نقشه ترامپ برای برنامه موشکی ایران چیست؟/ دعوای تند تهران و واشنگتن به مصالحه ختم می‌شود؟

یک فعال سیاسی گفت: در عرصه سیاست، دعواهای تند و تیزی مثل دعوای کنونی ایران و آمریکا، می‌تواند به مصالحه ختم شود.

کد خبر: ۶۰۷۷۱۶

تاریخ: ۲۴ بهمن ۱۴۰۳ - ۲۲:۱۸

دیده‌بان ایران نوشت: روز سه‌شنبه ۱۶ بهمن دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا هم‌زمان با امضای فرمان بخشنامه بازگرداندن اجرای سیاست موسوم به «فشار حداکثری» و تشدید تحریم‌ها علیه ایران، تاکید کرد که این اقدام را با اکراه انجام داده و حاضر است با مقامات ایرانی مذاکره کند. او در سخنانی که بعد از امضای آن فرمان انجام داد، اعلام کرد که «من با ایرانی‌ها تماس می‌گیرم. می‌خواهم شاهد برقراری صلح در خاورمیانه و جاهای دیگر باشیم.» ترامپ همچنین در پیامی در شبکه اجتماعی خود (تروث سوشیال) نوشت که «مایلم که ایران کشوری فوق‌العاده و موفق باشد، اما کشوری که سلاح اتمی نداشته باشد.»

اما پس از بیان این اظهارات توسط رئیس‌جمهور آمریکا، آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی روز جمعه ۱۹ بهمن در سخنانی ضمن ابراز مخالفت با شروع دور جدیدی از مذاکرات با ایالات متحده، تاکید کردند که «مذاکره با آمریکا، عاقلانه، هوشمندانه و شرافتمندانه نیست.» ایشان، دلیل این موضوع را نیز تجربه ناموفق توافق هسته‌ای و عمل نکردن دولت‌های گوناگون آمریکا به تعهدات خود در برجام و در نهایت خروج ترامپ از این توافق در سال ۲۰۱۸ اعلام کردند. پس از بیان این فرمایشات رهبری نیز مسئولان دولت پزشکیان از جمله شخص رئیس‌جمهور و همچنین وزیر امور خارجه، با وجود این که در هفته‌های قبل، پالس‌های مثبتی درباره شروع مذاکرات با دولت جدید آمریکا فرستاده بودند، تاکید کردند ایران تحت زور و فشار با هیچ‌کس مذاکره نخواهد کرد.

بیشتر بخوانید: تصمیم آمریکا برای حمله نظامی به ایران مشخص شد

البته توجه به این نکته ضروری است که ترامپ نه‌تنها هم‌زمان با ابراز تمایل به انجام مذاکره با ایران، سیاست فشار حداکثری را اعمال کرد، بلکه در همین روزها تهدیداتی را نیز علیه کشورمان مطرح کرده؛ از جمله این که روز دوشنبه ۲۲ بهمن در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز گفت که «دو راه برای متوقف کردن ایران از دستیابی به سلاح هسته‌ای وجود دارد، یا این که اسرائیل با تایید و کمک ما، آن‌ها را بمباران کند، یا این که ایرانی‌ها یک تکه کاغذ را امضا کنند.» رئیس‌جمهور آمریکا همچنین مدعی شد که «ایران بسیار نگران شده و بسیار ترسیده است، زیرا پدافند آن‌ها تقریبا از بین رفته است. شاید آن‌ها همزمان که ما مصاحبه می‌کنیم، در حال تلاش برای دریافت پدافند هوایی جدید باشند.»

آمریکا می‌خواهد ماجرای لیبی را برای ایران تکرار کند

در همین راستا از احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس پرسیدیم که با توجه به مجموعه صحبت‌های اخیر مسئولان جمهوری اسلامی و دولت جدید آمریکا، آیا در آینده‌ای نزدیک شاهد شروع مذاکرات جدیدی بین دو طرف خواهیم بود یا خیر، که او نیز توضیح داد: با توجه به این که رهبر انقلاب اسلامی در این زمینه موضع مشخصی را اعلام کردند، ما باید صدای واحد را از ایران به جهان مخابره کنیم. ما هم پشتیبان رهبر خودمان هستیم و این کلام ایشان که مذاکره با آمریکا، هوشمندانه و عقلانی نیست، برای ما فصل الخطاب است.

