عارف: جریمه‌های راهنمایی و رانندگی باید همراه با فرهنگ‌سازی باشد

معاون اول رئیس‌جمهور گفت: ابزار‌های تنبیهی مانند جریمه‌ها باید در کنار آموزش و فرهنگ‌سازی به کار گرفته شوند تا نظم و ایمنی ترافیکی بهبود یابد.

کد خبر: ۶۲۱۴۶۵

تاریخ: ۳۱ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۲۰:۵۱

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در مراسم صدمین سالگرد تدوین آئین‌نامه راهنمایی و رانندگی اظهار کرد: صد سال پیش، اولین آئین‌نامه راهنمایی و رانندگی به تصویب رسیده است که در این جلسه به برخی از مواد و نکات آن اشاره شد. این آئین‌نامه پویا و گویاست و شاید امروز نیز با نگارشی جدید همان نکات به زبان روز در اختیار داریم. این امر مایه افتخار ماست و یاد می‌کنیم از همه کسانی که در تدوین این نظامنامه زحمت کشیده‌اند.

وی با گرامیداشت سوم خرداد و روز آزادسازی خرمشهر افزود: حماسه پیروزی خرمشهر را گرامی می‌داریم و به همه شهدای گرانقدر انقلاب، به ویژه شهدای نیروی انتظامی و شهدای راهنمایی و رانندگی راهور درود می‌فرستیم. جبهه این عزیزان هر نقطه از راه‌ها و جاده‌ها است و آنها همواره در حال تلاش و مبارزه در خیابان‌ها و کوچه‌ها هستند. این حقیقتاً نوعی مجاهدت و تلاش برای تأمین آرامش مردم است.

معاون اول رئیس‌جمهور همچنین بیان کرد: برگزاری این مراسم‌ها صرفاً تقدیر از پایه‌گذاران نیست؛ بلکه به طور طبیعی در این نشست‌ها باید در کنار قدردانی از زحمات دست‌اندرکاران، بهره‌برداری مناسبی در راستای آینده داشته باشیم و نقد عملکرد و ارزیابی قوانین را نیز مد نظر قرار دهیم، زیرا می‌خواهیم از تجربه گذشته برای اصلاح مسیر آینده استفاده کنیم.

عارف افزود: این نشست را در شرایطی برگزار می‌کنیم که حتی در داخل شهرها، به‌عنوان مثال سالانه بیش از ۶۰۰ هزار خودرو وارد خیابان‌های تهران می‌شود و به دلیل محدودیت‌های طبیعی، امکان افزایش مسیر‌ها و توسعه راه‌ها وجود ندارد؛ بنابراین با مشکلات ترافیکی جدی و سنگین‌تر نسبت به سال قبل مواجهیم.

وی خاطرنشان کرد: مسئله ترافیک محدود به تهران نیست و در بسیاری از کلان‌شهرها، پلیس راهنمایی و رانندگی باید به آن توجه ویژه داشته باشد. باید با استفاده از شیوه‌ها و ابزار‌هایی که در دنیا تجربه شده‌اند، برای این موضوع چاره‌اندیشی کنیم.

معاون اول رئیس‌جمهور به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی اشاره کرد و افزود: واقعیت این است که از دست دادن یک جوان خسارتی است که با هیچ معیار مادی قابل سنجش نیست. اینکه سالانه ۱۸ تا ۲۰ هزار نفر به دلایل مختلف در رانندگی جان خود را از دست می‌دهند، یعنی سرمایه‌های ملی ما به هدر می‌روند.

عارف تصریح کرد: امروز در شرایطی هستیم که هیچ چاره‌ای جز اصلاح این روند نداریم. امسال پویش «نه به تصادف» مطرح شد که کار خودجوش و مردمی بود. هرچند به نتیجه خوبی رسیدیم، اما آن تحولی که انتظار داشتیم را نشان نداد و لازم است کار منظم و سازمان‌یافته‌ای را در دستور کار قرار دهیم. دولت چهاردهم یکی از راهبرد‌های خود را بر این بخش متمرکز کرده است.

وی در بخشی از سخنانش به توجه برنامه هفتم توسعه به ضوابط و مقررات راهنمایی و رانندگی پرداخت و ادامه داد: در حال حاضر مشغول ابلاغ ضوابط و مقررات برنامه هفتم توسعه هستیم و باید نگاهی بلندمدت داشته باشیم. این مسئله یکی از مسائل مهم کشور است و لازم است از تجربه دیگر کشور‌ها به خوبی بهره‌مند شویم.

