وزیر خزانهداری آمریکا اعلام کرد واشنگتن در حال گفتوگو با طرف ایرانی برای عادیسازی عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز است و احتمال دارد توافقی در «امروز یا فردا» حاصل شود. بااینحال، تهران مذاکره مستقیم با آمریکا را تأیید نکرده و آمارهای کشتیرانی نیز نشان میدهد تردد شناورها هنوز با شرایط عادی فاصله زیادی دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مدعی شد مذاکرات با ایران «همین حالا» در جریان است و تهران تنها یک فرصت دیگر برای امضای توافق دارد. او بازگشایی تنگه هرمز را مرحله نخست و رسیدگی به برنامه هستهای ایران را مرحله دوم توافق احتمالی معرفی کرد. بااینحال، برخلاف آنچه در برخی گزارشها آمده، وزارت امور خارجه ایران اصل برگزاری مذاکره با آمریکا را صریحاً رد کرده و گفته است گفتوگوهای موجود فقط با عمان و درباره ایجاد مسیر موقت و ایمن کشتیرانی انجام میشود. در نتیجه، هنوز هیچ توافق تأییدشدهای برای بازگشایی کامل تنگه هرمز یا آغاز مذاکرات هستهای وجود ندارد.
سفارتخانهها و نمایندگیهای دیپلماتیک آمریکا در چند کشور خاورمیانه، از جمله اردن، مصر، کویت، امارات، عربستان سعودی و عمان، هشدارهای امنیتی تازهای منتشر کردهاند. در این اطلاعیهها از اتباع آمریکایی خواسته شده ضمن افزایش هوشیاری، خود را برای لغو پروازها، بستهشدن موقت حریمهای هوایی و اختلال در سفر آماده کنند و در صورت تشدید بحران، خروج از منطقه را در نظر بگیرند. همزمانی این هشدارها با رهگیری پهپادها در کویت و اصابت یک پرتابه ناشناس به نفتکشی در نزدیکی عمان، نگرانیها درباره ورود منطقه به مرحله تازهای از تنش را افزایش داده است.
روسیه پرونده فشار بر تلگرام را وارد مرحلهای بیسابقه کرده است. سازمان امنیت فدرال روسیه، پاول دوروف، بنیانگذار و مدیرعامل تلگرام را به «تسهیل فعالیتهای تروریستی» متهم و اعلام کرده حکم تعقیب بینالمللی او صادر شده است. یک روز بعد نیز نام دوروف در فهرست «تروریستها و افراطگرایان» نهاد نظارت مالی روسیه قرار گرفت. این اقدامات هنوز به معنای اثبات جرم، صدور حکم نهایی دادگاه یا انتشار اعلان قرمز اینترپل نیست، اما مناقشه قدیمی کرملین و تلگرام را از محدودسازی یک پیامرسان به رویارویی مستقیم با مدیر آن تبدیل کرده است.
مقامهای ارشد اقتصادی آمریکا و چین در تماسی ویدیویی و بیش از یکساعته، مقدمات دیدار برنامهریزیشده دونالد ترامپ و شی جینپینگ در سپتامبر را بررسی کردند؛ تماسی که میتواند مقدمه امضای توافقهای تجاری تازه میان دو اقتصاد بزرگ جهان باشد. بااینحال، اختلاف بر سر عناصر خاکی کمیاب، خرید محصولات کشاورزی آمریکا، محدودیتهای تجاری، ریزتراشههای پیشرفته و ملاحظات امنیت ملی نشان میدهد که مسیر رسیدن به یک توافق پایدار همچنان دشوار است.
گزارش تازه والاستریت ژورنال از آمادهسازی گزینهای برای اجرای یک عملیات هوایی ۱۰ تا ۱۴ روزه علیه ایران خبر میدهد؛ طرحی که هدف اعلامی آن تضعیف توان موشکی جمهوری اسلامی است، اما اجرای آن میتواند درگیریهای محدود و مقطعی را به جنگی فرسایشی و منطقهای تبدیل کند. همزمان، حملات دو ساعته آمریکا به دهها هدف در ایران نشان میدهد واشنگتن بخشی از مسیر تشدید تنش را عملاً آغاز کرده است؛ هرچند هنوز هیچ مقام رسمی، تصویب کامل کارزار دو هفتهای را تأیید نکرده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد موج تازه حملات این کشور به ایران پس از دو ساعت پایان یافته است. سنتکام میگوید دهها مرکز فرماندهی، تأسیسات موشکی و پهپادی، سامانههای مراقبت ساحلی و توانمندیهای دریایی سپاه هدف قرار گرفتهاند. بااینحال، عبارت «پایان حملات» به معنای اعلام آتشبس یا توقف کامل عملیات نظامی نیست؛ واشنگتن صرفاً پایان این موج را اعلام کرده و همزمان از آمادهباش بیش از ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در منطقه سخن گفته است.
دونالد ترامپ در واکنش به گزارش رویترز درباره احتمال تحویل صدها سامانه پدافند هوایی دوشپرتاب چینی به ایران گفت چنین اقدامی او را غافلگیر و از شی جینپینگ «بسیار ناامید» خواهد کرد. رویترز به نقل از سه منبع ناشناس مدعی شده تهران برای خرید ۳۰۰ تا ۴۰۰ سامانه QW-12 و FN-16 با ارزش تقریبی ۶۰ تا ۷۰ میلیون دلار توافق کرده است؛ اما وزارت خارجه چین این گزارش را کاملاً بیاساس دانسته و ایران نیز هنوز آن را رسماً تأیید نکرده است.
دونالد ترامپ پس از حمله موشکی منتسب به ایران علیه مواضع آمریکا در اردن، از پاسخ نظامی شدید واشنگتن خبر داد و گفت: «نوبت ماست که به آنها ضربه بزنیم.» همزمان، برخورد یک پهپاد با نفتکش ذخیرهسازی گاز متعلق به یک شرکت آمریکایی در بندر دمیاط مصر، نگرانیها درباره گسترش جغرافیایی جنگ را افزایش داده است؛ هرچند هنوز هیچ طرفی رسماً مسئولیت حمله به کشتی را نپذیرفته و دولت مصر نیز منشأ پهپادی حادثه را تأیید نکرده است.
وزارت امور خارجه ایران حملات مشترک آمریکا و عربستان سعودی به مواضعی در عراق را بهشدت محکوم کرد و واشنگتن و متحدان منطقهای آن را مسئول پیامدهای گسترش تنش دانست. تهران این عملیات را نقض حاکمیت عراق و منشور سازمان ملل خوانده است؛ بااینحال، برخلاف برخی تیترهای منتشرشده، این بیانیه از انجام «پاسخ نظامی ایران» به حملات عراق خبر نمیدهد و ماهیتی سیاسی و دیپلماتیک دارد.