نماینده اردستان در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: اقدامات اخیر دولت آمریکا درباره ایران را می‌توان در قالب سناریوهای گوناگونی مورد بررسی قرار داد؛ یکی از سناریوهای محتمل این است که آمریکایی‌ها قصد دارند ایران را بترسانند و قدرت خودشان را به رخ ما بکشند و محاسبه ذهنی‌شان این است که ایران ضعیف شده است که اگر چنین تفکری دارند، قطعا در اشتباه هستند و کار اشتباهی هم انجام دادند؛ زیرا تا پیش از اظهارات اخیر ترامپ، هم افرادی که موافق مذاکره با آمریکا بودند و هم افرادی که مخالف این کار بودند، صدایشان در عرصه سیاسی ایران بلند بودند، اما موضع‌گیری‌های اخیر رئیس‌جمهور آمریکا، دو گروه موجود در داخل کشورمان را با یکدیگر هم‌نظر کردند و هر دو گروه تاکید کردند که هدف ترامپ از انجام مذاکره، خلع سلاح ایران است.

وی همچنین خاطرنشان کرد: منظور از خلع سلاح ایران، این است که برنامه هسته‌ای آن کاملا متوقف شود، برنامه موشکی‌اش تضعیف و محدود شود و نفوذش در منطقه نیز کاهش محسوسی پیدا کند. آمریکا قصد دارد که به چنین هدفی دست پیدا کند و در چنین شرایطی، جای طرح این پرسش وجود دارد که آمریکایی‌ها که ۱۴ هزار کیلومتر از ما فاصله دارند، در این منطقه چه کار می‌کنند؟ احتمال دارد که آمریکا بخواهد ماجرای لیبی را برای ایران تکرار کند، یعنی ابتدا ما را تضعیف کند، بعد بخواهد که به ما حمله کند تا هم به امنیت مردم ما را آسیب بزند و هم ما را تسلیم کند؛ در این شرایط، منطقی است که ما به زحمت موجود یعنی تحریم‌ها و مشکلات اقتصادی ناشی از آن بسازیم تا زحمت بیشتری که می‌تواند ناشی از بمباران آمریکا باشد، گریبان‌گیرمان نشود.

رهبری، بازی شطرنج را خوب جلو بردند و توپ در زمین ترامپ است

بخشایش اردستانی ضمن بیان این ضرب‌المثل که «جواب های، هوی است»، گفت: با توجه به این که هدف اصلی آمریکا، تهدید و تضعیف ایران است، رهبر انقلاب با فرمایش اخیر خودشان، بازی شطرنج سیاست را خوب جلو بردند. الان توپ در زمین ترامپ است و اگر او از موضع نرم و بدون داشتن زبان تهدید اعلام کند که من می‌خواهم با ایران مذاکره کنم و تنها خواسته‌ام این است که ایرانی‌ها سلاح هسته‌ای نداشته باشند، چون اگر ایران چنین بمب اتم داشته باشد، تمام کشورهای خاورمیانه خواهان داشتن چنین سلاحی هستند، می‌توان با او مذاکره کرد؛ زیرا رهبری از سال‌ها قبل فتوا دادند که بمب اتم در دکترین دفاعی ایران جایگاهی ندارد و اگر موضوع فقط سلاح هسته‌ای نداشتن ایران باشد، می‌توان با آمریکا مذاکره کرد.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: اگر مذاکراتی درباره برنامه هسته‌ای ایران شروع شود، اما آمریکایی‌ها بخواهند که درباره برنامه موشکی نیز با ما مذاکره کنند، ما حتما مخالفت خواهیم کرد، زیرا ما فراموش نکرده‌ایم که در زمان جنگ با عراق، هیچ کشوری حاضر نمی‌شد که به ما موشک بدهد و خودمان با اتکا به دانش بومی توانستیم موشک تولید کنیم. ایران اهل منطق است و براساس منطق، مذاکره هم خواهد کرد، اما اگر طرف مقابل بخواهد که با زبان تلخ و زمخت با ایران صحبت کند و ما را تهدید کند، زیر بار حرف زور نمی‌رویم. ما دوره چهارساله قبلی ترامپ و سیاست فشار حداکثری او را تجربه کرده‌ایم و اکنون فکر می‌کردیم که رئیس‌جمهور آمریکا چون افرادی مثل پمپئو و بولتون را کنار گذاشته، پس تغییر کرده است، اما ظاهرا این‌طور نیست.

