با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی جدید، وزارت آموزش و پرورش مهمترین اولویت خود را بازگشایی منظم، حضوری و بدون دغدغه مدارس اعلام کرده است. علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، در سخنرانی پیش از خطبههای نماز جمعه تهران تأکید کرد که تمام برنامهریزیهای لازم برای شروع سال تحصیلی انجام شده و در کنار مدیریت بازگشایی مدارس، توسعه عدالت آموزشی و افزایش کیفیت آموزش به عنوان دو محور اصلی سیاستهای این وزارتخانه دنبال میشود. به گفته وزیر آموزش و پرورش، طی دو سال گذشته هزاران مدرسه و کلاس درس جدید در کشور ساخته شده تا بخشی از نیازهای زیرساختی نظام آموزشی پاسخ داده شود.
با نزدیکشدن به آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، سیاست تعطیلی مدارس در ایران در آستانه یک تغییر مهم قرار گرفته است. رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزشوپرورش، اعلام کرده تصمیمگیری درباره تعطیلی مدارس به این وزارتخانه واگذار شده تا بهجای تعطیلی یک استان، امکان تصمیمگیری برای شهرستان یا منطقهای که واقعاً با آلودگی هوا، برف، سرما یا شرایط اضطراری روبهروست وجود داشته باشد. با این حال بررسی آخرین اظهارات وزیر آموزشوپرورش یک نکته مهم را روشن میکند: دولت اصل این تغییر را تصویب کرده، اما علیرضا کاظمی در ۲۳ شهریور گفته بود مصوبه هنوز رسماً به وزارتخانه ابلاغ نشده و قرار است سازوکار اجرایی آن در قالب یک کارگروه مشخص شود.
مرحله دوم رتبهبندی معلمان از مهرماه ۱۴۰۵ وارد فاز اجرایی میشود؛ خبری که در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید توجه صدها هزار فرهنگی را به تغییر احتمالی احکام حقوقی جلب کرده است. علیرضا منادی سفیدان، رئیس کمیسیون آموزش مجلس، میگوید منابع نظام رتبهبندی که در مرحله نخست حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان بود، اکنون به حدود ۱۱۰ هزار میلیارد تومان رسیده و در مرحله جدید قرار است با تغییر ضرایب برخی مؤلفههای حقوقی، بخشی از فشار تورمی بر معلمان جبران شود. با این حال هنوز جدول نهایی ضرایب و رقم دقیق افزایش دریافتی هر رتبه بهصورت عمومی منتشر نشده است. همزمان مجلس از «فوقالعاده ویژه» فرهنگیان نیز سخن میگوید؛ مطالبهای که فعلاً در مرحله پیگیری قرار دارد و نباید آن را با یک پرداخت قطعی از مهر اشتباه گرفت.
خبر تازه برای فرهنگیان از یک تغییر مهم در دریافتی معلمان از ابتدای سال تحصیلی جدید حکایت دارد. علیرضا منادی، رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس اعلام کرده است مرحله دوم رتبهبندی معلمان از مهر ۱۴۰۵ آغاز میشود و همزمان حقالتدریس فرهنگیان نیز ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش خواهد یافت. به گفته او، منابع اختصاصیافته به رتبهبندی از حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان در مرحله نخست به حدود ۱۱۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. با این حال، بررسی اظهارات دیگر مسئولان آموزشوپرورش نشان میدهد هنوز درباره میزان دقیق افزایش حقالتدریس ابهام وجود دارد؛ چرا که وزیر آموزشوپرورش تنها چند روز قبل از «دو برابر شدن» این پرداختها سخن گفته بود. این اختلاف عددی اکنون به یکی از مهمترین پرسشهای فرهنگیان در آستانه مهر تبدیل شده است.
با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، خبر واریز کمکهزینه بازگشایی مدارس برای معلمان و دانشجومعلمان دوباره مورد توجه قرار گرفته است. برخی کانالهای حوزه فرهنگیان از مبلغ احتمالی ۳ تا ۳.۵ میلیون تومان و شارژ آن در پایان شهریور از طریق «سپاس کارت معلم» و اپلیکیشن سپینو خبر دادهاند؛ اما بررسی آخرین اطلاعیههای رسمی نشان میدهد تا امروز سهشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، وزارت آموزش و پرورش هنوز مبلغ و تاریخ قطعی این پرداخت را رسماً اعلام نکرده است. آنچه احتمال تکرار این حمایت را بالا میبرد، سابقه پرداخت ۲.۵ میلیون تومان در آغاز سال تحصیلی گذشته و افزایش بودجه رفاهی فرهنگیان در سال جاری به ۱۲ هزار میلیارد تومان است. بنابراین اصل پرداخت محتمل به نظر میرسد، اما رقم ۳ میلیون تومان را فعلاً باید «پیشبینی» دانست، نه مبلغ قطعی.
