کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه، جزئیات تازهای از تفاهم ایران و عمان درباره آینده تنگه هرمز ارائه کرده است؛ تفاهمی که در صورت اجرا میتواند الگوی چند دههای عبور کشتیها از این آبراه راهبردی را تغییر دهد. بر اساس توضیحات او، مسیر جنوبی فعلی بسته خواهد شد، یک کریدور موقت با مشارکت ایران و عمان شکل میگیرد و دو کشور طی ۳۰ تا ۶۰ روز درباره مسیر دائمی مذاکره خواهند کرد. با این حال تهران تأکید دارد این تفاهم به معنای بازگشایی فوری تنگه نیست و اگر الزامات امنیتی ایران تأمین نشود، محدودیتها ادامه خواهد یافت.
سیدعباس عراقچی از یک چارچوب تازه برای مدیریت بحران تنگه هرمز خبر داده که شامل ایجاد کریدور موقت کشتیرانی، مینروبی مشترک و مذاکره درباره سازوکار دائمی مدیریت تردد در این آبراه است. جزئیات منتشرشده نشان میدهد طرح اصلی در مذاکرات ایران و عمان شکل گرفته، در حالی که پاکستان نیز همزمان نقش میانجی برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن و بازگشایی هرمز را دنبال میکند. با این حال، این چارچوب هنوز به توافق نهایی تبدیل نشده و موضع آمریکا میتواند مهمترین مانع اجرای آن باشد.
یک گزارش اختصاصی شبکه الحدث در روز سهشنبه ۲۵ اوت مدعی شده عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در سفر یکروزه خود به تهران بستهای پیشنهادی از سوی واشنگتن به مقامهای ایران منتقل کرده است؛ بستهای که بنا بر ادعای یک منبع بلندپایه این شبکه، شامل توقف محاصره دریایی و رفع تحریمها در برابر بازگشایی تنگه هرمز و توقف حملات نیروهای همسو با ایران است. اصل میانجیگری پاکستان و حصول «پیشرفت قابل توجه» در مذاکرات تهران از سوی مقامهای پاکستانی و رویترز تأیید شده، اما جزئیات معاملهای که الحدث منتشر کرده هنوز از سوی واشنگتن، تهران یا اسلامآباد بهطور رسمی تأیید نشده است. بنابراین در انتشار این خبر باید میان «اصل مذاکرات» و «جزئیات پیشنهاد منتسب به آمریکا» تفاوت روشنی گذاشت.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در تازهترین گزارش خود از عملیات دریایی علیه ایران مدعی شده است که تا ۲۴ اوت ۲۰۲۶، مسیر ۷۱ کشتی تجاری را تغییر داده، سه شناور را از کار انداخته و نیروهای آمریکایی برای «اطمینان از رعایت مقررات» وارد دو کشتی دیگر شدهاند. سنتکام همچنین میگوید بیش از ۴۰ کشتی حامل کمکهای بشردوستانه اجازه عبور گرفتهاند؛ ادعایی که در شرایط سقوط شدید تردد تجاری در تنگه هرمز و تشدید فشار اقتصادی بر ایران، توجهها را به ابعاد واقعی محاصره دریایی آمریکا جلب کرده است.
سفر فیلد مارشال عاصم منیر به تهران در یکی از حساسترین مقاطع روابط ایران و آمریکا، با پیامی صریح از سوی محمدباقر قالیباف همراه شد. رئیس مجلس و رئیس هیأت مذاکرهکننده ایرانی در دیدار عصر دوشنبه با فرمانده ارتش پاکستان تأکید کرد تهران همچنان اجرای شروط «یادداشت تفاهم اسلامآباد» را دنبال میکند و از نگاه ایران، این واشنگتن بوده که با عمل نکردن به تعهدات خود مسیر تثبیت توافق را مسدود کرده است. اهمیت این دیدار زمانی بیشتر میشود که رویترز گزارش داده دونالد ترامپ پیش از سفر منیر به تهران با او گفتوگو کرده و از پاکستان خواسته بود برای بازگرداندن ایران به میز مذاکره تلاش کند.
