قیمت گوشت قرمز امروز ۱۵ شهریور ۱۴۰۵؛ بازار آرام شد اما گوشت همچنان میلیونی است

بازار گوشت قرمز در دومین هفته شهریور وارد دوره‌ای کم‌نوسان شده است.

بررسی‌های میدانی امروز نشان می‌دهد جهش تازه‌ای در قیمت انواع گوشت گوسفندی و گوساله رخ نداده و عرضه نیز با اختلال یا کمبود محسوس روبه‌رو نیست. گزارش بازار ۱۵ شهریور نیز شرایط را «باثبات» توصیف می‌کند و نرخ دام زنده در روزهای اخیر تغییر چشمگیری نداشته است.

اما پشت این آرامش یک واقعیت مهم وجود دارد: گوشت همچنان برای بخش بزرگی از خانوارها کالایی بسیار گران محسوب می‌شود.

بنابراین «ثبات قیمت» را نباید معادل «بهبود شرایط مصرف‌کننده» دانست.

قیمت گوشت قرمز امروز ۱۵ شهریور چقدر است؟

براساس تازه‌ترین نرخ‌های مورد بررسی در بازار، قیمت برخی اقلام پرمصرف به شرح زیر است:

در سایر رصدهای بازار روزهای اخیر نیز برای قطعات ممتاز قیمت‌های بالایی ثبت شده است. برای نمونه راسته گوساله حدود دو میلیون و ۲۵۰ هزار تومان و برخی قطعات ران و ماهیچه گوسفندی نیز در محدوده بیش از دو میلیون تومان گزارش شده‌اند.

البته بازار گوشت یک نرخ واحد ندارد. نوع قطعه، استخوان‌دار یا بدون استخوان بودن، کیفیت لاشه، بسته‌بندی، محل عرضه، برند و میزان پاک‌شدن چربی همگی باعث تفاوت قیمت می‌شوند.

به همین دلیل ممکن است یک قلم گوشت در میادین، قصابی‌ها و فروشگاه‌های بسته‌بندی با اختلاف قابل توجه عرضه شود.

گوشت ثابت ماند؛ دام زنده هم تکان نخورد

یکی از دلایل آرامش بازار مصرف، ثبات در بازار دام زنده است.

تازه‌ترین نرخ‌های منتشرشده برای ۱۴ شهریور نشان می‌دهد گوسفند زنده در استان‌های مختلف تقریباً بین ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان در هر کیلو معامله شده است.

قیمت گوساله زنده نیز حدود ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان بوده و نسبت به روز قبل تغییر محسوسی نداشته است.

این ثبات اهمیت زیادی دارد، زیرا دام زنده اولین حلقه اصلی قیمت‌گذاری گوشت داخلی است.

اگر قیمت دام در دامداری و بازار عمده‌فروشی جهش کند، معمولاً پس از مدتی افزایش آن به کشتارگاه، عمده‌فروشی و خرده‌فروشی منتقل می‌شود.

در مقابل، وقتی قیمت دام برای چند روز ثابت باشد، فشار برای افزایش فوری قیمت گوشت نیز کاهش پیدا می‌کند.

چرا گوسفند ۶۳۵ هزار تومانی تبدیل به گوشت دو میلیونی می‌شود؟

مقایسه مستقیم قیمت دام زنده و گوشت داخل فروشگاه می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

یک کیلو دام زنده معادل یک کیلو گوشت قابل مصرف نیست.

پس از کشتار بخشی از وزن دام شامل پوست، احشا، استخوان و سایر قسمت‌ها از وزن قابل عرضه به‌عنوان گوشت جدا می‌شود. پس از آن هزینه‌های کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعه‌بندی، پاک‌کردن، بسته‌بندی و حاشیه شبکه توزیع نیز اضافه می‌شود.

علاوه بر این، تمام اجزای لاشه قیمت یکسانی ندارند.

راسته، ماهیچه و ران ممتاز طبیعتاً گران‌تر از قلوه‌گاه، گردن یا قطعات استخوان‌دار هستند.

بنابراین فاصله میان گوسفند زنده ۶۳۰ هزار تومانی و یک قطعه ممتاز بیش از دو میلیون تومانی را نمی‌توان صرفاً به سود فروشنده نسبت داد؛ هرچند کارایی شبکه توزیع و میزان حاشیه سود نیز همچنان در قیمت نهایی اثرگذار است.

پشت آرامش بازار، ضعف تقاضا قرار دارد

شاید مهم‌ترین عامل ثبات فعلی نه عرضه، بلکه شرایط تقاضا باشد.

داده‌های منتشرشده از سوی ایانا نشان می‌دهد مصرف گوشت قرمز در خانوار ایرانی طی سال‌های گذشته به شکل قابل توجهی کاهش یافته است. براساس آمار انجمن صنایع خوراک دام، طی هفت سال سرانه مصرف گوشت قرمز حدود ۳۵ درصد کاهش کرده و از ۹.۳ کیلوگرم به حدود شش کیلوگرم رسیده است.

یک بررسی بلندمدت دیگر بر پایه داده‌های بودجه خانوار بانک مرکزی نشان می‌دهد مصرف سالانه گوشت دام در خانوار ایرانی از حدود ۶۷ کیلوگرم در سال ۱۳۸۰ به ۳۲ کیلوگرم در سال ۱۴۰۲ کاهش یافته است.

همچنین دبیر انجمن صنعت بسته‌بندی گوشت پیش‌تر اعلام کرده بود تقاضای گوشت قرمز در فروردین ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۵۰ درصد افت داشته است؛ آماری که از فشار جدی قیمت‌ها بر توان خرید مصرف‌کننده حکایت دارد.

