سه پیام مهم پزشکیان به بورس؛ قیمتگذاری دستوری نکنیم، برق صنایع قطع نشود و مدیران ناکارآمد کنار بروند
دومین همایش سالانه بازار سرمایه ایران با عنوان «بازار سرمایه فراگیر؛ فرصت بازآفرینی و رشد» به میزبانی بورس کالای ایران و با حضور مسعود پزشکیان، سیدعلی مدنیزاده وزیر اقتصاد، عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی و حجتالله صیدی رئیس سازمان بورس برگزار شد. سخنان رئیسجمهوری در این همایش، مجموعهای از مهمترین چالشهای اقتصاد ایران را در شرایط جنگی و فشارهای خارجی مورد توجه قرار داد.
اهمیت اظهارات پزشکیان برای سهامداران از آن جهت است که قیمتگذاری دستوری، محدودیت مصرف انرژی و ناکارآمدی مدیریتی از عوامل اثرگذار بر سودآوری شرکتهای بورسی محسوب میشوند. اجرای عملی سیاستهای مطرحشده در این همایش میتواند بر چشمانداز صنایع و اعتماد سرمایهگذاران به بازار سرمایه تأثیر بگذارد.
پزشکیان: فعالان اقتصادی درگیر جنگی خاموش هستند
رئیسجمهوری با اشاره به شرایط سیاسی و نظامی کشور، از تلاش تولیدکنندگان، سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی برای حفظ جریان تولید و تأمین کالاهای مورد نیاز مردم قدردانی کرد. پزشکیان معتقد است فعالان اقتصادی درگیر جنگی خاموش هستند که دشواریهای آن حتی میتواند از رویارویی نظامی بیشتر باشد.
از منظر اقتصادی، تداوم فعالیت بنگاههای تولیدی در شرایط افزایش هزینههای تأمین مواد اولیه، محدودیتهای تجاری و نوسانات ارزی، اهمیت زیادی برای حفظ اشتغال و جلوگیری از کاهش عرضه کالا دارد. بااینحال، پایداری تولید در بلندمدت نیازمند فراهم شدن شرایط مناسب سرمایهگذاری و کاهش موانع فعالیت بخش خصوصی خواهد بود.
پایان قیمتگذاری دستوری؛ خبر مهم پزشکیان برای سهامداران
یکی از مهمترین بخشهای سخنان رئیسجمهوری به موضوع قیمتگذاری دستوری اختصاص داشت. پزشکیان با انتقاد از تحمیل قیمت فروش پایینتر از هزینه تولید، تأکید کرد که ادامه چنین سیاستی میتواند به توقف فعالیت تولیدکنندگان منجر شود.
رئیسجمهوری در عین حال اعلام کرد مخالفت با قیمتگذاری دستوری به معنای آزاد گذاشتن تولیدکنندگان برای افزایش نامحدود قیمتها نیست و دولت باید شرایط برخورداری بنگاهها از حاشیه سود معقول را فراهم کند.
این رویکرد برای صنایع خودروسازی، داروسازی و سایر شرکتهایی که با محدودیت تعیین نرخ فروش مواجه هستند، اهمیت ویژهای دارد. کاهش مداخلات غیرضروری دولت در قیمتگذاری میتواند به بهبود حاشیه سود شرکتها کمک کند؛ هرچند موفقیت این سیاست به کنترل انحصار، ایجاد رقابت و حمایت هدفمند از مصرفکنندگان وابسته خواهد بود.
هشدار پزشکیان درباره ناترازی انرژی در زمستان ۱۴۰۵
رئیسجمهوری با اشاره به تشدید ناترازی انرژی پس از آسیب دیدن زیرساختهای گازی کشور، از احتمال بروز مشکلاتی در فصل زمستان خبر داد.
پزشکیان تأکید کرد که دولت در حال برنامهریزی برای تأمین انرژی مورد نیاز بخشهای مختلف است و در صورت کمبود برق و گاز، صنایع باید آخرین بخش مشمول محدودیت باشند.
این موضوع برای شرکتهای فولادی، سیمانی و پتروشیمی اهمیت زیادی دارد. محدودیت انرژی در این صنایع علاوه بر کاهش حجم تولید و فروش، میتواند باعث افزایش هزینه تمامشده محصولات و افت سودآوری شود.
بااینحال، اظهارات رئیسجمهوری هنوز به معنای تضمین تأمین بدون وقفه انرژی صنایع در زمستان نیست و تحقق آن به ظرفیت شبکه، میزان تولید گاز و مدیریت مصرف بستگی دارد.
انتقاد پزشکیان از زیان ۲۱۰ و ۱۹۰ همتی بنگاههای اقتصادی
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود به عملکرد نامناسب برخی شرکتهای وابسته به دولت، بانکها، وزارتخانهها و صندوقهای بازنشستگی پرداخت.
وی با اشاره به گزارشهایی درباره زیان ۲۱۰ همتی یک مجموعه و زیان ۱۹۰ همتی مجموعهای دیگر، خواستار بررسی دلایل این وضعیت و جلوگیری از تداوم فعالیت بنگاههای ناکارآمد شد.
نام این دو مجموعه و دوره مالی مربوط به زیانهای اعلامشده در متن سخنرانی مشخص نشده است؛ بنابراین نمیتوان این ارقام را به شرکت خاصی نسبت داد.
از دیدگاه اقتصادی، استمرار زیان بنگاههای دولتی میتواند منابع عمومی را تحت فشار قرار دهد و در صورت تأمین این هزینهها از بودجه، به تشدید کسری مالی دولت منجر شود.
