آغاز گفت‌وگوها: سفر فنی آژانس به ایران و واکنش به مکانیسم ماشه

معاون وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد که یک تیم فنی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی دو یا سه هفته آینده به ایران سفر خواهد کرد.

کد خبر: ۶۲۹۴۰۶

تاریخ: ۰۱ مرداد ۱۴۰۴ - ۲۱:۲۸

کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین الملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه به وقت محلی در جمع خبرنگاران رسانه‌های آمریکایی گفت یک تیم فنی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی دو یا سه هفته آینده برای بحث در مورد چگونگی همکاری‌های آتی ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران سفر خواهد کرد، اما این هیات از تاسیسات هسته‌ای ایران بازدید نخواهند کرد.

غریب آبادی با تاکید بر بر لزوم گفت‌و‌گو‌های جدید با آژانس در شرایط فعلی گفت: «در شرایط جدید، نحوه اجرای تعهدات نیازمند گفت‌و‌گو‌های تازه با آژانس است و این موضوع اهمیت دارد.»

معاون وزیر امور خارجه ایران همچنین افزود که سازمان انرژی اتمی ایران در حال حاضر در حال ارزیابی خسارات وارده به تاسیسات هسته‌ای ایران در نتیجه حملات اسرائیل و آمریکا است.

اروپا نباید مواضع خود را با آمریکا هماهنگ کند

غریب آبادی نشست ایران با سه کشور اروپایی را در روز جمعه بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: نمایندگان سه کشور اروپایی چند روز پیش با سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران تماس گرفتند و علاقه‌مند به یافتن راهی برای مدیریت اوضاع بودند. کشور‌های اروپایی نباید مواضع خود را با آمریکا هماهنگ کنند.

دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران از سرگیری مذاکرات با آمریکا را رد نکرد، اما گفت که آماده‌سازی زمینه برای دور ششم مذاکرات مهم است، از جمله اینکه ایران نباید در طول مذاکرات مورد حمله قرار گیرد و دو طرف باید توافق کنند که نتیجه توافق به نفع هر دو کشور خواهد بود.

غریب‌آبادی درباره مکانیسم ماشه نیز گفت: «ما هیچ تصمیمی برای خروج از ان پی تی نگرفته‌ایم. ما تعهداتی داریم. اما اینکه چگونه تعهدات را در شرایط جدید اجرا کنیم، این نیاز به بحث جدید با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دارد. قانونی توسط مجلس ما تصویب شده است که تمام همکاری‌ها باید با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به حالت تعلیق درآید و دو شرط برای بازگرداندن این همکاری تعیین شده است: ایمنی و امنیت تأسیسات و همچنین پرسنل.»

بحث درباره مدالیته جدید با آژانس

معاون حقوقی و بین الملل وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: «ما با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تماس هستیم تا در مورد یک روند جدید (مدالیته) در مورد روابط ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در شرایط جدید بحث کنیم. در این راستا، ما در واقع موافقت کرده‌ایم که یک هیات فنی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را بپذیریم تا خیلی زود، ظرف دو تا سه هفته آینده، به ایران سفر کند تا در مورد این روند بحث کند.»

غریب آبادی ادامه داد: بنابراین، این حسن نیت دیگری است که ایران در این زمینه نشان خواهد داد، صرفنظر از نارضایتی‌ای که در مورد رویکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داریم. امیدوارم این رویکرد که مورد استقبال قرار گیرد و آنها برای چنین همکاری و حسن نیتی ارزش قائل شوند.

ایران بر اساس نیاز‌های خود غنی‌سازی خواهد کرد

معاون وزیر امور خارجه ایران درباره سیاست‌های هسته‌ای ایران نیز گفت: «در موضوع غنی‌سازی، ایران بر اساس نیاز‌های خود اقدام به غنی‌سازی اورانیوم خواهد کرد. ما باید توانایی انجام تمام آنچه را که نیاز داریم، داشته باشیم.»

وی درباره احتمال اعلام توقف داوطلبانه غنی‌سازی به‌عنوان اقدامی از سوی ایران برای حسن‌نیت، گفت: «ما در این زمینه تجربه‌ای تلخ داریم و نمی‌توانیم به مجری ثالث اتکا کنیم.»

هشدار درباره بازگشت مکانیسم ماشه: دست روی دست نخواهیم گذاشت

غریب‌آبادی خطاب به سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و المان نیز هشدار داد که در صورت فعال‌سازی مکانیسم بازگشت تحریم‌ها یا همان مکانیسم ماشه (Snapback) ایران واکنش نشان خواهد داد.

