بیشترین آمار مرگ‌ومیر تصادفات در این استان‌ها است

معاون وزیر بهداشت تاکید کرد با پویش نه به تصادف و افزایش آگاهی عمومی می‌توان نیمی از آمار فوتی‌های حوادث ترافیکی در کشور را کاهش داد.

کد خبر: ۶۱۲۱۰۲

تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۴۰۳ - ۰۱:۳۴

همشهری نوشت: دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت در نشست خبری پویش نه به تصادف گفت: برخی موارد وجود دارد که همه ما با آن دست به گریبان هستیم. زمانی که درباره مساله حوادث ترافیکی صحبت می‌شود، تصادفات، فوتی‌ها و مصدومین را همه درک می‌کنند چون هر کسی در اطراف خودش با چنین موارد مواجه بوده است. به همین دلیل این پویش بسیار مهم و هدف از آنها آگاهی بخشی و هشدار است اما حتما نیاز است که این موضوع مهم را تداوم دهیم.

رئیسی با بیان این که این موضوع در سه بخش تقسیم شده است، عنوان کرد: یک دوره ۴۵ روزه تا پایان تعطیلات نوروز، یک دوره میان مدت و یک برنامه سه ساله برای کاهش تصادفات تدوین شده است. دلیلش اول اهمیت آن است که همه از آن آگاه هستند و بعد اینکه اگر ۲۰ هزار مرگ در سال داریم، می‌توانیم ۱۰ هزار مرگ را کم کنیم.

معاون وزیر بهداشت در توضیح این هدفگذاری بیان کرد: با وجود خودروهایی که در ایران ساخته می‌شود یا جاده‌های نامناسب، سهم این دو در بروز تصادفات روی هم ۴۸ درصد است و ۵۲ درصد مربوط به خطای انسانی و فرهنگ رانندگی است. ما در فرهنگ رانندگی مشکل داریم. در همین تهران ساعت ۱۰ شب به بعد جانتان به خطر می‌افتد چون خودروهایی با سرعت سرسام آور در اتوبان‌ها تردد می‌کنند. باور کنید اگر ترافیک روزانه تهران نبود کشته‌ها در پایتخت به شدت افزایش پیدا می‌کرد.

رئیسی با تاکید بر اینکه این افراد با بی ملاحظگی رانندگی می‌کنند و تعدادشان زیاد است، عنوان کرد: همه کشورها جاده‌های چندان مناسبی ندارند و ماشین‌های قدیمی هم در آنها تردد می‌کنند، اما فرهنگ رانندگی مناسبی دارند. ۵۲ درصد حوادث ما مربوط به خطای رانندگی است و اگر اینها را کم کنیم، اعتقاد دارم که در حوزه پیشگیری ۴۰ تا ۵۰ درصد مرگ و میرها را با همین شرایط جاده‌های پرپیچ و خم و خودروهای نامناسب می‌توان کم کرد.

به گفته رئیسی آگاهی از این آمارها به این دلیل اهمیت دارد که در چنین شرایطی افراد واکنش دفاعی پیدا می‌کنند. مکانسیم دفاعی ذهنی در مقابل توصیه‌ها فعال می‌شود و زمانی که از مرگ و میر جاده‌ها حرف می‌زنیم بلافاصله همه می‌گویند که خودروها وجاده مناسب نیست.

قانون مهم است

این مسئول مهم‌ترین عامل کاهش حوادث ترافیکی و جاده‌ای را قانون عنوان کرد و گفت: قوانین و جریمه‌های فعلی ما در این باره بازدارنده نیست. قوانین درست رفتارساز هستند. در حالی که همین حالا در تونل‌های تهران برخی خودروها از بخش امدادی به سرعت حرکت می‌کنند و در نهایت ۲۰۰ هزار تومان جریمه می‌شوند. اگر همین جریمه ۵۰ میلیون می‌شد دیگر از این مسیر نمی‌رفتند. این در حالی است که در برخی کشورها هیچ استثنایی قائل نیستند و اگر مسئولی هم خطایی می‌کند اجازه ندارد که اعتراض کند و بیشتر جریمه می‌شود. به همین دلیل قوانین باید اصلاح شود.