معاون اول رئیس‌جمهور وجود مراکز پژوهشی در مراکز انتظامی کشور را زمینه‌ساز پیشرفت این بخش دانست و اظهار داشت: این مراکز می‌توانند راهکار‌های منطقی و اصولی درباره ترافیک و حوادث ناشی از رانندگی ارائه دهند.

محمدرضا عارف افزود: مطمئن هستیم که اگر قوانین شفافی تدوین و فرهنگ‌سازی مناسبی صورت گیرد، امور نظم و راهنمایی رانندگی به خوبی پیش خواهد رفت، هرچند که در بسیاری از کشور‌های جهان صرفاً به مکانیزم‌های تشویقی برای فرهنگ‌سازی در این حوزه اکتفا نمی‌کنند.
وی با اشاره به خاطره‌ای از اواخر دهه ۷۰ که به آمریکا سفر کرده بود، گفت: در آن زمان سرعت مجاز در آمریکا ۵۵ مایل بر ساعت (برابر با ۸۵ کیلومتر در ساعت) بود، در حالی که در جاده‌های خاکی کشور ما، جوانان با خودروی پیکان معمولاً با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت رانندگی می‌کردند. ما در اوایل حضور در آمریکا چند بار جریمه شدیم تا به قوانین آنجا عادت کنیم.

عارف در ادامه بیان کرد: خاطرم هست یک بار همه رانندگان در آمریکا با سرعت بالا رانندگی می‌کردند که علت آن اعتصاب پلیس بود؛ این نشان می‌دهد نظارت یکی از مسائل اساسی و واقعی در سراسر جهان است. ما نمی‌خواهیم ابزار تنبیهی را به عنوان اصل در نظر بگیریم.

وی تاکید کرد: باید در کنار ابزار‌های فرهنگی از ابزار اقتدار مانند جریمه‌ها که گاهی جریمه‌ها شفابخش هستند استفاده کنیم. از راهنمایی و رانندگی که خودرو‌ها را توقیف می‌کند تشکر می‌کنم؛ چرا که برخی جوانان فکر می‌کنند اگر جریمه شوند، پدرشان هزینه‌ها را پرداخت خواهد کرد.

معاون اول رئیس‌جمهور افزود: آئین‌نامه جدید راهنمایی و رانندگی می‌تواند آئین‌نامه‌ای مترقی باشد که با هدف آرامش اجتماعی و تسهیل‌گری در ترافیک تدوین شده است.

وی خطاب به فرمانده راهنمایی و رانندگی کل کشور پیشنهاداتی مطرح کرد و گفت: یکی از انتخاب‌های هم‌نسل‌های من در دوران نوجوانی، اشتغال در راهنمایی و رانندگی و افسر پلیس شدن بوده است. در بسیاری از کشور‌های دنیا، افسر راهنمایی و رانندگی بودن یک الگو و نمونه است.

عارف افزود: یک بار از جاده هراز به تهران می‌آمدم که یکی از افسران جوان راهنمایی و رانندگی مرا متوقف کرد. به نظرم خلافی نکرده بودم، اما پلیس به من گفت سرعت بالایی داشتم. آن پلیس جوان که نمی‌دانم ستوان یک بود یا سروان، به من گفت سیستم‌های ما سرعت تو را نشان داده و درخواست گواهینامه کرد. من از او خواستم که مرا جریمه کند، اما نپذیرفت. در نهایت مرا شناخت و حدود ۱۰ دقیقه مثل دو برادر صحبت کردیم. اما پس از ترک محل، پیامک جریمه برای من آمد.

عارف در ادامه گفت: خدا می‌داند چقدر به این افسر افتخار کردم و ما چنین افسرانی نیاز داریم. برای من این جریمه بسیار ارزشمند بود و ارتقای جایگاه نیروی انتظامی و راهنمایی و رانندگی برای ما اهمیت زیادی دارد.

معاون اول رئیس‌جمهور معیشت و آرامش زندگی مأموران راهنمایی و رانندگی را بسیار مهم دانست و اظهار داشت: تاریخ قانونگذاری و تکریم پیشگامان راهنمایی و رانندگی باید یکی از راهبرد‌های اصلی باشد و امروز نمونه ارزشمندی از این امر را در این مراسم شاهد بودیم. تکریم پیشکسوتان و جوانانی که امروز خدمت می‌کنند یک ضرورت است.

