فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در تازهترین گزارش خود از عملیات دریایی علیه ایران مدعی شده است که تا ۲۴ اوت ۲۰۲۶، مسیر ۷۱ کشتی تجاری را تغییر داده، سه شناور را از کار انداخته و نیروهای آمریکایی برای «اطمینان از رعایت مقررات» وارد دو کشتی دیگر شدهاند. سنتکام همچنین میگوید بیش از ۴۰ کشتی حامل کمکهای بشردوستانه اجازه عبور گرفتهاند؛ ادعایی که در شرایط سقوط شدید تردد تجاری در تنگه هرمز و تشدید فشار اقتصادی بر ایران، توجهها را به ابعاد واقعی محاصره دریایی آمریکا جلب کرده است.
سفر فیلد مارشال عاصم منیر به تهران در یکی از حساسترین مقاطع روابط ایران و آمریکا، با پیامی صریح از سوی محمدباقر قالیباف همراه شد. رئیس مجلس و رئیس هیأت مذاکرهکننده ایرانی در دیدار عصر دوشنبه با فرمانده ارتش پاکستان تأکید کرد تهران همچنان اجرای شروط «یادداشت تفاهم اسلامآباد» را دنبال میکند و از نگاه ایران، این واشنگتن بوده که با عمل نکردن به تعهدات خود مسیر تثبیت توافق را مسدود کرده است. اهمیت این دیدار زمانی بیشتر میشود که رویترز گزارش داده دونالد ترامپ پیش از سفر منیر به تهران با او گفتوگو کرده و از پاکستان خواسته بود برای بازگرداندن ایران به میز مذاکره تلاش کند.
آمریکا دور تازهای از فشار اقتصادی علیه ایران را آغاز کرده و این بار پیام اصلی واشنگتن فقط خطاب به تهران نیست؛ بانکها، شرکتها و کشورهایی که به تجارت با ایران ادامه میدهند نیز در معرض تهدید تحریمهای ثانویه قرار گرفتهاند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با اعلام کارزار «انزوای اقتصادی» ایران هشدار داده است که «هیچکس خارج از دسترس تحریمهای آمریکا نیست». با این حال، مهمترین سؤال همچنان بیپاسخ است: آیا واشنگتن واقعاً حاضر است برای قطع درآمدهای نفتی ایران، بانکهای بزرگ چین و دیگر شرکای تجاری تهران را هدف قرار دهد یا ملاحظات اقتصادی و دیپلماتیک بار دیگر دامنه تحریمها را محدود خواهد کرد؟
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، امروز یکشنبه اول شهریور ۱۴۰۵ در واکنش به برنامه دولت دونالد ترامپ برای تشدید فشار اقتصادی علیه ایران، این سیاست را «سناریویی تکراری» توصیف کرد و گفت واشنگتن پس از گزینه نظامی دوباره به طرحهای قدیمی فشار و تحریم بازگشته است. اظهارات عراقچی تنها یک روز پیش از نشست خبری مهم اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، مطرح میشود؛ نشستی که قرار است در آن جزئیات آنچه واشنگتن «سختترین تحریمها» علیه ایران خوانده، اعلام شود. هنوز جزئیات بسته تازه مشخص نیست، اما نفت ایران، خریداران چینی و شبکههای مالی و حملونقل از مهمترین حوزههایی هستند که بازارها احتمال میدهند در کانون فشار جدید قرار گیرند.
تنش دیپلماتیک تهران و پاریس وارد مرحله تازهای شده است. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، امروز یکشنبه اول شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد تصمیم ایران برای جلوگیری از بازگشت دو عضو سفارت فرانسه پیش از اقدام پاریس علیه دو عضو سفارت ایران اتخاذ شده و اخراج متقابل از سوی فرانسه را «غیرقابل توجیه» دانست. بررسی زمانبندی رسمی نیز اصل این ادعای زمانی را تأیید میکند: ایران ۱۷ اوت اعلام کرد دو عضو سفارت فرانسه اجازه بازگشت ندارند و فرانسه یک روز بعد تصمیم به اخراج دو عضو سفارت ایران گرفت. اما درباره علت ماجرا روایت دو کشور کاملاً متضاد است؛ تهران از «مداخله در امور داخلی» سخن میگوید و پاریس میگوید کارکنانش در حال اجرای برنامههای حمایت از دانشجویان، هنرمندان و جامعه مدنی بودهاند و در تهران بازداشت و مورد بدرفتاری قرار گرفتهاند.