فرهنگیان در آستانه سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ با مجموعهای از تغییرات در پرداختها و مزایای شغلی روبهرو هستند. افزایش دو برابری حقالتدریس معلمان شاغل و بازنشسته، افزایش کارانه و حق مدیریت مدیران مدارس، پاداش برای استمرار خدمت و مزایای بیشتر برای معلمان مناطق محروم، عشایری و صعبالعبور از مهمترین وعدههای جدید وزارت آموزش و پرورش است. با این حال بررسی آخرین خبرها نشان میدهد همه این پرداختها به یک اندازه وارد مرحله اجرا نشدهاند و درباره برخی موارد، از جمله کمکهزینه بازگشایی مدارس، هنوز رقم رسمی سال ۱۴۰۵ اعلام نشده است.
ساختار اداره مدارس دولتی ایران در آستانه یک تغییر گسترده قرار گرفته است. موسیالرضا کفاش، معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش، اعلام کرده آییننامه «مشارکتهای مردمی از طریق تشکیل هیئت امنا در همه مدارس» به تصویب شورای عالی رسیده و در صورت طی مراحل نهایی، تمام مدارس دولتی کشور صاحب هیئت امنا خواهند شد. همزمان تأکید شده این تغییر به معنی پولیشدن مدارس نیست و دریافت هرگونه وجه اجباری تحت عنوان شهریه در مدارس دولتی ـ هیئتامنایی ممنوع است. در کنار این تحول، حذف امتحان هماهنگ پایان پایه ششم و تغییر شیوه ارزشیابی دوره ابتدایی نیز در مسیر ابلاغ قرار گرفته است.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، امروز دوشنبه ۲ شهریور ۱۴۰۵ در سفر به گیلان، هم درباره بازگشایی مدارس در سال تحصیلی جدید سخن گفت و هم تکلیف یکی از مهمترین مطالبات نیروهای غیررسمی این وزارتخانه را روشن کرد. به گفته او، مربیان پیشدبستانی، نیروهای نهضت سوادآموزی و سایر افراد دارای سابقه همکاری با آموزش و پرورش ممکن است براساس قوانین مصوب از امتیازاتی برخوردار شوند، اما مسیر جذب نیروی انسانی همچنان از طریق آزمون خواهد بود. این موضع در شرایطی مطرح میشود که آموزش و پرورش برای جبران کمبود معلم، همزمان پیگیر جذب دانشجومعلم و دریافت مجوزهای استخدامی جدید است.
علیرضا کاظمی در آستانه سال تحصیلی جدید، تصویری پرعدد از کارنامه آموزشوپرورش ارائه کرد؛ از ساخت ۲۴۰۰ فضای آموزشی و نزدیک به ۲۴ هزار کلاس درس تا آموزش هوش مصنوعی به حدود ۴ میلیون دانشآموز و ۲۵۰ هزار معلم. با این حال وزیر آموزشوپرورش در کنار این دستاوردها از سه مسئلهای سخن گفت که نشان میدهد پرونده تحول آموزشی هنوز فاصله زیادی تا بستهشدن دارد: معیشت معلمان، وضعیت دانشگاه فرهنگیان و تعطیلی مکرر مدارس. جمله کلیدی او نیز روشن بود؛ آموزشوپرورش باید در شرایط خاص، «آخرین دستگاهی» باشد که تعطیل میشود.
سخنگوی وزارت آموزشوپرورش جزئیات تازهای از وضعیت رفاهی معلمان بازنشسته و پرداخت حقوق معلمان حقالتدریس اعلام کرد. بر اساس توضیحات علی فرهادی، فرهنگیان بازنشسته برای استفاده از امکاناتی مانند خانههای معلم و درمانگاههای آموزشوپرورش تفاوتی با شاغلان ندارند. در سوی دیگر، نیروهای حقالتدریس با ۲۴ ساعت تدریس از حقوق کامل و بیمه برخوردارند و در تابستان ۱۴۰۵ نیز در صورت حضور در طرحهایی مانند «حامی» و برنامههای تقویت آموزشی، امکان استمرار دریافت حقوق آنها فراهم شده است.