قوه قضاییه در واکنش به حاشیههای ایجادشده پس از اجرای حکم حمید رسایی، نماینده تهران و مدیرمسئول هفتهنامه ۹ دی، خط زمانی مفصلی از روند رسیدگی منتشر کرده است. طبق این روایت، از ثبت پرونده در دادسرای ویژه روحانیت تا صدور رأی قطعی ۸۳۳ روز و تا اجرای حکم حدود ۹۵۱ روز گذشته است. دستگاه قضایی همچنین تأکید کرده موضوع پرونده به مطلبی منتشرشده در سال ۱۴۰۲ بازمیگردد؛ زمانی که رسایی نماینده مجلس نبود. با این حال، بررسی گزارشهای منتشرشده یک ابهام حقوقی مهم را نیز نشان میدهد: برخی منابع ماده ۶۹۸ و اطلاعیه تازه ماده ۷۴۶ قانون مجازات اسلامی را مبنای محکومیت ذکر کردهاند؛ اختلافی که تنها با انتشار متن کامل دادنامه قطعی میتوان آن را بهطور نهایی روشن کرد.
جدال تهران و واشنگتن بر سر اینکه چه طرفی عملاً کنترل تنگه هرمز را در دست دارد، این بار به بازار نفت کشیده شده است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در واکنش به ادعای آمریکا مبنی بر کنترل مسیر کشتیرانی هرمز، افزایش شدید قیمت نفت و هزینه حمل را شاهدی بر وجود ریسک جدی در این آبراه دانسته است. بررسی دادههای بازار نشان میدهد برنت در آخرین معاملات هفته گذشته روی ۱۰۴.۳۲ دلار بسته شد؛ حدود ۳۲ دلار بالاتر از آخرین قیمت پیش از آغاز جنگ در پایان فوریه. در بازار فیزیکی نیز برخی محمولههای نفت طی هفتههای اخیر بالای ۱۳۰ دلار معامله شدهاند و هزینه حمل بعضی محمولهها از محدوده ۳۰ دلار برای هر بشکه عبور کرده است. با این حال، این دادهها به تنهایی مشخص نمیکنند کدام طرف «کنترل نظامی» تنگه را در اختیار دارد؛ آنچه با اطمینان بیشتری میتوان گفت این است که عبور نفت از هرمز هنوز به وضعیت عادی پیش از جنگ بازنگشته و بازار برای این نااطمینانی هزینه قابل توجهی پرداخت میکند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در نامهای به مسعود پزشکیان درباره مصوبه هیئت وزیران برای تمدید مهلتهای قانونی و مقرراتی در شرایط اضطراری ناشی از جنگ ایراد گرفته و اعلام کرده است دولت نمیتواند مهلتهایی را که مستقیماً در قوانین مصوب مجلس تعیین شدهاند، تغییر دهد یا تمدید کند. این نامه در حالی منتشر شده که دولت پیشتر با هدف کاهش مشکلات اجرایی ناشی از شرایط جنگی، مجموعهای از مهلتها و مجوزها را تا پایان شهریور ۱۴۰۵ تمدید کرده بود. اکنون اختلاف اصلی بر سر مرز میان «قانون» و «مقررات اجرایی» و حدود اختیار هیئت وزیران در شرایط اضطراری شکل گرفته است.
محمدجواد ظریف، وزیر پیشین امور خارجه ایران، روز پنجشنبه ۲ مهر ۱۴۰۵ در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره ایران در مجمع عمومی سازمان ملل، رئیسجمهور آمریکا را با عبارت «قلدر کل» خطاب کرد و سخنان او را تهدیدی علیه ایران دانست. این واکنش یک روز پس از سخنرانی مسعود پزشکیان در مجمع عمومی منتشر شد؛ سخنرانیای که در آن رئیسجمهور ایران همزمان بر دو پیام تأکید کرد: تهران زیر فشار و تهدید تسلیم نخواهد شد، اما همچنان مسیر مذاکره و دیپلماسی را باز میداند. بررسی متن سخنان سه طرف نشان میدهد مجمع عمومی امسال عملاً به صحنهای برای نمایش همزمان «تهدید» و «دیپلماسی» در مناقشه ایران و آمریکا تبدیل شده است.
مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم و فعال سیاسی اصولگرا، در واکنش به سخنرانی دونالد ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که مسعود پزشکیان از همان تریبون به رئیسجمهوری آمریکا پاسخ خواهد داد. پیام بذرپاش پس از آن منتشر شد که ترامپ در سخنرانی ۲۲ سپتامبر خود در نیویورک مواضع تندی درباره ایران مطرح کرد. پزشکیان نیز امروز چهارشنبه ۲۳ سپتامبر برابر با اول مهر ۱۴۰۵ در مجمع عمومی سخنرانی کرد و در کنار تأکید بر مواضع ایران، از ادامه مسیر دیپلماسی برای پایان دادن به درگیری سخن گفت.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، صبح چهارشنبه اول مهر ۱۴۰۵ با حضور در دبستان پسرانه شهید آیت در منطقه ۱۴ تهران، آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ را تبریک گفت و بخش اصلی سخنان خود را به نقش نسل جدید در آینده کشور، اهمیت آموزش و یاد دانشآموزان جانباخته در جنگ امسال اختصاص داد. او دهه هشتادیها و نودیها را «زنجیره نسلی آیندهساز ایران» توصیف کرد و گفت آنچه بیش از هر چیز میتواند مسیر آینده کشور را تغییر دهد، «درست فکر کردن، حکمت، دانایی، تلاش و عقلانیت» است. همزمان بیش از ۱۲۴ هزار مدرسه در سراسر کشور فعالیت سال تحصیلی جدید را آغاز کردهاند و بیش از ۱۶.۵ میلیون دانشآموز به کلاسها بازگشتهاند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در هفتمین آیین سراسری تجلیل از پیشکسوتان دفاع مقدس، مذاکره را بخشی از ابزارهای سیاست خارجی ایران توصیف کرد و گفت از نگاه او «دیپلماسی به معنای تسلیم نیست» بلکه باید قدرت موجود در سایر حوزهها را به دستاورد سیاسی تبدیل کند. این سخنان در همان روزی مطرح شد که دونالد ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل بار دیگر درباره ایران موضع تندی گرفت و هشدار داد در صورت نرسیدن به توافق، گزینه تشدید اقدام علیه ایران را کنار نگذاشته است؛ همزمان تهران نیز همچنان کانال دیپلماتیک برای کاهش تنش را باز نگه داشته است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در تازهترین موضعگیری خود درباره فشار اقتصادی آمریکا هشدار داده است که اگر واشنگتن برای مختل کردن روابط مالی و تجاری ایران اقدام کند، تهران میتواند منافع اقتصادی و شرکتهای آمریکایی در منطقه را هدف اقدامات متقابل قرار دهد. او همزمان به کشورهای همسایه نیز هشدار داد همراهی با محدودیتهای اقتصادی آمریکا میتواند با محدودیت متقابل برای کشتیها یا روابط اقتصادی آنها روبهرو شود. این سخنان در شرایطی مطرح میشود که تردد تجاری از تنگه هرمز همچنان بهشدت پایینتر از شرایط عادی است و تهران و واشنگتن از طریق میانجیها در حال تبادل شروط برای کاهش تنش هستند.
اظهارات اخیر ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، درباره تغییر ماهیت جنگهای آینده و نقش سامانههای خودمختار، با واکنش محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، همراه شد. کین بر این موضوع تأکید کرده بود که ارتش آمریکا باید خود را برای شرایطی آماده کند که در آن یگانهای نظامی با تهدید سامانههای بدون سرنشین، اخلال الکترونیکی و ردیابی لحظهای مواجه میشوند. قالیباف نیز در واکنش، با اشاره به جنگندههای پیشرفته آمریکایی مانند F-35 و F-15، مدعی شد دوره آسیبپذیری این سامانهها آغاز شده است.
وتوی پیشنویس قطعنامه آمریکا درباره ایران در شورای امنیت سازمان ملل، واکنشهای سیاسی تازهای در داخل ایران به همراه داشته است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، این اقدام چین و روسیه را نشانه تغییر در ساختار قدرت جهانی دانست و بر ضرورت دفاع از چندجانبهگرایی تأکید کرد. در مقابل، کشورهای غربی از جمله آمریکا، این اقدام را مانعی برای ادامه نظارت بینالمللی بر اجرای تحریمها علیه ایران ارزیابی کردهاند.