وی در ادامه بیان کرد: اکنون دو گروه از سیاستمداران در دولت جدید آمریکا حضور دارند، یکی انزواگرایانی که بیشتر فکر و ذکرشان مسائل داخلی ایالات متحده است و می‌خواهند آمریکا در حوزه سیاست خارجی مواضع نرمی داشته باشد، دوم افرادی مثل روبیو (وزیر خارجه دولت جدید آمریکا) که تندرو هستند و مواضع سختی علیه ایران دارند. اما در هر صورت، اگر ترامپ موضع خود را نرم کند و با زبان لطیف با ایران صحبت کند، احتمال انجام مذاکره با او وجود دارد، به شرط این که رئیس‌جمهور آمریکا نخواهد که از موضع قلدری با ما طرف شود و حاضر باشد که امتیازات کافی را روی میز مذاکره به ایران بدهد. همچنین ما باید تضمین‌هایی داشته باشیم که اگر توافقی حاصل شود، مطمئن باشیم که دولت جدید آمریکا حتما به آن عمل می‌کند.

پیام امضای بخشنامه اجرای سیاست فشار حداکثری، خلع سلاح ایران است

بخشایش اردستانی با بیان این که انقلاب ایران، گفتمانی و فرهنگی بوده است و ما اهل مذاکره هستیم، گفت: ایرانی‌ها از مذاکره و صحبت کردن فراری نیستند، اما از قلدری و شنیدن حرف زور بدشان می‌آید. به همین دلیل، مقامات دولت ما تاکید کرده‌اند که تحت فشار حاضر به انجام مذاکره نیستند؛ بنابراین اگر رئیس‌جمهور آمریکا به‌جای زبان زور و قدرت، از زبان نرم و لطیف استفاده کند، می‌توان با او مذاکره کرد. اگر ترامپ واقعا قصد انجام مذاکره دارد و می‌خواهد تحریم‌ها را لغو کند و به قول خودش کمک کند که ایران کشور بزرگ و رو به پیشرفتی باشد، چرا هم‌زمان با این اظهارات خود، بخشنامه‌ای امضا می‌کند که براساس آن، تحریم‌های اقتصادی موجود علیه کشورمان، تشدید می‌شود؟

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: پیام امضای چنین بخشنامه‌ای، این است که آمریکا می‌خواهد ایران را از نظر هسته‌ای و و موشکی خلع سلاح کند و از نظر اقتصادی به‌شدت تضعیف کند، این در حالی است که ما نتیجه سیاست فشار حداکثری را دیده‌ایم و نیازی نیست که آمریکا دوباره به خودش زحمت بازگرداندن این سیاست را بدهد. ما می‌توانیم حتی تحت فشارهای سنگین آمریکا نیز بخشی از مشکلات اقتصادی خودمان را بر اثر تعامل با چین، روسیه و کشورهای همسایه حل کنیم تا دوره چهارساله ترامپ تمام شود و فرد دیگری سر کار بیاید. اما اگر رئیس‌جمهور زبان خود را تغییر دهد و با زبان نرم با ما صحبت کند، ما می‌توانیم با او مذاکره کنیم، به شرط این که صرفا بخواهد درباره یک موضوع یعنی پرونده هسته‌ای با کشورمان مذاکره کند و بعد هم اگر توافقی حاصل شد، به تعهدات مربوط به آن توافق عمل کند.

نماینده اردستان در مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: ترامپ می‌داند که به هر حال، ایران نقش بسیار مهمی از نظر ژئوپولتیک در منطقه خاورمیانه دارد و نمی‌توان این نقش را نادیده گرفت، زیرا ایران در کریدور شمال به جنوب و شرق به غرب قرار گرفته است و ۸۵ میلیون نفر جمعیت و یک میلیون و ۶۴۸ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد و بخش مهمی از منابع طبیعی، نفت، گاز و معادن مهم جهان در ایران قرار دارد. ایران را نمی‌توان از روی نقشه جغرافیا حذف کرد و حکومت و ملت ایران نیز به هیچ وجه اجازه نمی‌دهند که کشورمان مانند صد سال پیش، دوباره اشغال شود؛ بنابراین نمی‌توان با ما با زبان زور صحبت کرد، این در حالی است که رئیس‌جمهور آمریکا هنوز با زبان قلدری با ما صحبت می‌کند.

