هرکسی قدمی در راه واردات برداشته باشد، میداند که احتمالاً سختترین چالش پیش روی او، ترخیص کالا از گمرک است. این فرآیند بسیار مهم بوده و زمان زیادی هم از بازرگانان میگیرید. یکی از رایجترین مشکلاتی که به این مسئله دامن میزند، عدم آشنایی افراد با مدارک لازمی است که باید به مسئولین مرزی ارائه کنند.
از آنجایی که فرآیند پاسخدهی در ادارات دولتی ایرانی ساز و کار جذابی ندارد و کسی توضیح زیادی نمیدهد، آشنایی با مدارک مورد نیاز برای ترخیص کالا از گمرک جهت تهیه یکجای آنها اهمیت زیادی برای شما خواهد داشت در غیر این صورت برای آماده کردن یک به یک آنها در هر مرحله، باید زحمت زیادی بکشید و زمان زیادی را صرف نمایید.
در این مقاله قصد داریم مدارک مورد نیاز برای ترخیص کالا از گمرک در حمل و نقل زمینی را به شمار معرفی کنیم. اگر قصد واردات هرگونه کالا از کشورهای خارجی را دارید، توصیه میکنیم حتماً در ادامه همراه ما باشید.
برای ترخیص کالا از گمرک به چه مدارکی نیاز است؟
برای اینکه بتوانید کالاهای وارداتی خود را از گمرک ترخیص کنید به تمامی مدارک زیر احتیاج خواهید داشت:
نامه ترخیص (DELIVERY ORDER)
نامه ترخیص یا ترخیصیه، از جمله مهمترین مدارکی است که برای آزاد کردن کالاهای خود از گمرک به آن نیاز دارید. این مدرک در واقع یک گواهی است که اطلاعاتی از قبیل مشخصات گیرنده، شماره بارنامه، فهرست کالاهای موجود در بار، وزن کالا، وسیله حمل و نقل و غیره ثبت میشود.
گواهی ترخیصیه توسط شرکت حمل و نقل صادر میشود و باید همراه دیگر مدارک شما باشد.
پروفرما اینویس (PROFORMA INVOICE)
پروفرما اینویس در واقع همان پیش فاکتور است که توسط فروشنده خارجی کالا صادر شده و اطلاعاتی از قبیل نوع، وزن، تعداد، قیمت کالا، نحوه پرداخت، کشور سازنده، اطلاعات خریدار یا فروشنده و غیره در آن ثبت میشوند. گرچه این مدرک فاکتور اصلی خرید نیست، اما وجود آن در پرونده گمرکی محموله ضروری خواهد بود.
پکینگ لیست (PACKING LIST)
پکینگ لیست در واقع صورت عدلبندی و نوع کاملتر پرفورما اینویس محسوب میشود در این گواهی ضروری که باز هم توسط فروشنده خارجی صادر خواهد شد، اطلاعاتی از قبیل نوع، تعداد، وزن و قیمت کالا، در کنار نام و مشخصات فروشنده و خریدار، نحوه بستهبندی و پرداخت و ... ذکر میشود.
وجود این مدرک برای ترخیص کالا از گمرک بسیار حیاتی است؛ زیرا اطلاعات آن به عنوان یک مرجع با دادههای ثبت شده در دیگر مدارک مقایسه میشود تا از صحت محموله اطمینان حاصل گردد.
آیا میدانید نمانکلاتور گمرکی چیست و چه اهمیتی برای ترخیص کالا دارد؟
گواهی مبدأ (CERTIFICATE OF ORIGIN)
این گواهی سندی است که مبدأ و محل تولید کالا در آن مشخص میشود و ارائه آن برای ترخیص محموله از گمرک ضروری خواهد بود. گواهی مبدأ معمولاً توسط اتاقهای بازرگانی کشورها صادر شده و دادههایی از قبیل مشخصات صادر کننده و دریافت کننده کالا، وسیله حمل و نقل و غیره در آن ثبت میشود.
البته توجه داشته باشید که بر اساس قوانین گمرکی ایران، چنانچه واردات کالا از کشورهایی صورت گرفته باشد که ممنوعالمعامله نبوده و مشمول محدودیتها نیستند، ارائه گواهی مبدأ ضروری نخواهد بود.
