سرویس سیاسی - خبرگزاری تحلیلی وانا | The Vana

اخبار سیاسی
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در تازه‌ترین اظهارات خود گفته است «امکان اینکه بتوانند ما را تحریم کنند وجود ندارد» و تأکید کرده فشار نظامی و اقتصادی نه‌تنها ایران را تسلیم نکرده، بلکه به گفته او موجب افزایش وحدت و همدلی در کشور شده است. این سخنان در شرایطی مطرح می‌شود که مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشنگتن بر سر تنگه هرمز و کاهش فشارهای اقتصادی همچنان ادامه دارد و آمریکا نیز طی همین ماه چند مجموعه تحریمی جدید علیه اشخاص، شرکت‌ها و بخش‌هایی از اقتصاد ایران اعمال کرده است. بنابراین عبارت پزشکیان را بیش از آنکه بتوان به معنای «نبود تحریم» گرفت، باید در چارچوب ادعای دولت درباره کاهش اثرگذاری فشار خارجی و توان ادامه فعالیت کشور زیر محدودیت‌ها تحلیل کرد.
پزشکیان پس از بازگشت از نیویورک چه گفت؟ از ۳۰ تا ۴۰ دیدار عراقچی تا پیام ایران درباره مذاکره با آمریکا
مسعود پزشکیان پس از بازگشت از نیویورک، محور اصلی سفر خود به هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل را دفاع از مواضع ایران در کنار باز نگه داشتن مسیر گفت‌وگو توصیف کرد. رئیس‌جمهور گفت تهران از مذاکره گریزان نیست، اما توافق را تنها در چارچوب قوانین و تعهدات متقابل می‌پذیرد. این موضع در شرایطی مطرح می‌شود که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در حاشیه مجمع عمومی ادامه داشته، اما اختلاف دو طرف بر سر شروط پایان درگیری و تنگه هرمز همچنان پابرجاست و دونالد ترامپ نیز تازه‌ترین پیشنهاد ایران را رد کرده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده پیشنهاد تازه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری تجارت را قابل قبول نمی‌داند؛ موضعی که می‌تواند مسیر تازه مذاکرات تهران و واشنگتن را با ابهام روبه‌رو کند. ایران در روزهای اخیر طرحی مرحله‌ای برای بازگشایی تنگه هرمز، کاهش درگیری‌های منطقه‌ای و بازگشت به مذاکرات مطرح کرده بود، اما گزارش‌های تازه نشان می‌دهد واشنگتن هنوز حاضر به پذیرش چارچوب پیشنهادی تهران نشده است.
تلاش‌های تازه برای رسیدن به توافق میان ایران و آمریکا با مانع جدیدی روبه‌رو شده است. العربیه به نقل از یک منبع آمریکایی گزارش داده دونالد ترامپ به تیم مذاکره‌کننده خود ابلاغ کرده که بدون اقدام اولیه از سوی ایران، توافقی در کار نخواهد بود و واشنگتن نیز قصد بازگشت به تفاهم‌نامه قبلی با تهران را ندارد. همزمان رویترز گزارش داده ایران منتظر پاسخ رسمی آمریکا به طرح هفت‌روزه خود است، اما وال‌استریت ژورنال از رد این پیشنهاد از سوی ترامپ خبر داده است. در نتیجه، اختلاف اصلی دو طرف اکنون بیش از گذشته بر سر «ترتیب اقدامات» متمرکز شده است؛ ایران خواهان برداشته شدن فشارهای آمریکا پیش از بازگشایی کامل تنگه هرمز و مذاکرات هسته‌ای است و واشنگتن بر اساس گزارش‌های منتشرشده، اقدام اولیه تهران را مطالبه می‌کند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تازه‌ترین پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز دوباره مذاکرات را نپذیرفت؛ تصمیمی که بار دیگر پنجره دیپلماسی میان تهران و واشنگتن را با ابهام روبه‌رو کرده است. ایران طرحی هفت‌روزه پیشنهاد کرده بود که بر اساس آن با رفع محاصره دریایی و اجرای مجموعه‌ای از اقدامات اقتصادی و امنیتی از سوی آمریکا، مسیر کشتیرانی در هرمز باز و مذاکرات هسته‌ای از سر گرفته می‌شد. ترامپ اکنون گفته است: «آنها پیشنهادی دادند، اما من آن را رد می‌کنم.» با این حال، مجموعه مواضع دو طرف نشان می‌دهد مذاکرات کاملاً متوقف نشده و اختلاف اصلی همچنان بر سر ترتیب امتیازدهی، کنترل تنگه هرمز و رفع فشارهای اقتصادی است.
