گزارش تازه والاستریت ژورنال از آمادهسازی گزینهای برای اجرای یک عملیات هوایی ۱۰ تا ۱۴ روزه علیه ایران خبر میدهد؛ طرحی که هدف اعلامی آن تضعیف توان موشکی جمهوری اسلامی است، اما اجرای آن میتواند درگیریهای محدود و مقطعی را به جنگی فرسایشی و منطقهای تبدیل کند. همزمان، حملات دو ساعته آمریکا به دهها هدف در ایران نشان میدهد واشنگتن بخشی از مسیر تشدید تنش را عملاً آغاز کرده است؛ هرچند هنوز هیچ مقام رسمی، تصویب کامل کارزار دو هفتهای را تأیید نکرده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد موج تازه حملات این کشور به ایران پس از دو ساعت پایان یافته است. سنتکام میگوید دهها مرکز فرماندهی، تأسیسات موشکی و پهپادی، سامانههای مراقبت ساحلی و توانمندیهای دریایی سپاه هدف قرار گرفتهاند. بااینحال، عبارت «پایان حملات» به معنای اعلام آتشبس یا توقف کامل عملیات نظامی نیست؛ واشنگتن صرفاً پایان این موج را اعلام کرده و همزمان از آمادهباش بیش از ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در منطقه سخن گفته است.
دونالد ترامپ در واکنش به گزارش رویترز درباره احتمال تحویل صدها سامانه پدافند هوایی دوشپرتاب چینی به ایران گفت چنین اقدامی او را غافلگیر و از شی جینپینگ «بسیار ناامید» خواهد کرد. رویترز به نقل از سه منبع ناشناس مدعی شده تهران برای خرید ۳۰۰ تا ۴۰۰ سامانه QW-12 و FN-16 با ارزش تقریبی ۶۰ تا ۷۰ میلیون دلار توافق کرده است؛ اما وزارت خارجه چین این گزارش را کاملاً بیاساس دانسته و ایران نیز هنوز آن را رسماً تأیید نکرده است.
دونالد ترامپ پس از حمله موشکی منتسب به ایران علیه مواضع آمریکا در اردن، از پاسخ نظامی شدید واشنگتن خبر داد و گفت: «نوبت ماست که به آنها ضربه بزنیم.» همزمان، برخورد یک پهپاد با نفتکش ذخیرهسازی گاز متعلق به یک شرکت آمریکایی در بندر دمیاط مصر، نگرانیها درباره گسترش جغرافیایی جنگ را افزایش داده است؛ هرچند هنوز هیچ طرفی رسماً مسئولیت حمله به کشتی را نپذیرفته و دولت مصر نیز منشأ پهپادی حادثه را تأیید نکرده است.
وزارت امور خارجه ایران حملات مشترک آمریکا و عربستان سعودی به مواضعی در عراق را بهشدت محکوم کرد و واشنگتن و متحدان منطقهای آن را مسئول پیامدهای گسترش تنش دانست. تهران این عملیات را نقض حاکمیت عراق و منشور سازمان ملل خوانده است؛ بااینحال، برخلاف برخی تیترهای منتشرشده، این بیانیه از انجام «پاسخ نظامی ایران» به حملات عراق خبر نمیدهد و ماهیتی سیاسی و دیپلماتیک دارد.
تماس تلفنی عباس عراقچی و آندری سیبیها، وزیران امور خارجه ایران و اوکراین، نخستین نشانه جدی از تلاش تهران و کییف برای مهار بحرانی است که پس از حمله مرگبار به یک شناور تجاری ایرانی در دریای خزر شکل گرفت. عراقچی میگوید همتای اوکراینیاش «غیرعمدی بودن» حمله و نبود تمایل کییف به تشدید تنش را تضمین کرده است؛ بااینحال، تهران عقبنشینی از مطالبه خود را نپذیرفته و جبران کامل خسارتهای انسانی و مادی را شرط عبور از این پرونده اعلام کرده است.
چند دور مذاکره فشرده میان معاونان وزرای خارجه ایران و عمان در تهران با «پیشرفتهایی» همراه شده، اما هنوز هیچ توافق نهایی یا تغییری در وضعیت عملیاتی تردد کشتیها اعلام نشده است. تأکید تهران بر «تردد ایمن» در کنار «رعایت حقوق حاکمیتی دولتهای ساحلی» نشان میدهد اختلاف اصلی تنها بر سر بازبودن تنگه هرمز نیست؛ مسئله مهمتر این است که عبور کشتیها با چه سازوکاری و تحت مدیریت چه طرفهایی انجام شود.
دونالد ترامپ در تازهترین اظهارات خود از ادامه گفتوگو میان آمریکا و ایران خبر داده و گفته است ممکن است شرایط به مرحله اجرای یک حمله بزرگ نرسد. بااینحال، رئیسجمهور آمریکا همزمان از احتمال تسلیم ایران یا پناه گرفتن مقامها و تجهیزات این کشور در تأسیسات عمیق زیرزمینی سخن گفته است. کنار هم قرار گرفتن این جملات نشان میدهد واشنگتن همچنان راهبرد «مذاکره زیر سایه تهدید نظامی» را دنبال میکند؛ راهبردی که میتواند به توافقی موقت منتهی شود یا زمینه تشدید درگیریها را فراهم کند.
سفر نخستوزیر عراق از واشنگتن به تهران، گمانهزنیها درباره انتقال پیام آمریکا به ایران را افزایش داد؛ اما سیدعباس عراقچی بدون تأیید یا تکذیب وجود یک پیام مشخص، صورت مسئله را تغییر داد. وزیر خارجه ایران میگوید تهران برای یافتن میانجی یا تبادل پیام با واشنگتن مشکلی ندارد و مانع اصلی، محتوای خواستهها و رویکرد «غیرمنطقی، زیادهخواهانه و سلطهطلبانه» آمریکاست. این موضع نشان میدهد کانالهای ارتباطی همچنان باز هستند، اما فاصله سیاسی دو طرف برای آغاز مذاکرات مؤثر کاهش نیافته است.
وزارت خارجه انگلیس اعلام کرد کارکنان بریتانیایی سفارت این کشور در تهران بهدلیل تشدید نگرانیهای امنیتی، بهطور موقت از ایران خارج شدهاند. سفارت انگلیس تعطیل حقوقی نشده و فعالیت آن بهصورت دورکاری ادامه دارد؛ بااینحال، لندن هشدار داده است که امکان ارائه خدمات کنسولی حضوری، حتی در شرایط اضطراری، در ایران وجود نخواهد داشت.