آمریکا دور تازهای از فشار اقتصادی علیه ایران را آغاز کرده و این بار پیام اصلی واشنگتن فقط خطاب به تهران نیست؛ بانکها، شرکتها و کشورهایی که به تجارت با ایران ادامه میدهند نیز در معرض تهدید تحریمهای ثانویه قرار گرفتهاند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با اعلام کارزار «انزوای اقتصادی» ایران هشدار داده است که «هیچکس خارج از دسترس تحریمهای آمریکا نیست». با این حال، مهمترین سؤال همچنان بیپاسخ است: آیا واشنگتن واقعاً حاضر است برای قطع درآمدهای نفتی ایران، بانکهای بزرگ چین و دیگر شرکای تجاری تهران را هدف قرار دهد یا ملاحظات اقتصادی و دیپلماتیک بار دیگر دامنه تحریمها را محدود خواهد کرد؟
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، امروز یکشنبه اول شهریور ۱۴۰۵ در واکنش به برنامه دولت دونالد ترامپ برای تشدید فشار اقتصادی علیه ایران، این سیاست را «سناریویی تکراری» توصیف کرد و گفت واشنگتن پس از گزینه نظامی دوباره به طرحهای قدیمی فشار و تحریم بازگشته است. اظهارات عراقچی تنها یک روز پیش از نشست خبری مهم اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، مطرح میشود؛ نشستی که قرار است در آن جزئیات آنچه واشنگتن «سختترین تحریمها» علیه ایران خوانده، اعلام شود. هنوز جزئیات بسته تازه مشخص نیست، اما نفت ایران، خریداران چینی و شبکههای مالی و حملونقل از مهمترین حوزههایی هستند که بازارها احتمال میدهند در کانون فشار جدید قرار گیرند.
تنش دیپلماتیک تهران و پاریس وارد مرحله تازهای شده است. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، امروز یکشنبه اول شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد تصمیم ایران برای جلوگیری از بازگشت دو عضو سفارت فرانسه پیش از اقدام پاریس علیه دو عضو سفارت ایران اتخاذ شده و اخراج متقابل از سوی فرانسه را «غیرقابل توجیه» دانست. بررسی زمانبندی رسمی نیز اصل این ادعای زمانی را تأیید میکند: ایران ۱۷ اوت اعلام کرد دو عضو سفارت فرانسه اجازه بازگشت ندارند و فرانسه یک روز بعد تصمیم به اخراج دو عضو سفارت ایران گرفت. اما درباره علت ماجرا روایت دو کشور کاملاً متضاد است؛ تهران از «مداخله در امور داخلی» سخن میگوید و پاریس میگوید کارکنانش در حال اجرای برنامههای حمایت از دانشجویان، هنرمندان و جامعه مدنی بودهاند و در تهران بازداشت و مورد بدرفتاری قرار گرفتهاند.
واشنگتن همزمان با تهدید دونالد ترامپ به آغاز یک کارزار بیسابقه برای انزوای اقتصادی ایران، تحریمهای تازهای را علیه شبکههای مرتبط با تهران و حزبالله اعمال کرده است. با این حال یک نکته مهم در تازهترین اطلاعات وجود دارد: رویترز به نقل از مقام آمریکایی میگوید اقدام پنجشنبه علیه حزبالله، بخشی از بسته بزرگ و وعدهدادهشده تحریمهای جدید ایران نیست و جزئیات آن بسته قرار است روز دوشنبه اعلام شود. وزارت خزانهداری در اقدام تازه، حزبالله را به دلیل آنچه «خدمت به حکومت ایران تحت فرمان نیروی قدس سپاه» خوانده، دوباره تحت یک مبنای تحریمی قرار داده و ۱۰ فرد را نیز به اتهام انتقال پول برای این گروه هدف گرفته است. همزمان اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، میگوید واشنگتن در حال آمادهسازی «سختترین تحریمهای تاریخ» علیه ایران است؛ تهدیدی که اگر از سطح شعار به تحریمهای ثانویه گسترده علیه خریداران نفت و شرکای تجاری برسد، چین، عراق و ترکیه را در مرکز فشار قرار خواهد داد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین پیام خود درباره ایران بار دیگر پرونده هستهای تهران را در صدر اولویتهای واشنگتن قرار داد و اعلام کرد جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای «هدف شماره یک» آمریکا بوده و همچنان خواهد بود. اهمیت این پیام فقط در لحن صریح آن نیست؛ ترامپ دقیقاً در روزی این موضع را منتشر کرده که مهلت ۶۰روزه تعیینشده در تفاهم موقت ایران و آمریکا به پایان رسیده، مذاکرات برای توافق نهایی پیشرفت ملموسی نداشته و اختلاف دو طرف بر سر برنامه هستهای و تنگه هرمز همچنان پابرجاست. همزمان دولت آمریکا از افزایش فشار اقتصادی بر ایران سخن میگوید؛ شرایطی که میتواند روزهای آینده را برای روابط تهران و واشنگتن حساستر کند.