معاون وزیر خارجه ایران تصریح کرد: «در واقع، آنها (اروپایی‌ها) حق آغاز مکانیسم اسنپ‌بک را ندارند. اما اگر چنین اقدامی انجام دهند، ایران دست روی دست نخواهد گذاشت. ما پاسخ و واکنش نشان خواهیم داد. ما موظف به واکنش هستیم.»

غریب‌آبادی تصریح کرد: «در خصوص موضوع اسنپ‌بک (بازگشت تحریم‌ها)، من خروج از ان پی تی را منتفی نمی‌دانم، چراکه این تصمیمی بود که دولت پیشین ایران آن را اتخاذ کرده بود. این گزینه همچنان روی میز است. اما این‌که ایران چه اقدامات دیگری انجام خواهد داد، موضوعی است که همچنان در سطح مقامات در تهران در حال بررسی است. ایران به‌طور قطعی به فعالسازی مکانیزم ماشه واکنش نشان خواهد داد. بدون تردید، پاسخ وجود خواهد داشت. بخشی از این واکنش از پیش تعیین شده است.»

کاظم غریب آبادی معاون حقوقی و بین الملل وزارت امور خارجه روز سه شنبه نیز در پاسخ به سوال خبرنگار ایرنا درباره نشست ایران و تروئیکای اروپا در آخر هفته و موضوع این گفت‌و‌گو‌ها اظهار کرد: «به دنبال تماس وزیر امور خارجه سه کشور اروپایی و همچنین هماهنگ کننده عالی اتحادیه اروپا در امور سیاست خارجی با دکتر عراقچی وزیر امور خارجه، این نشست برنامه ریزی شد.»

دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران افزود: «ما تفاهم کردیم که صبح جمعه در استانبول دیداری داشته باشیم و هم در مورد مباحث دیپلماتیک و دیپلماسی صحبت کنیم و هم در خصوص موضوع مکانیسم ماشه و حرف‌هایی که بالاخره الان اروپایی‌ها می‌زنند و طبیعتا ما مواضع خود را مطرح خواهیم کرد.»

معاون حقوقی و بین الملل وزیر امور خارجه تصریح کرد: «از نظر ما، این یک اقدام کاملا غیرقانونی است اگر بخواهند انجام بدهند و بحث مکانیسم ماشه، هیچ جایگاهی واقعا از نظر حقوقی ندارد. هفت سال است برجام اجرا نمی‌شود و کشور‌های اروپایی تعهدات خود را بعد از خروج آمریکا از برجام متوقف کردند. الان می‌خواهند مدعی چه بشوند؟ بگویند ایران چه را اجرا نکرد؟ مگر خودشان برجام را اجرا کردند که حالا بخواهند مطالبه تعهدات جمهوری اسلامی ایران را بکنند؟»

غریب آبادی تاکید کرد: «مخاطرات چنین اقدامی را قبلا گفته‌ایم و مجددا توضیح خواهیم داد، اما در هر صورت تلاش ما بر این خواهد بود که ببینیم به چه راهکار‌های مشترکی می‌توانیم برسیم که وضعیت را مدیریت کنیم.»

گفتنی است، انگلیس، فرانسه و آلمان بخشی از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ با ایران، موسوم به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) هستند که منجر به محدودیت برنامه هسته‌ای تهران در ازای لغو تحریم‌ها علیه ایران شد، اما دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در دوره اول ریاست جمهوری خود در سال ۲۰۱۸ به‌طور یکجانبه ایالات متحده را از آن خارج کرد. تروئیکای اروپا طبق این توافق می‌توانند با استفاده از بندی در آن که تحت عنوان مکانیسم ماشه شناخته می‌شود، تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را بازگردانند.

کشور‌های اروپایی که طی یک دهه گذشته در اجرای تعهدات برجامی خود ناکام مانده‌اند، در حالی ایران را به فعال‌سازی مکانیسم ماشه تهدید می‌کنند که این سازوکار پس از حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه تاسیسات هسته‌ای ایران، مشروعیت، توجیه حقوقی و اثرگذاری سیاسی خود را به‌کلی از دست داده و تلاش برای فعال‌کردن آن صرفاً اقدامی تنبیهی و مغایر با روح و هدف توافق هسته‌ای به‌شمار می‌رود.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در نامه‌ای به آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد، رئیس شورای امنیت، کایا کالاس نماینده عالی اتحادیه اروپا و اعضای شورای امنیت سازمان ملل توضیح داده است که چرا سه کشور اروپایی از هیچ‌گونه مشروعیت حقوقی، سیاسی و اخلاقی برای فعال‌سازی سازوکار‌های برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت (مصوب ۲۰۱۵) برخوردار نیستند.