سخنگوی نیروهای مسلح ایران با تأکید بر اینکه توان دفاعی کشور برای مقابله با هرگونه حمله احتمالی آمریکا یا اسرائیل در حال تقویت است، اعلام کرد نیروهای مسلح در «آماده‌باش کامل» قرار دارند و در صورت شکل‌گیری دور تازه‌ای از درگیری، پاسخ ایران شدیدتر و گسترده‌تر از جنگ‌های قبلی خواهد بود. این موضع در شرایطی مطرح می‌شود که همزمان کانال‌های مذاکره میان تهران و واشنگتن فعال است، اما تهدیدهای متقابل نظامی نیز ادامه دارد؛ وضعیتی که نشان می‌دهد دیپلماسی و بازدارندگی نظامی همزمان در معادلات منطقه حضور دارند.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در گفت‌وگویی تفصیلی با شبکه CBS در نیویورک از آمادگی تهران برای ادامه دیپلماسی با آمریکا سخن گفت، اما بازسازی اعتماد را شرط اصلی پیشرفت مذاکرات دانست. او همچنین تأیید کرد ایران درباره محدودیت‌های برنامه هسته‌ای در چارچوب NPT آماده گفت‌وگو است و توضیح داد که پیشنهاد تازه تهران برای تنگه هرمز بر یک روند مرحله‌ای استوار است. تازه‌ترین گزارش‌ها نیز نشان می‌دهد همزمان با این مصاحبه، ایران و آمریکا در نیویورک درباره الگویی برای بازگشایی هرمز و کاهش فشار اقتصادی گفت‌وگو کرده‌اند، هرچند هنوز توافق نهایی حاصل نشده است.
پرونده مذاکرات ایران و آمریکا در پایان هفته مجمع عمومی سازمان ملل وارد مرحله‌ای تازه و مبهم شده است. وال‌استریت ژورنال روز شنبه ۴ مهر ۱۴۰۵ به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد دونالد ترامپ پیشنهاد هفت‌روزه تهران برای توقف درگیری‌ها، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز دور تازه مذاکرات را نپذیرفته و در محافل خصوصی احتمال ازسرگیری حملات علیه ایران را مطرح کرده است. با این حال، روایت رسمی هنوز یکدست نیست؛ رویترز می‌گوید نتوانسته گزارش وال‌استریت ژورنال را مستقلاً تأیید کند و ایران نیز تا صبح شنبه اعلام کرده همچنان منتظر «پاسخ رسمی» واشنگتن است. The Wall Street Journal
سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، با ارائه ارزیابی خود از جنگ اخیر ایران و آمریکا، بازماندن محدودیت‌های کشتیرانی در تنگه هرمز را یکی از نشانه‌های «شکست راهبردی آمریکا» خوانده است. او می‌گوید واشینگتن با وجود برخورداری از بزرگ‌ترین نیروی دریایی جهان نتوانسته مأموریت اعلامی خود برای تضمین آزادی کشتیرانی را محقق کند و ایران در حال تبدیل نتیجه جنگ به «بازدارندگی راهبردی دائمی» است. این تعبیرها موضع رسمی سپاه درباره نتیجه نبرد است و نمی‌توان آنها را به‌عنوان یک داوری مستقل درباره برنده و بازنده جنگ در نظر گرفت. با این حال، داده‌های ردیابی کشتی‌ها یک بخش مهم از سخنان او را تأیید می‌کنند: تردد تجاری از هرمز نسبت به قبل از جنگ به‌شدت سقوط کرده و در برخی روزهای اخیر به تعداد انگشت‌شمار رسیده است.
اظهارات تازه مارک روته درباره استفاده گسترده آمریکا از پایگاه‌ها و زیرساخت‌های مستقر در اروپا در جریان عملیات نظامی علیه ایران، واکنش تند وزارت امور خارجه ایران را به دنبال داشته است. اسماعیل بقائی می‌گوید این سخنان نشان می‌دهد کشورهای اروپایی برخلاف ادعای بی‌طرفی، در حمایت لجستیکی و نظامی از عملیات آمریکا نقش داشته‌اند و باید درباره این نقش پاسخگو باشند. با این حال، خود دبیرکل ناتو میان «مشارکت ناتو» و همکاری‌های دوجانبه کشورهای اروپایی با آمریکا تفکیک قائل شده و تأکید کرده است که ناتو به‌عنوان یک ائتلاف مستقیماً طرف عملیات علیه ایران نبوده است.
