هشدار تازه آمریکا به روسیه؛ «جنگ ترکیبی علیه اعضای ناتو را تحمل نمیکنیم»
نماینده آمریکا در ناتو با اشاره به حادثه پهپادی فرودگاه لایپزیگ/هاله آلمان هشدار داده است که اعضای پیمان نباید اقدامات عمدی در قالب «جنگ ترکیبی» علیه کشورهای عضو را تحمل کنند. متیو ویتاکر ضمن اعلام حمایت واشنگتن از متحدان، حفاظت از زیرساختهای حیاتی و تأسیسات انرژی را ضروری دانست. این هشدار در شرایطی مطرح میشود که برلین روسیه را مسئول تلاش برای حمله با پهپاد حامل مواد منفجره در لایپزیگ معرفی کرده، اما مسکو این اتهام را بهشدت رد میکند.
۱۴:۱۷ - ۱۵ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
تنش میان روسیه و کشورهای اروپایی عضو ناتو پس از حادثه فرودگاه لایپزیگ/هاله وارد مرحله تازهای شده است.
متیو ویتاکر، نماینده دائم ایالات متحده در ناتو، روز شنبه در حاشیه یک کنفرانس تجاری در چرنوبیو ایتالیا گفت کشورهای عضو ناتو نباید اقدامات عمدی در چارچوب جنگ ترکیبی را تحمل کنند و واشنگتن در کنار متحدانی خواهد بود که با چنین تهدیدهایی مواجه میشوند.
ویتاکر حادثه لایپزیگ را حتی نگرانکنندهتر از مواردی دانست که پهپادهای روسی هنگام عملیات علیه اوکراین، ظاهراً بهطور ناخواسته وارد حریم هوایی کشورهای عضو ناتو شدهاند.
ویتاکر درباره روسیه چه گفت؟
نماینده آمریکا در ناتو میان دو نوع حادثه تفاوت قائل شده است.
یک دسته، ورود پهپادهای روسی به حریم هوایی کشورهای عضو ناتو در جریان حملات علیه اوکراین است؛ مواردی که ممکن است بر اثر انحراف مسیر رخ دهند.
اما از نگاه ویتاکر، دسته دوم خطرناکتر است: اقداماتی که عمدی، مخفیانه و با هدف اخلال، خرابکاری یا آسیب زدن به زیرساختهای کشورهای عضو انجام میشوند.
او مشخصاً از لایپزیگ و رخدادهایی در لهستان نام برد و گفت اگر عامل چنین عملیاتهایی قابل شناسایی باشد، اعضای ناتو باید بهطور صریح اعلام کنند که این رفتار قابل تحمل نیست.
ویتاکر همچنین تأکید کرد که پاسخ اولیه به چنین تهدیدهایی بر عهده دولت ملی کشور هدف قرارگرفته است، اما آمریکا از متحدان خود حمایت خواهد کرد.
در فرودگاه لایپزیگ دقیقاً چه اتفاقی افتاد؟
ماجرای اصلی به اوایل اوت برمیگردد.
مقامات آلمان میگویند شامگاه ۴ اوت ۲۰۲۶ یک پهپاد حامل ماده منفجره و چاشنی در بخش امنیتی فرودگاه لایپزیگ/هاله و در نزدیکی هواپیماهای باری اوکراینی پیدا شد.
وسیله انفجاری عمل نکرد و نیروهای امنیتی آن را خنثی کردند. تحقیقات بعدی به بررسی چند پهپاد مرتبط با حادثه انجامید.
از آنجا که عملیات پلیس و تصاویر خنثیسازی در پنجم اوت منتشر شد، در بعضی گزارشها تاریخ حادثه پنجم اوت ذکر شده است؛ اما دولت آلمان تلاش برای حمله را مربوط به چهارم اوت میداند.
اهمیت فرودگاه لایپزیگ فقط به حملونقل مسافری محدود نیست. این فرودگاه یکی از مراکز مهم لجستیکی آلمان محسوب میشود و در انتقال بار و محمولههای مرتبط با اوکراین نیز نقش دارد.
همین موضوع سبب شده حادثه از دید دولت آلمان صرفاً یک تخلف پهپادی تلقی نشود.
آلمان چرا روسیه را متهم کرد؟
دولت آلمان اول سپتامبر رسماً اعلام کرد مجموعه یافتههای اطلاعاتی و پلیسی به دخالت روسیه اشاره دارد.
الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، گفت نوع پهپاد، قطعات بهکاررفته، مواد منفجره و فناوری چاشنی با الگوهایی که پیشتر در عملیات ترکیبی منتسب به روسیه و جنگ اوکراین مشاهده شده، شباهت دارد.
برلین همچنین گفته اجرای عملیاتی احتمالا از طریق عوامل سطح پایین انجام شده است.
اینها ادعاها و نتیجهگیریهای اعلامشده از سوی دولت آلمان هستند؛ جزئیات کامل اطلاعات امنیتی که مبنای انتساب عملیات به روسیه بوده، بهصورت عمومی منتشر نشده است.
آلمان چه اقدامی علیه روسیه انجام داد؟
برلین به صدور بیانیه اکتفا نکرد.
پس از اعلام نتیجه تحقیقات، سفیر روسیه احضار شد و آلمان مجموعهای از اقدامات دیپلماتیک را اعلام کرد که از جمله آنها تعطیلی کنسولگری روسیه در بن و پایان فعالیت مرکز فرهنگی «خانه روسیه» در برلین است.
آلمان همچنین خواستار قرار گرفتن افراد و نهادهای بیشتری در فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا و فشار بیشتر بر ناوگان موسوم به «ناوگان سایه» روسیه شده است.
به گزارش رویترز، دولت آلمان اکنون در حال بررسی یک بسته گستردهتر برای مقابله با خرابکاری است که هدف آن افزایش توان دفاعی در برابر حملات پهپادی، نفوذ و حملات سایبری خواهد بود.
این نشان میدهد واکنش برلین فقط سیاسی نیست و حادثه لایپزیگ به بحث بازنگری در حفاظت از زیرساختهای داخلی آلمان نیز منجر شده است.
پاسخ روسیه؛ «اتهامات ساختگی است»
مسکو تمام اتهامات را رد کرده است.
سفارت روسیه در آلمان ادعای برلین را «بیاساس، پوچ و غیرمنطقی» خوانده و گفته دولت آلمان مدرک عمومی قانعکنندهای برای ارتباط روسیه با حادثه ارائه نکرده است.
وزارت خارجه روسیه نیز کاردار آلمان در مسکو را احضار و اقدامات برلین را یک تشدید بیسابقه در روابط دوجانبه توصیف کرد.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، از واکنش متقابل مسکو خبر داده است.
ولادیمیر پوتین نیز اتهام را رد کرده و مدعی شده دولت آلمان از این پرونده برای اهداف مرتبط با سیاست داخلی خود استفاده میکند. او حتی ادعا کرده شواهد علیه روسیه «کاشته شدهاند»؛ ادعایی که آلمان آن را نپذیرفته است.
بنابراین در حال حاضر دو روایت کاملاً متضاد وجود دارد: دولت آلمان میگوید تحقیقات امنیتی به روسیه میرسد و روسیه میگوید اتهام سیاسی و ساختگی است.
«جنگ ترکیبی» دقیقاً چیست؟
این عبارت کلید فهم هشدار تازه آمریکا است.
ناتو جنگ ترکیبی را ترکیبی از ابزارهای نظامی و غیرنظامی، آشکار و مخفی تعریف میکند. عملیات سایبری، خرابکاری، فشار اقتصادی، عملیات اطلاعاتی، انتشار عامدانه اطلاعات غلط و استفاده از عوامل نیابتی میتوانند در این چارچوب قرار گیرند.
هدف اصلی چنین عملیاتی معمولاً آغاز یک جنگ کلاسیک نیست.
مهاجم تلاش میکند بدون عبور آشکار از مرز جنگ، زیرساختها را مختل کند، هزینه امنیتی ایجاد کند، اعتماد عمومی را کاهش دهد و در داخل کشور هدف تنش سیاسی یا اجتماعی به وجود آورد.
همین ابهام مهمترین مشکل مقابله با جنگ ترکیبی است؛ زیرا نسبت دادن یک حمله سایبری، خرابکاری، آتشسوزی یا عملیات پهپادی به یک دولت خارجی معمولاً دشوارتر از شناسایی عامل یک حمله نظامی مستقیم است.
آیا حادثه لایپزیگ میتواند ماده ۵ ناتو را فعال کند؟
در حال حاضر چنین اتفاقی رخ نداده است.