بنابراین بخشی از ثبات امروز نتیجه یک بازار متعادل و پررونق نیست؛ تقاضا در قیمت‌های فعلی توان جهش ندارد.

ثبات قیمت، خبر خوب یا نشانه رکود مصرف؟

هر دو برداشت بخشی از واقعیت را توضیح می‌دهند.

از یک سو، ثابت ماندن قیمت برای مصرف‌کننده بهتر از جهش‌های روزانه است و به خانواده‌ها امکان برنامه‌ریزی بیشتری می‌دهد.

اما از سوی دیگر وقتی قیمت در سطح بسیار بالایی تثبیت شده و تقاضا به دلیل کاهش قدرت خرید عقب نشسته است، ثبات الزاماً نشانه سلامت بازار نیست.

بازاری که محصول فراوان دارد اما بخش بزرگی از مصرف‌کنندگان توان خرید آن را ندارند، می‌تواند به لحاظ قیمت آرام و در عین حال از نظر مصرف در رکود باشد.

این همان تفاوت میان «آرامش قیمتی» و «دسترسی اقتصادی» است.

واردات گوشت از اول شهریور تسهیل شد

دولت در سمت عرضه نیز سیاست تازه‌ای اتخاذ کرده است.

معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده از اول شهریور، ثبت سفارش واردات گوشت گرم و منجمد گاو، گوساله و گوسفند بدون در نظر گرفتن سقف و سابقه بازرگان امکان‌پذیر شده است.

این تصمیم با هدف تسهیل ورود گوشت و کمک به تنظیم بازار گرفته شده است.

طبق اعلام وزارت جهاد، تولید سالانه گوشت قرمز کشور حدود ۹۰۰ هزار تن است و به‌طور متوسط نزدیک ۱۰۰ هزار تن از نیاز بازار از طریق واردات تأمین می‌شود.

البته اثر آزاد شدن ثبت سفارش یک‌شبه روی قیمت فروشگاه ظاهر نمی‌شود.

ثبت سفارش، تأمین ارز، خرید خارجی، حمل، ترخیص و توزیع همگی زمان می‌برند. اما اگر واردات در هفته‌ها و ماه‌های آینده به افزایش واقعی عرضه منجر شود، می‌تواند مانعی در برابر جهش قیمت باشد.

یک هشدار در سمت تولید داخلی

در مقابل خبر تسهیل واردات، آمار تولید داخلی سیگنال کاملاً مثبتی نمی‌دهد.

مرکز آمار ایران اعلام کرده در تیر ۱۴۰۵ حدود ۳۷ هزار و ۳۱۲ تن گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور عرضه شده است.

این رقم نسبت به تیر سال گذشته شش درصد کاهش داشته است. گاو و گوساله با حدود ۲۱ هزار و ۶۹۹ تن، ۵۸.۱ درصد کل عرضه را به خود اختصاص داده‌اند.

کاهش تولید در صورتی که ادامه‌دار شود می‌تواند بخشی از اثر مثبت واردات را خنثی کند.

به همین دلیل ثبات پایدار بازار نیازمند آن است که علاوه بر واردات، شرایط تولید داخلی نیز از نظر خوراک دام، سرمایه در گردش، هزینه نگهداری و دسترسی دامدار به نهاده‌ها کنترل شود.

آیا گوشت در روزهای آینده گران می‌شود؟

در کوتاه‌مدت، وضعیت بازار دام زنده و نبود کمبود محسوس، احتمال جهش ناگهانی را کاهش می‌دهد.

اگر قیمت گوسفند و گوساله زنده در محدوده فعلی بماند و عرضه وارداتی نیز بدون اختلال ادامه پیدا کند، بازار می‌تواند برای مدتی در همین محدوده‌ها نوسان کند.

اما چند ریسک همچنان وجود دارد.

افزایش نرخ ارز مورد استفاده برای واردات، رشد قیمت نهاده‌های دامی، هزینه حمل‌ونقل و کاهش بیشتر تولید داخلی می‌توانند دوباره فشار صعودی ایجاد کنند.

گزارش بازار امروز نیز هشدار داده تغییر نرخ ارز می‌تواند مستقیماً بر قیمت تمام‌شده گوشت وارداتی اثر بگذارد.

در مقابل، تداوم ضعف تقاضای خانوار یک مانع جدی در برابر افزایش شدید قیمت است؛ زیرا بازار در سطوح بالاتر ممکن است با عقب‌نشینی بیشتر مصرف‌کننده مواجه شود.

آرامش گوشت، اما نه آرامش سفره خانوار

تصویر بازار ۱۵ شهریور دو وجه متفاوت دارد.

از نظر نوسان روزانه، شرایط آرام است. دام زنده تقریباً ثابت مانده، کمبود محسوسی گزارش نشده و دولت نیز محدودیت‌های ثبت سفارش واردات گوشت را کاهش داده است.

اما از نظر قدرت خرید، شرایط همچنان دشوار است.

گوشت آبگوشتی یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان، چرخ‌کرده مخلوط یک میلیون و ۵۲۰ هزار تومان و قطعات ممتاز گوساله بالاتر از دو میلیون تومان قیمت دارند. این ارقام برای بسیاری از خانوارها خرید گوشت را به تصمیمی حساب‌شده و محدود تبدیل کرده است.

بنابراین مهم‌ترین پیام بازار امروز این نیست که «گوشت دیگر گران نمی‌شود»، بلکه این است که قیمت‌ها فعلاً در سطوح بسیار بالا قفل شده‌اند. ثبات عرضه و واردات می‌تواند از شوک تازه جلوگیری کند، اما تا زمانی که قدرت خرید خانوار ترمیم نشود، آرامش تابلوی قیمت الزاماً به معنای بازگشت گوشت قرمز به سفره‌ها نخواهد بود.