پرونده حمله ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ به مدرسه شجره طیبه میناب وارد مرحله تازه‌ای از پیگیری حقوقی شده است. مجید انصاری، معاون حقوقی رئیس‌جمهور، می‌گوید پرونده ویژه‌ای برای این حادثه تشکیل شده اما بخشی از مستندات هنوز ناقص است و برخی دستگاه‌ها اسناد «محکمه‌پسند» مورد نیاز را ارسال نکرده‌اند. او تأکید کرده به دلیل ابعاد بین‌المللی پرونده، مدارک باید با استانداردهای حقوقی دقیق تکمیل شوند. این سخنان در شرایطی مطرح شده که هیأت حقیقت‌یاب مستقل سازمان ملل درباره ایران نیز در تازه‌ترین گزارش خود گفته «دلایل معقولی» برای این نتیجه‌گیری دارد که نیروهای آمریکا مسئول حمله به مدرسه میناب بوده‌اند و این حمله از منظر آن هیأت می‌تواند مصداق جنایت جنگی باشد. آمریکا این ارزیابی را نپذیرفته و تحقیقات پنتاگون درباره حادثه نیز همچنان به‌صورت عمومی منتشر نشده است.
جنگ هفت‌ماهه آمریکا و ایران حالا از میدان نظامی به قلب سیاست داخلی واشنگتن رسیده است. سنای آمریکا پنجشنبه ۲۴ سپتامبر، تنها ۴۰ روز مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر، برای چهاردهمین بار از آغاز جنگ درباره یک قطعنامه اختیارات جنگی مرتبط با ایران تصمیم می‌گیرد؛ مصوبه‌ای که از دونالد ترامپ می‌خواهد عملیات نظامی را متوقف کند یا برای ادامه آن از کنگره مجوز بگیرد. افزایش هزینه جنگ به دست‌کم ۴۳.۶ میلیارد دلار، رکوردشکنی قیمت دیزل، فشار هزینه‌های زندگی و کاهش حمایت افکار عمومی، شکاف‌هایی را در صف جمهوری‌خواهان ایجاد کرده است؛ هرچند کاخ سفید همچنان عملیات را بخشی از راهبرد جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و مهار توان نظامی تهران معرفی می‌کند.
محمدجواد ظریف، وزیر پیشین امور خارجه ایران، روز پنجشنبه ۲ مهر ۱۴۰۵ در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره ایران در مجمع عمومی سازمان ملل، رئیس‌جمهور آمریکا را با عبارت «قلدر کل» خطاب کرد و سخنان او را تهدیدی علیه ایران دانست. این واکنش یک روز پس از سخنرانی مسعود پزشکیان در مجمع عمومی منتشر شد؛ سخنرانی‌ای که در آن رئیس‌جمهور ایران همزمان بر دو پیام تأکید کرد: تهران زیر فشار و تهدید تسلیم نخواهد شد، اما همچنان مسیر مذاکره و دیپلماسی را باز می‌داند. بررسی متن سخنان سه طرف نشان می‌دهد مجمع عمومی امسال عملاً به صحنه‌ای برای نمایش همزمان «تهدید» و «دیپلماسی» در مناقشه ایران و آمریکا تبدیل شده است.
پزشکیان در سازمان ملل: ایران تسلیم نمی‌شود؛ راه‌حل هسته‌ای توافق است نه جنگ
مسعود پزشکیان در نخستین روز مهر ۱۴۰۵ و در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل، یکی از صریح‌ترین سخنرانی‌های دوره ریاست‌جمهوری خود را درباره جنگ، برنامه هسته‌ای، تنگه هرمز و رابطه ایران با همسایگان ارائه کرد. رئیس‌جمهور اعلام کرد ایران در برابر فشار نظامی تسلیم نخواهد شد، اما همچنان مذاکره را راه حل اختلافات می‌داند. او همزمان بر فرمول «نه سلاح هسته‌ای، نه محرومیت از دانش هسته‌ای» تأکید کرد و گفت تهران امنیت خود را در تضعیف همسایگان جست‌وجو نمی‌کند. سخنرانی پزشکیان تنها یک روز بعد از اظهارات بسیار تند دونالد ترامپ علیه ایران انجام شد و به همین دلیل بخش عمده آن عملاً پاسخی به رئیس‌جمهور آمریکا بود.
پربحث ترین عناوین