فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد نیروهای ایالات متحده عصر پنجشنبه ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶، برابر با ۲۵ تیر ۱۴۰۵، موج تازهای از حملات علیه ایران را آغاز کردهاند. این عملیات که پنجمین شب متوالی حملات آمریکا محسوب میشود، در شرایطی آغاز شده که درگیریها از سواحل جنوبی ایران به مناطق بیشتری گسترش یافته و تنگه هرمز به کانون اصلی رویارویی نظامی، اقتصادی و سیاسی تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
بیمارستان شهید بقایی اهواز، یکی از مراکز تخصصی درمان سرطان و بیماریهای خونی، پس از وقوع حملهای در نزدیکی این مرکز درمانی بهطور اضطراری تخلیه شد. مقامهای ایرانی میگویند ۲۱۱ بیمار تحت شیمیدرمانی، از جمله کودکان مبتلا به سرطان، برای حفظ جانشان به مراکز درمانی دیگر انتقال یافتند. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، این رویداد را «جنایت جنگی بزدلانه» توصیف کرده است؛ با این حال، برای ارزیابی حقوقی قطعی حادثه باید محل دقیق هدف، فاصله انفجار با بیمارستان، نوع خسارت و تدابیر اتخاذشده برای حفاظت از غیرنظامیان از طریق یک بررسی مستقل مشخص شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد آمریکا از نخستین بند یادداشت تفاهم اسلامآباد عدول کرده و تهران نیز خود را ملزم به اجرای یکطرفه تعهداتش نمیداند. او گفت نیروهای مسلح به حملات آمریکا پاسخ میدهند و ایران در سایر بخشهای تفاهمنامه نیز میتواند اجرای تعهدات متقابل خود را متوقف کند.
دونالد ترامپ در گفتوگویی اختصاصی با فاکسنیوز از ادامه و تشدید حملات نظامی آمریکا علیه ایران در چند شب آینده خبر داد و تهدید کرد در صورت بازنگشتن تهران به میز مذاکره، نیروگاهها و پلهای ایران نیز ممکن است در مرحله بعدی هدف قرار گیرند. همزمان با این اظهارات، ارتش آمریکا موج تازهای از حملات را آغاز کرده است؛ با این حال، هنوز مشخص نیست تهدید ترامپ علیه زیرساختهای برق و حملونقل به دستور عملیاتی تبدیل شده یا بخشی از راهبرد فشار برای وادار کردن ایران به مذاکره است.
وزارت خزانهداری آمریکا روز چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵ چهار شخص و سه شرکت را به اتهام مشارکت در یک شبکه بینالمللی تأمین تجهیزات نظامی برای سپاه پاسداران به فهرست تحریمها اضافه کرد. در میان اهداف جدید، اتباع و شرکتهایی از ایران، روسیه، ایتالیا و نیجریه دیده میشوند. این اقدام در شرایطی انجام شده که بند نهم تفاهمنامه اسلامآباد، آمریکا را تا زمان دستیابی به توافق نهایی از اعمال تحریمهای جدید منع میکرد؛ هرچند واشنگتن و تهران اکنون عملاً پایان اجرای این تفاهم را اعلام کردهاند.
فرماندهی مرکزی آمریکا از آغاز موج تازهای از حملات به اهداف نظامی ایران و اجرای دوباره محاصره دریایی رفتوآمد به بنادر این کشور خبر داده است. واشنگتن هدف عملیات را کاهش توان موشکی و دریایی ایران برای حمله به کشتیهای تجاری اعلام میکند؛ اما جزئیات اهداف، میزان خسارتها و تلفات احتمالی هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است. برخلاف برخی برداشتها، محدودیت اعلامی آمریکا تمام عبورومرور از تنگه هرمز را شامل نمیشود و رسماً کشتیهای عازم بنادر غیرایرانی را مستثنا کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در تازهترین موضعگیری خود درباره تنشهای تهران و واشنگتن مدعی شد ایالات متحده در حال بهدستگرفتن کنترل تنگه هرمز است و ایران دیگر توان گذشته را در اختیار ندارد. او همچنین تهران را به نقض توافق متهم کرد و گفت آمریکا باید ۴۷ سال پیش با ایران برخورد میکرد. بررسی تحولات میدانی اما نشان میدهد سخنان ترامپ بیش از آنکه اعلام یک تغییر حقوقی در حاکمیت تنگه هرمز باشد، پیامی نظامی و سیاسی برای افزایش فشار بر تهران و کنترل مسیر انتقال انرژی است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین موضعگیری خود علیه ایران مدعی شد واشنگتن ضربهای «بسیار شدید» به تهران وارد خواهد کرد و همزمان اعلام کرد ایالات متحده امنیت تنگه هرمز را حفظ میکند و حتی ممکن است مدیریت این گذرگاه راهبردی را بر عهده بگیرد. این اظهارات در حالی مطرح شده که تنش نظامی میان ایران و آمریکا بار دیگر به یکی از حساسترین نقاط ژئوپلیتیک جهان رسیده و گزارشها از کاهش محسوس تردد نفتکشها در تنگه هرمز حکایت دارد. رویترز گزارش داده ترامپ هم در گفتوگو با فاکسنیوز و هم در شبکه اجتماعی خود، از بازگشت محاصره دریایی علیه ایران و دریافت هزینه بابت امنیت عبور کشتیها سخن گفته است.
تفاهم اسلامآباد، سندی که قرار بود مسیر کاهش تنش میان ایران و آمریکا را هموار کند، حالا به یکی از کانونهای تازه اختلاف دیپلماتیک تبدیل شده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در تازهترین موضعگیری خود درباره آینده این تفاهم گفته است «در اینکه وارد بحران شدهایم تردید نیست» و تأکید کرده ایران آغازگر نقض تعهدات نبوده است. او آمریکا را طرفی دانسته که به گفته تهران، با اقدامات نظامی، اقتصادی و سیاسی، مفاد تفاهم را مخدوش کرده و حتی اجازه نداده بازه زمانی پیشبینیشده در بند مربوط به تنگه هرمز به پایان برسد. گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تسنیم، این موضع بقایی را بازتاب داده و نوشته سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرده اصل مورد نظر ایران «تعهد در برابر تعهد» است.
مرگ لیندسی گراهام، سناتور باسابقه جمهوریخواه و از نزدیکترین متحدان دونالد ترامپ در کنگره آمریکا، به یکی از مهمترین خبرهای سیاسی واشنگتن تبدیل شد. دفتر گراهام اعلام کرده او شامگاه شنبه ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۶ پس از یک بیماری «کوتاه و ناگهانی» درگذشته است. دونالد ترامپ نیز در واکنشی احساسی در شبکه اجتماعی تروثسوشال، گراهام را یکی از «بزرگترین افراد و سناتورها» توصیف کرد و نوشت که جای خالی او بسیار احساس خواهد شد. این اتفاق نهتنها برای حزب جمهوریخواه یک فقدان سیاسی مهم است، بلکه میتواند بر ترکیب قدرت در سنای آمریکا، سیاست خارجی واشنگتن و معادلات انتخاباتی کارولینای جنوبی نیز اثر بگذارد.