واقعی دارند و در چنین شرایطی تمام چیزی که محرک بورس بوده و است از جنس تورم است و بورسی‌ها واقعا تحریم و تورم را دوست‌دارند و در سال گذشته بورسی ها نگران توافق بودند چراکه می‌دانستند، تولیدی صورت نمی‌گیرد که به واسطه آن ارزش‌آفرینی اتفاق افتد و بورس رشد کند و در نتیجه بورس تنها محرک اصلی خود را که تورم است نیز از دست خواهد داد.»

سودی عاید سهامداران بازار سرمایه نمی‌شود

رادپور در ادامه با اشاره به اینکه سهامداران بازدهی واقعی و سود را از ارزش‌آفرینی در بازار سرمایه که ناشی از تولید است به دست می‌آورند؛ گفت:« در حال حاضر سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه تنها ارزش دارایی‌های خود را حفظ می‌کنند.»

نوسانات بورس دره‌ای است

این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه، تنها امید بورس به افزایش قیمت از محل تورم است؛ گفت:«‌ دارایی‌های غیر مالی در چنین شرایطی عملکرد بهتری دارند چراکه به آینده وابسته نیستند و آن انتظارات در آن وجود ندارد و ریسکی که در بازارهای مالی وجود دارد در بازارهای غیرمالی نیست. نوسانات بورس از پله‌ای به دره‌ای رسیده‌است و افزایش قیمت ناچیزی پیدا می‌کند و سپس چنان سقوطی را تجربه می‌کند که سهامداران را شوکه می‌کند و این ریسک در دارایی‌های مالی بسیار نگران‌کننده‌است، در صورتی که در دارایی‌های غیرمالی چنین ریسکی وجود ندارد.»

رادپور در ادامه با اشاره به اینکه در چنین محیطی منبع خلق ارزش از ریشه خشک شده‌است؛ گفت:« دارایی‌های مالی در چنین محیطی سکوب می‌شوند و ریسک و بازده آن صرفی ندارد و بورس به دارایی کاملا ریسکی در کشور تبدیل شده‌است و تنها در شرایطی که تورم به صورت افسارگسیخته‌ای رشد کند و نرخ دلار به طور بی‌سابقه‌ای بالا برود و سهام برای سرمایه‌گذاران مفت باشد، تقاضا به بازار سرمایه بازخواهد گشت، شرایطی که در حال حاضر پیش آمده‌است.»