وی با بیان این که ترامپ حتی درباره برنامه‌ای که برای آینده غزه اعلام کرده است نیز زبان قلدری را در پیش گرفته، عنوان کرد: رئیس‌جمهور آمریکا می‌خواهد مردم غزه را که بیش از ۱۵ ماه در برابر تهاجم شدید اسرائیل مقاومت کردند، از خانه خودشان بیرون کند؛ غزه‌ای‌ها اگر حاضر بودند خانه خود را ترک کنند که این همه مقاومت نمی‌کردند. ترامپ فکر می‌کند چون با رأی بالایی در آمریکا به پیروزی رسیده و نتانیاهو هم به صحبتش درباره توقف جنگ غزه عمل کرده است، حالا تمام مسلمان‌ها از جمله سران عربستان، مصر و اردن باید به حرف او گوش کنند و مردم غزه را بپذیرند. مسلمان‌ها حرف‌شنو هستند، اما صحبتی را می‌پذیرند که منطق پشت آن باشد.

اسرائیل از موشک‌های ایران می‌ترسد

بخشایش اردستانی به تهدیدات اخیر ترامپ و برخی مقامات اسرائیلی مبنی بر احتمال حمله رژیم اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران نیز اشاره کرد و گفت: این تهدیداد به هیچ وجه جدی نیست و اسرائیل اصلا در جایگاهی نیست که بخواهد به طرف تاسیسات هسته‌ای ما بمب و موشک شلیک کند. اگر اسرائیلی‌ها توانایی انجام این کار را داشتند، در همان شبی که در پاسخ به عملیات وعده صادق ۲، تعداد موشک را به سمت برخی مراکز پدافندی و نظامی ایران شلیک کردند، به تاسیسات هسته‌ای ما نیز حمله می‌کردند. اسرائیل به هیچ وجه این کار را انجام نمی‌دهد، چون از عواقب آن هراس دارد. سران رژیم صهیونیستی می‌دانند که ایران، موشک‌های هایپرسونیک فوق پیشرفته در اختیار دارد که می‌تواند با استفاده از آن، هر نقطه‌ای از سرزمین‌های اشغالی را که اراده کند، هدف قرار دهد.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: صحبت‌های مقامات رژیم اسرائیل درباره احتمال حمله به ایران، بلوف است و باعث خنده کارشناسان می‌شود. البته اسرائیل در گذشته، برخی کشورهایی که برنامه هسته‌ای نظامی داشته‌اند مثل سوریه یا عراق در دوره صدام را هدف قرار داده است، عمده جاسوسی‌های صهیونیست‌ها از ایران نیز مربوط به این است که بفهمند آیا ایران قصد تولید بمب اتم را دارد یا خیر. اما قطعا جرات حمله به تاسیسات هسته‌ای ما را ندارد. آن‌ها در کوران درگیری نظامی با ما یعنی عملیات‌های وعده صادق ۱ و ۲ و پاسخ‌هایی که به این عملیات‌ها دادند، به سمت حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران نرفتند، چون ما در وعده صادق ۱ و ۲ به اسرائیلی‌ها فهماندیم که نمی‌توانند در برابر موشک‌های ایران دوام بیاورند.

وی همچنین تصریح کرد: قطعا اسرائیل از موشک‌های ایران می‌ترسد و قصدش از تهدید به حمله به تاسیسات هسته‌ای ما، فقط ایجاد جنگ روانی در داخل کشورمان است. اسرائیلی‌ها می‌خواهند تا حدی که می‌توانند روی افزایش قیمت دلار در ایران تاثیر بگذارند تا نارضایتی مردم ما بیشتر شود. همین حالا، افراد سودجویی در بازارهای هرات و سلیمانیه هستند که پول ایران را به بازار تزریق می‌کنند و دلارها را جمع می‌کنند که نرخ دلار در ایران بالا برود. اسرائیلی‌ها می‌دانند که با افزایش قیمت دلار در ایران، نرخ کالاهای اساسی نیز بالا می‌رود و مردم رفته‌رفته ناراضی می‌شوند و از حکومت جدا می‌شوند. هدف اسرائیل و حتی هدف ترامپ از بیان این جمله که ممکن است اسرائیلی‌ها به ایران حمله کنند، صرفا بازی روانی است، وگرنه آن‌ها اصلا قصد حمله به ایران را ندارند و صرفا می‌خواهند که ما را از داخل خودمان تحت فشار بگذارند.