رئیسی با بیان اینکه هر فوتی ۲۰ میلیارد تومان هزینه دارد، عنوان کرد: ۲۰ هزار فوتی داریم و ۷۰۰ هزار مصدوم که برخی از آنها آسیب شدید می‌بینند. ۸۳ درصد مرگ و میرهای حوادث ترافیکی در جاده‌ها ما زیر ۵۰ سال و ۵۱ درصد زیر ۳۰ سال هستند. اینها گروه‌های مولد و عمدتا جوانان جامعه هستند. ۴۵ سال است که در جاده‌ها می‌جنگیم و سالی ۲۰ هزار کشته می‌دهیم.

بیشترین آسیب‌ها

معاون وزیر بهداشت در پاسخ به سوالی درباره بیشترین آسیب به مصدومان تصادفات بیان کرد: اولین آسیب‌ها که منجر به فوت می‌شود آسیب مغزی و دومی شکستگی‌های متعدد است و بالای ۹۰درصد فوتی‌ها را شامل می‌شوند. حدود ۲۰ درصد فوتی‌ها برای موتورسوارهاست چون کلاه ایمنی ندارند. این در حالی است که از ۱۳ میلیون موتورسیکلت در کشور ۱۲ میلیون فرسوده است. یعنی موتوری که تصادف می‌کند تکه‌تکه می‌شود و هیچ ایمنی ندارد و باعث آسیب جدی به راکبان آنهاست.

او به اهمیت پیشگیری در این حوزه اشاره کرد و گفت:‌ در این مورد پیشگیری، اجباری شدن کلاه کاسکت است. موتورسوارها می‌دانند که باید از کلاه ایمنی استفاده کنند و باید بدانند که اگر استفاده نکنند، شدت تصادف بالا و احتمال مرگ ۷۰ درصد است.

رئیسی با بیان اینکه میزان آسیب و مرگ و میر سرنشنیان بیشتر از رانندگان است، عنوان کرد: کمربند ایمنی برای راننده اجباری است اما برای سایر سرنشین‌ها خیر. در مرحله پیشگیری باید کاری کرد که از وقوع تصادف جلوگیری شود اما درباره بستن کمربند برای همه افراد سرنشین خودرو هم باید بستن کمربند فرهنگسازی شود. رانندی دو وجهه دارد و باید آگاه باشیم که رانندگی در شب، خواب آلودگی، صحبت با موبایل، دعوا در خودرو، خواب آلودگی و… می‌تواند باعث ایجاد حادثه برای دیگران هم شود.

این مسئول چالش‌های مرتبط با معاینه فنی را یکی دیگر از مشکلات عنوان کرد و گفت: در حال حاضر معاینه فنی برای خودروهای فرسوده صورت نمی‌گیرد، در حالی که در حال تردد و حرکت هستند و تعدادشان هم در کشور بالاست.

رییسی در پاسخ به سوالی درباره جزییات طرح سه ساله نه به تصادف هم بیان کرد: اعتقاد دارم که میزان فوتی‌ها و مصدومان را می‌توان کاهش داد. فرهنگسازی تنها اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی نیست. مجموعه‌ای از اطلاعات رفتار، قوانین و مقرراتی است که می‌تواند منجر به رفتار در راستای یک هدف شود. تفاوت این پویش با سایر پویش‌ها این است که از سطح رییس جمهور تا همه وزرا و استانداران و سایر مسئولان درگیر آن شده و پای آن آمده‌اند. وزارت بهداشت مصمم است همگرایی به وجود آمده را ادامه دهد.

او ادامه داد: ما سه تا چهار ضلع اصلی داریم جاده، خودرو، انسان و ضلع چهارم قانون است که می‌تواند به انسان، جاده و خودرو هم مربوط باشد. در دنیا به ازای هر ۱۰۰ کیلومتر بین ۳ تا ۷.۵ دوربین وجود دارد در ایران ۱۹ صدم که بیش از نیمی از آنها خراب است. در این سه سال ما امیدواریم که این چهار ضلعی که گفته شد اصلاح شود. نهاد حادثه‌خیز هم احصا و با کمک پلیس اصلاح شود. درباره خودرو هم امیدواریم که خودروسازان وضعیت ایمنی را ارتقا دهند. فرهنگسازی هم داشته باشیم که نقش سرنشین اهمیت پیدا کند مرتب تذکر و حتی خستگی راننده را هشدار دهد. در بحث جرایم هم باید بسیار محکم باشیم.