گواهی بازرسی کالا
در آخرین مرحله از ارسال، بازرسان به بررسی محمولهها پرداخته و در صورت تأیید کمیت و کیفیت کالاهای صادراتی مطابق با پروفرما اینویس و پکینگ لیست، گواهی تأییدیه خود را صادر میکنند. این گواهی نشان دهنده صحت حجم کالا در هنگام ارسال از کشور مبدأ بوده و ارائه آن برای ترخیص از گمرک ضروری است.
بارنامه
بارنامه در واقع رسید مالکیت کالای شما به حساب میآید و همزمان سند قرارداد حمل و البته رسید دریافت کالا نیز هست. تنها با استفاده از بارنامه است که میتوانید در صورت بروز مشکل از شرکتهای بیمه اعاده خسارت کنید، زیرا این گواهی سند پشتوانه قانونی شما به شمار میرود.
در بارنامه اطلاعات مختلفی ثبت میشود، از قبیل:
- شرح جزئیات مربوط به کالا (تعداد، وزن و غیره)
- شرح علائم و شمارههای تجاری
- نام حامل (شرکت حمل و نقل) کالا
- نام و مشخصات گیرنده کالا
- مبلغ قابل پرداخت در مقصد (یا رسید مبلغ پرداخت شده)
- تاریخ صدور گواهی
توجه داشته باشید که بارنامه سند مالکیت شما بر کالا بوده و ارائه نسخه اصل و کپی از آن برای ترخیص بار از گمرک ضروری است.
گواهی واردات
گواهی یا مجوز واردات، یکی از اصلیترین مدارک مورد نیاز برای ترخیص کالا از گمرک محسوب میشود و ارائه آن مخصوصاً برای واردات کالاهای خاص حیاتی است. بازرگانان باید این سند را از مراجع دولتی دریافت کنند تا امکان آزاد کردن محمولههای خود از ایستگاههای مرزی را داشته باشند.
مجوزهای قانونی
بسته به نوع کالا، وارد کننده باید بتواند از مراجع دولتی مربوطه مانند سازمان استاندارد، وزارت بهداشت و درمان، انرژی اتمی یا وزارت فرهنگ و هنر و ... مجوزهای لازم را دریافت کند. چنانچه ماهیت محصولات وارداتی به گونهای باشد که چنین مجوزهایی بخواهد، ارائه آن برای ترخیص از گمرک ضروری خواهد بود.
سایر مدارک مورد نیاز برای ترخیص کالا از گمرک از قبیل زیر هستند:
- قبض انبار
- گواهی ثبت سفارش بینالمللی
- بیمهنامه بار
- اسناد پرداخت بانکی (چنانچه پرداخت ها از طریق سیستم بانکی صورت گرفته باشد)
- اصل و کپی کارت بازرگانی صاحب کالا
- اصل و کپی کارت ملی صاحب کالا
- اصل و کپی وکالتنامه محضری نماینده صاحب کالا (کسی که به جای او کالا را ترخیص میکند)
- اصل و کپی معرفینامه نماینده صاحب کالا برای گمرک
- اصل و کپی کارت ملی نماینده صاحب کالا
برگ سبز گمرکی چیست؟
برگ سبز گمرکی، برگه ترخیص کالا یا پروانه ترخیص در واقع سندی است که توسط مسئولین مرزی به صاحب یا نماینده کالا اعطا شده و در حکم مجوز قانونی واردات محموله از قلمرو گمرکی است.
در این برگه که پس از بررسی تمام مدارک مورد نیاز برای ترخیص کالا از گمرک آماده شده، اطلاعاتی از قبیل مشخصات صاحب کالا، نوع و ماهیت آن، حق گمرکی اعمال شده، عوارض پرداختی، کشورهای مبدأ و مقصد و غیره درج میشود. ارائه این گواهی رسمی، برای استفاده از خدمات سازمان حمل و نقل کشور، شرکتهای بیمه و سایر سرویسهای رسمی، ضروری است.
و در انتها
از قبل آماده کردن مدارک مورد نیاز برای ترخیص کالا از گمرک اهمیت زیادی دارد. چنانچه با لیست این گواهیهای ضروری آشنا نباشید، ممکن است مجبور شوید وقت و انرژی زیادی برای تهیه تک به تک آنها صرف نمایید.
توجه داشته باشید که برخی از این مدارک توسط تولید کننده خارجی صادر میشوند، بعضی از طرف شرکت حمل و نقل و تعدادی هم جز اسنادی هستند که خود وارد کننده باید آنها را تهیه نماید. امیدواریم این مطلب برای شما مفید بوده باشد.