کارشناس آمریکایی گفته بود که ایران بمب اتم داشته باشد، شب‌ها راحت‌تر می‌خوابد

بخشایش اردستانی با اشاره به اظهارات مطرح‌شده توسط برخی نمایندگان مجلس و بعضی دیگر از مقامات جمهوری اسلامی مبنی بر لزوم تغییر دکترین دفاعی کشور و حرکت به سمت ساخت سلاح هسته‌ای، گفت: در ماه‌های قبل از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برخی کارشناسان داخلی اعلام کرده بودند که ایران باید برای افزایش قدرت بازدارندگی خود به سمت ساخت بمب اتم حرکت کند و در همین راستا هم نمایندگان مجلس به شورای عالی امنیت ملی نامه نوشته بودند و هم برخی روحانیون و مسئولان دیگر، از رهبر انقلاب درخواست کرده بودند که در فتوای خودشان بازنگری کنند. نظر شخصی من به این افراد نزدیک است، زیرا یادمان نرفته که چند سال قبل وقتی از پمپئو (وزیر خارجه آمریکا در دولت اول ترامپ)، پرسیدند که چرا لحن تو با کره شمالی، نرم‌تر از ایران است، پاسخ داد که چون کره شمالی بمب اتم دارد.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: کنت والتز (پژوهشگر آمریکایی) که به عنوان پدر علم رئالیسم جدید سیاسی شناخته می‌شود، حدود ۱۵ سال قبل گفته بود که ایرانی‌ها برای این که بتوانند شب‌ها راحت از دست اسرائیل بخوابند، باید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کنند. برخی کارشناسان سیاسی ایرانی نیز معتقدند که ما چه بمب اتم داشته باشیم، چه نداشته باشیم، تحریم‌ها ادامه پیدا می‌کند، بنابراین بهتر است بمب داشته باشیم و تحریم باشیم، نه این که دستمان از سلاح هسته‌ای خالی باشد و تحریم هم باشیم. با این وجود، حجت شرعی در این زمینه برای همه ما، فتوای رهبر انقلاب است که براساس آن، بمب اتم در دکترین دفاعی ایران جایگاهی ندارد و مقامات جمهوری اسلامی از نظر دینی به فتوای رهبری اعتقاد دارند و برنامه‌ای برای ساخت سلاح هسته‌ای ندارند.

نماینده اردستان در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: مسئولان جمهوری اسلامی تمایلی ندارند که ایران بمب اتم داشته باشد و اتفاقا ترامپ هم بارها اعلام کرده است که همین را از ما می‌خواهد؛ بنابراین، بهرت است که ترامپ این صحبت را با زبان نرم با ایران مطرح کند و این صورت، ما می‌توانیم با آمریکایی‌ها پای میز مذاکره بنشینیم؛ زیرا ما می‌دانیم که درست است که اروپا تا حدودی با آمریکای ترامپ سر ناسازگاری دارد، اما به هر حال به طرف فعال کردن مکانسیم ماشه خواهد رفت، زیرا اروپایی‌ها می‌خواهند از برگ ایران استفاده کنند و به ترامپ نشان بدهند که در برخی مواضع، با او همراه هستند؛ بنابراین اگر ترامپ از قلدری دست بردارد، ما می‌توانیم با او مذاکره کنیم، به شرط این که مطمئن باشیم که در نتیجه انجام این مذاکرات، امتیازاتی نصیب ایران خواهد شد و تضمین‌هایی هم برای دستیابی به این امتیازات به ما داده می‌شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: در عرصه سیاست، دعواهای تند و تیز مثل دعوای کنونی ایران و آمریکا، می‌تواند به مصالحه ختم شود، اکنون ترامپ با زبان زور و از موضع قلدری با ما صحبت کرده و این حرف‌هایش، جامعه ایران را ناراحت کرده است، حال اگر او مواضع خود را تعدیل کند، می‌تواند مذاکرات خوبی نیز با ما داشته باشد و احتمالا به توافق هم خواهد رسید. البته در دوره قبلی ریاست جمهوری نیز ترامپ قصد نداشت که کل توافق با ایران را برهم بزند، بلکه چون احساس می‌کرد که در برجام، سود زیادی نصیب اروپایی‌ها شده و آمریکا هیچ منفعتی به دست نیاورده است، از این توافق حاصل شد تا خودش توافق دیگری را به دست بیاورد که منافع آن، بیشتر نصیب آمریکا شود. امیدوارم که ترامپ، زبان نرم و لطیف را درباره ایران در پیش بگیرد، تا بتواند با ما پای میز مذاکره بنشیند.