آلمان حتی پس از حادثه لایپزیگ تصمیم گرفته ماده ۴ ناتو را نیز رسماً فعال نکند؛ مادهای که امکان مشورت رسمی اعضا در صورت احساس تهدید را فراهم میکند.
بنابراین بحث فعال شدن ماده ۵ در پرونده فعلی مطرح نیست.
اما نکته مهم این است که ناتو از سال ۲۰۱۶ اعلام کرده عملیات ترکیبی در صورتی که از نظر شدت و آثار به سطح یک حمله مسلحانه برسد، میتواند به تصمیم شورای ناتو برای فعال کردن ماده ۵ منجر شود.
ماده ۵ همان اصل دفاع جمعی ناتو است که حمله مسلحانه به یک عضو را حمله به همه اعضا تلقی میکند.
البته فعال شدن آن خودکار نیست و شدت حادثه، شواهد انتساب و تصمیم سیاسی اعضا بهصورت موردی بررسی میشود.
چرا ویتاکر روی زیرساختهای انرژی تأکید کرد؟
بخش مهم دیگری از هشدار نماینده آمریکا مربوط به تأسیسات حیاتی بود.
او گفت دولتهای ملی باید زیرساختهایی مانند تأسیسات انرژی را زیر نظر داشته باشند، زیرا چنین مراکزی میتوانند در عملیات ترکیبی هدف قرار گیرند.
این نگرانی فقط نظری نیست.
کشورهای اروپایی در سالهای اخیر درباره حملات سایبری، خرابکاری خطوط حملونقل، آتشسوزی در تأسیسات نظامی و صنعتی و تهدید زیرساختهای انرژی هشدار دادهاند.
ناتو نیز حفاظت از زیرساختهای حیاتی، شبکههای ارتباطی، زنجیره تأمین و تأسیسات کلیدی را بخشی از سیاست افزایش تابآوری اعضا در برابر تهدیدات ترکیبی میداند.
آیا ناتو و روسیه به سمت درگیری مستقیم میروند؟
حادثه لایپزیگ بدون تردید سطح تنش را افزایش داده، اما تاکنون واکنش غرب عمدتاً در محدوده دیپلماتیک، امنیتی و اقتصادی باقی مانده است.
تعطیلی مراکز دیپلماتیک و فرهنگی، تحریم، افزایش تدابیر امنیتی، سامانههای ضدپهپادی و حفاظت از زیرساختها با پاسخ نظامی مستقیم تفاوت دارند.
همین الگو نشان میدهد کشورهای اروپایی از یک طرف تلاش میکنند هزینه اقدامات منتسب به روسیه را بالا ببرند و از سوی دیگر مراقباند یک حادثه مبهم وارد مسیر رویارویی نظامی مستقیم میان ناتو و یک قدرت هستهای نشود. بررسیهای اتحادیه اروپا درباره پاسخ به حادثه لایپزیگ نیز همین دشواری را نشان میدهد.
هشدار آمریکا چه پیامی برای مسکو دارد؟
اظهارات متیو ویتاکر بیش از آنکه اعلام یک عملیات یا تصمیم نظامی تازه باشد، یک پیام بازدارندگی است.
واشنگتن میگوید تفاوتی میان ورود تصادفی یک پهپاد و یک عملیات عمدی خرابکارانه قائل است و در صورت اثبات مورد دوم، کشورهای عضو نباید آن را عادی تلقی کنند.
همزمان، موضع رسمی ناتو نیز نشان میدهد جنگ ترکیبی منطقهای خاکستری و بدون پاسخ نامحدود نیست؛ اگر شدت یک عملیات به اندازه کافی بالا باشد، حتی چارچوب دفاع جمعی پیمان میتواند موضوع بحث قرار گیرد.
با این حال پرونده لایپزیگ هنوز در همین نقطه قرار ندارد. آلمان روسیه را مسئول میداند، مسکو اتهام را رد میکند و برلین تاکنون مسیر تحریم، فشار دیپلماتیک و تقویت تدابیر ضدخرابکاری را انتخاب کرده است.
بنابراین مهمترین پیام هشدار تازه آمریکا این نیست که ناتو وارد جنگ با روسیه شده؛ بلکه این است که مرز میان خرابکاری پنهان و تهدید امنیت جمعی اروپا در حال حساستر شدن است. هرچه تعداد چنین حوادثی بیشتر شود و انتساب آنها به یک دولت مشخص قویتر باشد، فشار بر ناتو برای واکنش هماهنگتر نیز افزایش خواهد یافت.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
