تفاهم اسلامآباد، سندی که قرار بود مسیر کاهش تنش میان ایران و آمریکا را هموار کند، حالا به یکی از کانونهای تازه اختلاف دیپلماتیک تبدیل شده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در تازهترین موضعگیری خود درباره آینده این تفاهم گفته است «در اینکه وارد بحران شدهایم تردید نیست» و تأکید کرده ایران آغازگر نقض تعهدات نبوده است. او آمریکا را طرفی دانسته که به گفته تهران، با اقدامات نظامی، اقتصادی و سیاسی، مفاد تفاهم را مخدوش کرده و حتی اجازه نداده بازه زمانی پیشبینیشده در بند مربوط به تنگه هرمز به پایان برسد. گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تسنیم، این موضع بقایی را بازتاب داده و نوشته سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرده اصل مورد نظر ایران «تعهد در برابر تعهد» است.
مرگ لیندسی گراهام، سناتور باسابقه جمهوریخواه و از نزدیکترین متحدان دونالد ترامپ در کنگره آمریکا، به یکی از مهمترین خبرهای سیاسی واشنگتن تبدیل شد. دفتر گراهام اعلام کرده او شامگاه شنبه ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۶ پس از یک بیماری «کوتاه و ناگهانی» درگذشته است. دونالد ترامپ نیز در واکنشی احساسی در شبکه اجتماعی تروثسوشال، گراهام را یکی از «بزرگترین افراد و سناتورها» توصیف کرد و نوشت که جای خالی او بسیار احساس خواهد شد. این اتفاق نهتنها برای حزب جمهوریخواه یک فقدان سیاسی مهم است، بلکه میتواند بر ترکیب قدرت در سنای آمریکا، سیاست خارجی واشنگتن و معادلات انتخاباتی کارولینای جنوبی نیز اثر بگذارد.
امیر سرتیپ محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران، صبح امروز یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵ در برنامه «سلام خبرنگار» شبکه خبر، مواضع صریحی درباره تحولات تنگه هرمز، بدعهدی آمریکا، آتشبس اخیر و آمادگی نیروهای مسلح مطرح کرد. او با اشاره به سابقه خروج آمریکا از توافقات بینالمللی، تأکید کرد که واشنگتن در ماجرای تفاهمنامه اخیر نیز مسیر خلاف توافق را دنبال میکند و تلاش دارد «مسیر غیراصولی» مدنظر خود را در جنوب تنگه هرمز تثبیت کند. اکرمینیا همچنین گفت ایران از فرصت آتشبس برای ارتقای توان رزمی استفاده کرده و در برابر هرگونه مداخله ناامنساز، پاسخ قاطع خواهد داد. گزارشهای منتشرشده از اظهارات او، محور اصلی سخنانش را دفاع از حقوق ایران در تنگه هرمز و هشدار نسبت به مداخله آمریکا عنوان کردهاند.
نام لیندسی گراهام برای بسیاری از ایرانیان یادآور مواضع تند علیه جمهوری اسلامی، حمایت از تشدید تحریمها، دفاع از گزینه نظامی و پشتیبانی همهجانبه از اسرائیل است. این سناتور بانفوذ جمهوریخواه که بیش از دو دهه نماینده ایالت کارولینای جنوبی در سنای آمریکا بود، در ۷۱ سالگی بر اثر یک بیماری کوتاه و ناگهانی درگذشت. دفتر او با انتشار بیانیهای خبر مرگش را تأیید کرد، اما جزئیاتی درباره علت بیماری ارائه نداد.
دفتر لیندسی گراهام اعلام کرد این سناتور بانفوذ جمهوریخواه شامگاه شنبه ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۶، تنها دو روز پس از هفتادویکمین سالروز تولدش، بر اثر یک بیماری کوتاه و ناگهانی درگذشته است. جزئیات بیماری یا محل درگذشت او هنوز منتشر نشده، اما مرگ غیرمنتظره یکی از نزدیکترین متحدان دونالد ترامپ، علاوه بر ایجاد خلأ در رهبری جمهوریخواهان سنا، انتخابات حساس نوامبر در کارولینای جنوبی را نیز وارد مسیری تازه میکند.
در پی تشدید تنشها بر سر تنگه هرمز، منابع آمریکایی میگویند دونالد ترامپ به تیم مذاکرهکننده خود دستور داده گفتوگوها با ایران را ادامه دهند؛ گفتوگوهایی که قرار است روز شنبه در عمان و از مسیر میانجیها دنبال شود. همزمان، واشنگتن از تهران خواسته بهصورت علنی اعلام کند که همه مسیرهای عبور در تنگه هرمز باز است، کشتیهای عبوری هدف حمله قرار نمیگیرند و برای عبور شناورها عوارضی دریافت نخواهد شد.
امیر قطر و نخستوزیر پاکستان در گفتوگویی تلفنی درباره آخرین تحولات منطقه، مذاکرات ایران و آمریکا و راههای کاهش تنش رایزنی کردند. شیخ تمیم بن حمد آل ثانی و شهباز شریف در این تماس بر ضرورت تداوم تلاشهای دیپلماتیک، حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات، حفظ امنیت ناوبری و جلوگیری از گسترش بحران در منطقه تأکید کردند.
دولت دونالد ترامپ در فاصلهای کوتاه، هم مجوز موقت فروش نفت ایران را لغو کرد و هم علی انصاری، چند صرافی و مجموعهای از شرکتهای مرتبط را در فهرست تحریم قرار داد. این اقدامات در حالی انجام شده که رئیسجمهور آمریکا از موافقت واشنگتن با ادامه مذاکرات سخن میگوید، اما همزمان پایان آتشبس را اعلام کرده است. کنار هم قرار گرفتن این تحولات نشان میدهد آمریکا بهدنبال اجرای الگوی «مذاکره زیر فشار» است؛ الگویی که مسیر دیپلماسی را باز نگه میدارد، اما دسترسی ایران به درآمد نفتی و شبکه مالی بینالمللی را محدودتر میکند.
دونالد ترامپ در حالی از صدور دستور برای پاسخ نظامی ویرانگر در صورت ترور احتمالی خود سخن گفته که همزمان مدعی است واشنگتن با درخواست تهران برای ادامه مذاکرات موافقت کرده است. کنار هم قرار گرفتن تهدید به بمباران، پایان آتشبس، حملات متقابل ایران و آمریکا و تلاش میانجیهای منطقهای نشان میدهد دو کشور وارد مرحلهای از «دیپلماسی زیر آتش» شدهاند؛ مرحلهای که کوچکترین خطای محاسباتی میتواند مسیر گفتوگو را به یک درگیری گستردهتر تغییر دهد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در بیانیهای تازه، حملات ارتش آمریکا در بامداد پنجشنبه ۱۸ تیر ۱۴۰۵ به چند نقطه در استانهای ساحلی جنوب و دو پل در استانهای شرقی در مسیر ریلی مشهد را بهشدت محکوم کرد و آن را «جنایت جنگی فاحش» خواند. در این بیانیه، تهران حملات ۴۸ ساعت گذشته آمریکا را نقض آشکار بند ۴ ماده ۲ منشور سازمان ملل و نقض یادداشت تفاهم خاتمه جنگ دانسته و تأکید کرده ایران برای دفاع از حاکمیت ملی، تمامیت سرزمینی و امنیت خود مصمم است. انتشار این موضع رسمی در حالی است که گزارشهای بینالمللی نیز از تشدید دوباره درگیری ایران و آمریکا و حملات متقابل در منطقه خبر دادهاند.