وضعیت حمل و نقل عمومی مناسب نیست

معاون وزیر بهداشت درباره سهم حوادث ترافیکی از میزان مرگ‌ومیر سالیانه نیز گفت: حوادث ترافیکی، پس از بیماری‌های قلبی‌ـ عروقی، دومین و در برخی سال‌ها سومین عامل مرگ و میر است.

رئیسی درباره نقش سیستم حمل و نقل عمومی به ویژه حل معضل اتوبوس‌های فرسوده بیان کرد: ترویج حمل‌ونقل عمومی از روش‌های کاهش مرگ‌ومیر حوادث ترافیکی در کشورهای جهان به حساب می‌آید. استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی هم برای سفرهای شهری و بین‌شهری بسیار مهم است؛ چرا که به کاهش ترافیک کمک می‌کند، البته اگر ایمن باشد.

او درباره وضعیت سیستم حمل‌ونقل عمومی هم عنوان کرد: ۹۶ درصد اتوبوس‌های شهری، ۷۶ درصد اتوبوس‌های برون‌شهری، ۸۵ درصد مینی‌بوس‌ها، ۶۲ درصد تاکسی‌ و خودروهای سواری و عمومی و ۵۳ درصد کامیون‌ها فرسوده هستند. وضعیت سیستم حمل‌ونقل عمومی کشور مناسب نیست. به طور مثال، حادثه اتوبوس دانش‌آموزان کرمان به دلیل فرسوده‌بودن اتوبوس اتفاق افتاد.

این مسئول با اشاره به طرح مرتبط با خودرو برای جوانی جمعیت گفت: خودرو به خانواده‌ها اعطا می‌شود اما سوار بر خودرو می‌شوند و جان خود را در حادثه ترافیکی از دست می‌دهند. به عبارت دیگر، ارابه مرگ جایزه می‌دهیم.

رئیسی با تاکید بر این که سهم حمل و نقل هوایی ما بسیار پایین است، گفت: بسیاری از کشورهای دنیا، بلیت‌هایی را با تخفیف عرضه می‌کنند، اما قیمت بلیت طی ایام تعطیلات در کشور ما گران می‌شود.

به گفته این مسئول بررسی‌ها نشان می‌دهد که ۶۲درصد تصادفات برون شهری در ۳۰ کیلومتری ورود به شهرهاست. همچنین ۳۲درصد فوتی‌ها به دلیل واژگونی است.

آمار عجیب از فوتی‌ها

رئیسی با بیان اینکه ۵۲ درصد فوتی‌های تصادفات، جان خود را در صحنه تصادف از دست می‌دهند، عنوان کرد: از این مرگ‌ها سهم خالص خودروها حدود ۲۸ درصد است. سرعت خودروها در تصادفات بسیار زیاد است و سبب شدت تروما می‌شود. ۶ درصد به هنگام انتقال به مراکز درمانی جان خود را از دست می‌دهند و ۴۲ درصد در اورژانس‌ها جان می‌بازند. ۴هزار نفر از مجموع جانباختگان (۲۲ درصد) هم موتورسوارها هستند و ۴۵۰۰ نفر هم عابر پیاده هستند.

به گفته معاون وزیر بهداشت میزان سهم مرگ‌ومیر رانندگان و سرنشینان خودروها از حوادث ترافیکی هم به ترتیب ۲۴.۵ و ۳۳.۵ درصد است. چراکه فرهنگ استفاده از کمربند در رانندگان نهادینه شده اما در سرنشینان عقب خودرو این موضوع نیاز به فرهنگسازی دارد. مردان و زنان به ترتیب ۸۰ و ۲۰ درصد فوتی‌های تصادفات را تشکیل می‌دهند.

هر چه از دستمان برآید انجام می‌دهیم

رئیسی با بیان اینکه جلسات متعددی برای پویش نه به تصادف برگزار شده، گفت: جلسه مشترک وزارتخانه‌های «بهداشت» و «تعاون» در ارتباط با پویش نه به تصادف برگزار شد و درباره حضور سازمان‌های مردم نهاد در این پویش تصمیم گرفته شد. چهار سازمان مردم نهاد در حوزه حوادث ترافیکی فعالیت می‌کنند.