واشنگتن همزمان با تهدید دونالد ترامپ به آغاز یک کارزار بیسابقه برای انزوای اقتصادی ایران، تحریمهای تازهای را علیه شبکههای مرتبط با تهران و حزبالله اعمال کرده است. با این حال یک نکته مهم در تازهترین اطلاعات وجود دارد: رویترز به نقل از مقام آمریکایی میگوید اقدام پنجشنبه علیه حزبالله، بخشی از بسته بزرگ و وعدهدادهشده تحریمهای جدید ایران نیست و جزئیات آن بسته قرار است روز دوشنبه اعلام شود. وزارت خزانهداری در اقدام تازه، حزبالله را به دلیل آنچه «خدمت به حکومت ایران تحت فرمان نیروی قدس سپاه» خوانده، دوباره تحت یک مبنای تحریمی قرار داده و ۱۰ فرد را نیز به اتهام انتقال پول برای این گروه هدف گرفته است. همزمان اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، میگوید واشنگتن در حال آمادهسازی «سختترین تحریمهای تاریخ» علیه ایران است؛ تهدیدی که اگر از سطح شعار به تحریمهای ثانویه گسترده علیه خریداران نفت و شرکای تجاری برسد، چین، عراق و ترکیه را در مرکز فشار قرار خواهد داد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین پیام خود درباره ایران بار دیگر پرونده هستهای تهران را در صدر اولویتهای واشنگتن قرار داد و اعلام کرد جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای «هدف شماره یک» آمریکا بوده و همچنان خواهد بود. اهمیت این پیام فقط در لحن صریح آن نیست؛ ترامپ دقیقاً در روزی این موضع را منتشر کرده که مهلت ۶۰روزه تعیینشده در تفاهم موقت ایران و آمریکا به پایان رسیده، مذاکرات برای توافق نهایی پیشرفت ملموسی نداشته و اختلاف دو طرف بر سر برنامه هستهای و تنگه هرمز همچنان پابرجاست. همزمان دولت آمریکا از افزایش فشار اقتصادی بر ایران سخن میگوید؛ شرایطی که میتواند روزهای آینده را برای روابط تهران و واشنگتن حساستر کند.
انتشار گزارشهایی درباره دستیابی ایران و آمریکا به توافقی تازه برای تمدید ۶۰ روزه آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز و کاهش بخشی از تحریمهای تهران بار دیگر بازارهای منطقه و فضای سیاسی را در انتظار یک تحول بزرگ قرار داده است. با این حال، بررسی تازهترین گزارشهای بینالمللی در روز دوشنبه ۱۷ اوت ۲۰۲۶ نشان میدهد هنوز نمیتوان از «توافق قطعی» سخن گفت. در حالی که برخی منابع از پیشرفت مذاکرات و مبادله پیشنهادهای تازه خبر میدهند، تهران اعتبار مهلت ۶۰ روزه قبلی را زیر سؤال برده و خبرگزاریهای آسوشیتدپرس و رویترز نیز از نبود تأیید عمومی برای تمدید توافق خبر دادهاند. در این میان، پیشرفت جداگانه ایران و عمان برای مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز میتواند مهمترین نشانه از حرکت دیپلماسی به سمت کاهش تنش باشد.
گزارش تازه شبکه ۱۳ اسرائیل درباره درخواست برد کوپر، فرمانده سنتکام، برای ازسرگیری حملات آمریکا به ایران، بار دیگر احتمال بازگشت منطقه به مرحلهای شدیدتر از درگیری نظامی را مطرح کرده است. براساس این گزارش، کوپر در نشست فرماندهان ارشد ارتش اسرائیل از حمله به زیرساختهای نفت، گاز و برق ایران بهعنوان راهی برای افزایش فشار بر تهران سخن گفته است. با این حال یک نکته کلیدی نباید نادیده گرفته شود: این ادعا بر منابع سیاسی ناشناس اسرائیلی متکی است، سنتکام یا کاخ سفید آن را رسماً تأیید نکردهاند و آخرین نشانهها از واشنگتن همچنان از اولویتدادن دونالد ترامپ به فشار اقتصادی و محاصره دریایی حکایت دارد. همزمان، مذاکرات ایران و عمان بر سر تنگه هرمز نیز هنوز به بازگشایی کامل این آبراه منجر نشده است.
گروهی از سناتورهای آمریکایی بامداد شنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ دور تازهای از تلاشهای کنگره برای متوقفکردن عملیات نظامی ایالات متحده علیه ایران را آغاز کردند. این اقدام در شرایطی انجام میشود که جنگ وارد ششمین ماه خود شده، دستکم ۱۸ نظامی آمریکایی کشته و ۶۸۹ نفر زخمی شدهاند، قیمت بنزین در آمریکا همچنان بالای چهار دلار قرار دارد و گزارشهای تازه از کاهش ذخایر برخی موشکهای پیشرفته ارتش آمریکا حکایت میکند. همزمان، تهران و واشنگتن از طریق میانجیگری عمان به توافقی درباره تنگه هرمز نزدیک شدهاند؛ ترکیبی که فشار سیاسی برای پایان جنگ را در واشنگتن افزایش داده است.