عارف با تاکید بر اینکه قوانین راهنمایی و رانندگی صرفاً ابزار تنظیم حرکت وسایل نقلیه نیستند، افزود: این قوانین چارچوبی برای تضمین نظم عمومی، حفظ جان انسان‌ها، کاهش سوانح و افزایش اعتماد عمومی در شهر‌ها هستند. قوانین مؤثر و شفاف همراه با نظارت دقیق و برخورد منصفانه، بستر مناسبی برای همزیستی شهری فراهم می‌کند.

وی در بخشی از سخنان خود اظهار کرد که باید به این موضوع توجه کنیم که آیا هر کسی می‌تواند رانندگی کند و آیا می‌تواند مسئولیتی که با جان مردم سروکار دارد را بپذیرد. اگر چنین مسئولیتی را نمی‌پذیرد، لازم است آموزش ببیند و فرهنگ‌سازی شود.

معاون اول رئیس‌جمهور در بخش دیگری از پیشنهادات خود درباره حوزه راهنمایی و رانندگی به مشارکت نخبگان و جوانان در بازنگری قوانین اشاره کرد و افزود که ضروری است علاوه بر مراکز تحقیقاتی، دانشگاه‌ها نیز به کمک این بخش بیایند تا در صورت نیاز، قوانین و مقررات اصلاح شوند.

عارف به استفاده از فناوری‌های هوشمند نوین در مدیریت ترافیک پرداخت و گفت که ما هیچ راهی جز بهره‌گیری از فناوری‌های نوین نداریم و باید در همه امور حداکثر استفاده را از این فناوری‌ها ببریم. شاید دیگر برای کنترل راه‌ها نیاز به استفاده از افسران درجه‌دار نداشته باشیم. همچنین باید توسعه حمل‌ونقل پاک را در دستور کار قرار دهیم و این موارد باید در راهبرد‌های ما دیده شود.

وی با اشاره به استقبال مردم از مترو تهران به‌عنوان یک حمل‌ونقل پاک، خاطرنشان کرد که مترو تهران علی‌رغم همه کمبود‌ها با استقبال خوبی مواجه شده است. باید در کنار توسعه این تجهیزات، به ارتقای رفتار ایمن و پیشگیری از سوانح توجه کنیم، زیرا هر تصادف فاجعه‌ای انسانی و اجتماعی است. توجه به اصلاح رفتار رانندگان و ارتقای فرهنگ رانندگی ایمن در کنار آموزش‌های مستمر موضوعاتی است که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد. برخی کشور‌ها برای تمدید گواهینامه اقدامات خاصی انجام می‌دهند.

معاون اول رئیس‌جمهور اظهار داشت که شعار ما در حوزه راهنمایی و رانندگی باید این باشد که پیشگیری پیش از تنبیه قرار گیرد. مسئله ما پیشگیری است و نباید صرفاً با نگاه جریمه‌ها مسائل را حل کنیم. این جریمه‌ها شاید در کوتاه‌مدت مؤثر باشند، اما در بلندمدت به عادت تبدیل می‌شوند.

عارف همچنین مطرح کرد که می‌توانیم همکاری‌های بین‌المللی برای تبادل تجربیات و هم‌افزایی در کاهش شاخص تصادفات، تلفات و خسارات را از طریق کشور‌های موفق مدنظر قرار دهیم. لازم است از همه تجارب خوب دنیا بهره‌مند شویم و آنها را بومی‌سازی کنیم. همچنین باید سیاست‌های ترافیکی را با سیاست‌های زیست‌محیطی هم‌افزا کنیم، چرا که مردم برای زندگی به محیط زیستی سالم نیاز دارند. وضعیت آلودگی‌ها در کلان‌شهر‌ها قابل مشاهده است و بخش زیادی از آن مربوط به وسایل نقلیه است.

وی ادامه داد که با توجه به تحولات اجتماعی باید قوانین را پویا نگه داشته و در مواقع لازم اصلاح کنیم. هرگز نباید به قوانین، قداست الهی بخشید. توقف بر برخی قوانین که کمکی به حل مشکلات ترافیکی نمی‌کنند، اشتباه است.