معاون وزیر بهداشت با بیان اینکه اطلاع‌رسانی از اهمیت فراوانی برخوردار است، تاکید  کرد: اوج اطلاع‌رسانی در ارتباط با پویش نه به تصادف می‌بایست از هفته پایانی اسفند ماه آغاز شود و در ایام تعطیلات نوروزی نیز ادامه داشته باشد.

به گفته رئیسی ۶۰ درصد تصادفات رانندگی در هشت استان شامل تهران، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، اصفهان، فارس، سیستان و بلوچستان، کرمان و خوزستان وجود دارد و بیشترین سهم مرگ و میر حوادث ترافیکی را دارند. ایلام نیز کمترین میزان مرگ‌ومیر را به خود اختصاص داده است.

این مسئول با اشاره به تکلیف قانون برنامه هفتم توسعه به وزارت راه و شهرسازی، برای شناسایی نقاط پرخطر، گفت: بیش از ۵هزار نقطه پرخطر شناسایی شده است و لازم است اصلاح شوند. همچنین بر اساس قانون، وزارت صمت باید سالانه بیش از ۵۰۰هزار خودرو فرسوده را خارج کند. اما این امر بسیار کند پیش می‌رود هرچند که امسال مقداری شتاب گرفت. اما لازم است خودروهای فرسوده از مصرف خارج شده و خودروهای نو جایگزین شود. از طرفی هم آماده کردن زیرساخت‌ها و استفاده از خودروهای برقی بسیار می‌تواند در کاهش آلودگی هوا و ایمنی تاثیرگذار باشد.

رییسی با بیان اینکه در پویش نه به تصادف هر آنچه که از دستمان برآید انجام می‌دهیم تا حتی یک کشته کمتر داشته باشیم، گفت: از ۷۰۰ تا ۸۰۰هزار مصدوم سالانه تصادفی، حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد آنها دچار معلولیت دائم می‌شوند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت همچنین در پاسخ به سوالی درباره درمان رایگان مصدومان تصادفی و سهم حوزه بهداشت از ۱۰ درصد حق بیمه شخص ثالث گفت: سهم بهداشت از این رقم صفر است. حدود ۳۶هزار مرکز بهداشتی و درمانی در سراسر کشور داریم که بخشی از مصدومان تصادفی به این مراکز مراجعه می‌کنند.

پیش‌بینی کاهش ۱۰درصدی مرگ‌ها

رئیسی در پاسخ به سوالی درباره پیش بینی از میزان تصادفات در نوروز امسال با برگزاری پویش نه به تصادف، گفت: برآوردمان آن است که در طرح نوروزی امسال که از اول اسفند شروع شده و حدود ۴۵ روز ادامه دارد، حجم تردد وسایل نقلیه در حد بالا رشد شش درصدی داشته باشد، در حد وسط رشد سه درصدی و در حد پایین هم حدود ۳۹۷ میلیون تردد پیش بینی کرده‌ایم. این درحالی است که در سال ۴۰۳، حدود ۳۹۳ میلیون تردد داشتیم.

او ادامه داد:‌ در پیش بینی‌های صورت گرفته و با در نظر گرفتن حد بالا، ممکن است امسال ۱۱۵۴ مرگ ناشی از تصادفات در طرح نوروزی داشته باشیم. حد وسط ۱۱۰۲ و حد پایین نیز ۱۰۰۰ پیش‌بینی شده است. بنابراین انتظار آن است که با برگزاری پویش نه به تصادف، ۸ تا ۱۰ درصد کاهش مرگ نسبت به ۱۴۰۳ داشته باشیم. ممکن است عدد کمی باشد، اما کار بسیار سختی است.

این مسئول همچنین از آمادگی اورژانس‌ها و ارایه آموزش‌های لازم به آنها خبر داد و گفت: مقرر شده استراحتگاه‌های بین راهی برای رانندگان فراهم شود. به دانشگاه‌های علوم پزشکی نیز ابلاغ کردیم که کاهش مرگ و میر تصادفات جزو ارزشیابی‌های آنها قرار داده شده است.