مدیران شرکتهای زیانده نباید پاداش بگیرند
رئیسجمهوری همچنین از پرداخت پاداش و فوقالعاده مدیریت به مدیران بنگاههای زیانده انتقاد کرد و خواستار جایگزینی مدیران ناکارآمد با افراد متخصص شد.
این اظهارات اهمیت اصلاح نظام حاکمیت شرکتی و ایجاد ارتباط میان عملکرد واقعی مدیران و دریافتی آنها را برجسته میکند.
البته زیانده بودن یک شرکت همیشه ناشی از عملکرد ضعیف مدیران نیست و عواملی مانند قیمتگذاری دستوری، تحریم، بدهیهای گذشته و محدودیت انرژی نیز میتوانند در ایجاد زیان نقش داشته باشند. به همین دلیل، ارزیابی عملکرد مدیران باید بر اساس مجموعهای از شاخصهای مالی و عملیاتی انجام شود.
آمادگی دولت برای حذف مقررات مخل تولید
پزشکیان از آمادگی دولت برای همکاری با اتاق بازرگانی و فعالان اقتصادی بهمنظور اصلاح مقرراتی خبر داد که مانع فعالیت تولیدکنندگان و سرمایهگذاران میشوند.
تغییر مکرر بخشنامهها، محدودیتهای صادراتی و نبود ثبات در سیاستهای اقتصادی میتواند امکان برنامهریزی بلندمدت را از بنگاهها سلب کند. اصلاح این مقررات در صورت اجرا، زمینه کاهش ریسک سرمایهگذاری و افزایش پیشبینیپذیری اقتصاد را فراهم خواهد کرد.
انتقاد پزشکیان از تمرکز ثروت و منابع مالی در تهران
رئیسجمهوری با انتقاد از تمرکز منابع مالی و مدیریت شرکتهای بزرگ در تهران، این وضعیت را یکی از عوامل تشدید نابرابری منطقهای دانست.
پزشکیان همچنین بر ضرورت اصلاح نظام پرداخت و ایجاد انگیزه برای فعالیت متخصصان در مناطق محروم تأکید کرد و به تجربه شخصی خود از فعالیت در سیستان و بلوچستان پیش از انقلاب اشاره کرد.
توزیع متوازن سرمایهگذاری در استانها میتواند علاوه بر ایجاد فرصتهای شغلی، به کاهش مهاجرت و فشار جمعیتی بر کلانشهرها کمک کند. البته تحقق این هدف مستلزم توجه به ظرفیت اقتصادی، زیرساختها و مزیتهای تولیدی هر منطقه است.
پزشکیان: نمیتوانیم بگوییم همهچیز گل و بلبل است
رئیسجمهوری در واکنش به بازتاب برخی سخنان اخیرش در رسانهها، بر ضرورت پذیرش مشکلات اقتصادی و پرهیز از ارائه تصویری غیرواقعی از شرایط کشور تأکید کرد.
وی همچنین به مشکلات زیستمحیطی، آلودگی هوا، فرونشست زمین و ضرورت مدیریت مصرف انرژی پرداخت و گفت برای کمک به صرفهجویی، دمای اتاق محل کار خود را پایین نگه میدارد.
پزشکیان توسعه روابط تجاری با همسایگان، تقویت شایستهسالاری، افزایش بهرهوری و انسجام داخلی را نیز از راههای عبور از شرایط دشوار اقتصادی دانست.
واکنش بورس به سخنان پزشکیان؛ شاخص کل ۱۲۹ هزار واحد افت کرد
با وجود طرح موضوعات حمایتی از تولید و بازار سرمایه در همایش امروز، شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ با افت حدود ۱۲۹ هزار واحدی به ارتفاع هشت میلیون و ۲۶۲ هزار و ۷۰۶ واحد رسید.
در مقابل، شاخص هموزن حدود ۱۰ هزار و ۲۶۰ واحد افزایش یافت. نمادهای فملی، فارس و فولاد نیز بیشترین تأثیر منفی را بر نماگر اصلی بازار داشتند.
این عملکرد متفاوت نشان میدهد فشار فروش در شرکتهای بزرگ همچنان ادامه دارد؛ هرچند نمیتوان افت شاخص را مستقیماً به سخنان رئیسجمهوری نسبت داد.
۸٬۲۶۲٬۷۰۶
▼ ۱.۵۴ درصد
۲٬۴۴۵٬۷۸۳
▲ ۰.۴۲ درصد
آیا وعدههای پزشکیان مسیر بورس را تغییر میدهد؟
پرهیز از قیمتگذاری دستوری، تأمین پایدار انرژی صنایع و اصلاح ساختار شرکتهای زیانده، سه محور مهم سخنان پزشکیان برای فعالان بازار سرمایه محسوب میشوند.
اجرای عملی این سیاستها میتواند زمینه بهبود سودآوری شرکتها، کاهش ریسک تولید و تقویت اعتماد سهامداران را فراهم کند. بااینحال، هنوز دستورالعمل اجرایی و زمانبندی مشخصی برای تحقق تمامی این وعدهها اعلام نشده است.
بازار سرمایه بیش از وعدههای حمایتی به تصمیمهای اجرایی، ثبات سیاستگذاری و بهبود واقعی صورتهای مالی شرکتها نیاز دارد. اکنون باید منتظر ماند و دید دولت چه اقداماتی برای تحقق وعدههای مطرحشده در همایش سالانه بازار سرمایه انجام خواهد داد.