سالهاست هنرمندان و مدیران درگیر یک لوپ تکراری و بیپایان هستند، سازندگان میسازند، بازیگران بازی میکنند، مدیران آنها را ممنوعالفعالیت میکنند و به آنها به صورت مستقیم اعلام نمیکنند، هنرمندان اعتراض میکنند، مدیران تکذیب میکنند و سر و صدا تمام میشود؛ اما در یک مورد عجیبتر یک تیم گسترده از بازیگران را به مدت دو سال و بخاطر محبوبیت ممنوعالفعالیت کردند.
ماجرا به سی سال پیش باز میگردد، سال ۱۳۷۳ که نقطه شروع کمدیهای تازه در تلویزیون به حساب میآمد؛ سالی که در آن «ساعت خوش» ساعات خوشی را برای مخاطبان شبکه دو سیما ایجاد و چهرههای جدیدی را به عالم سینما و تلویزیون معرفی کرد که پیش از آن بیشتر آن بازیگران در تئاتر فعالیت داشتند و برای عموم مردم چندان شناختهشده نبودند؛ چهرههایی که تا امروز اصلیترین طنزپردازان عرصه تصویر هستند.
کارگردانی ساعت خوش را مهران مدیری بر عهده داشت که آن سالها اصلا مثل امروز شناختهشده و چهره چندان مطرحی در کمدی نبود اما کمکم با سبک خاص مجموعهسازیاش توانست در این مسیر خود را ثابت کند.
داوود اسدی، ارژنگ امیرفضلی، رضا عطاران، مهدی فیروزی و علیرضا مسعودی جزء گروه نویسندگان این مجموعه بودند که غالب آنها پس از این مجموعه به کار خود در ژانر کمدی ادامه دادند. زندهیاد داوود اسدی، چند کار کمدی داشت و در ادامه حضور پررنگتری در ژانرهای دیگر را تجربه کرد. امیرفضلی، عطاران و مسعودی کار را بیشتر در همین ژانر ادامه دادند.
مهران مدیری، نادر سلیمانی، امیر غفارمنش، رضا شفیعیجم، ارژنگ امیرفضلی، رضا عطاران، حمید لولایی، نصرالله رادش، داوود اسدی، سعید آقاخانی، یوسف صیادی، فاطمه هاشمی، رامین ناصرنصیر، پوپک گلدره، نعیمه نظامدوست، معصومه کریمی، طیبه ابراهیم، نیما فلاح، اردشیر منظم، محسن حاجیلو، آرش میراحمدی، علیرضا مسعودی و ... جزء بازیگرانی بودند که مقابل دوربین این سریال رفتند. بسیاری از آنها با این مجموعه به شهرت رسیدند و برخی هم در عالم حرفهای راهی برای خود گشودند تا با آثار بعدیشان بیشتر به عموم مخاطبان شناسانده شوند.
با نگاه به مجموعه ساعت خوش و نتایجی که این مجموعه در سالهای پس از خود در حیطه بازیگری بهویژه معرفی چهرههای تازه در ژانر کمدی گذاشته است، میتوان به یک پرسش رسید؛ چرا این موفقیت تکرار نشد و دیگر شاهد آثاری نبودیم که تا این حد بتواند برای سالهای بعد از خود و آثار دیگر چهرهسازی کند؟ یک دلیل بسیار پررنگ و مهم در اینباره وجود دارد تمام بازیگران «ساعت خوش» بعد از این برنامه به مدت دو سال ممنوعالفعالیت شدند و به آنها گفته شد که از این به بعد بیشتر از سه یا چهار نفر آنها حق ندارند در یمجا حضور داشته باشند همه این اتفاقات به یک علت جالب رخ داد، محبوبیت بیش از اندازه بازیگران!
بخاطر محبوبیت غیر استاندارد ممنوعالفعالییت شدیم
چندی پیش امیر غفارمنش در گفتوگویی به این مسئله اشاره کرد که بعد از دوران «ساعت خوش» و در دوره آقای لاریجانی و پورنجاتی به مدت دوسال ممنوعالفعالیت بوده است او در این باره گفت: «آنها توضیحی درباره این ماجرا ندادند، بعد از دو سال هم گفتند که بیشتر از سه نفر در یک نمایش باهم نباشند، آن زمان اوج محبوبیت رضا عطاران، نصرالله رادش، سعیدآقاخانی و حمید لولایی بودند. اگر این جمع بودند من و پوپک (گلدره) هم به آنها اضافه میشدیم اجازه فعالیت نداشتیم. بعدها گفتند محبوبیتی که دارید برای ما غیراستاندارد است و ما تصمیم گرفتیم با شما کار نکنیم و البته که از آن زمان تا کنون ۳۰ سال گذشته است و نوع تفکرات تغییر کرده مثلا الان درباره عشق میتوان در تلویزیون صحبت کرد.»
همزمان با او خبر هم ارژنگ امیر فضلی به ماجرای ممنوعیت فعالیتی خود و دیگران همکارانش در تلویزیون و بعد از «ساعت خوش» اشاره کرد.
پور نجاتی سخنان غفارمنش را تکذیب کرد
پیرو همین ماجرا احمد پورنجاتی، با ارسال جوابیهای گفت: «در بخشی از گفتگوی آقای امیر غفارمنش با خبرآنلاین که به موضوع ممنوعیت فعالیت دوساله ی خودشانو برخی بازیگران مجموعه ی ساعت خوش اشاره کرده اند، متاسفانه دچار خلاف گویی شده اند.نه من و نه آقای لاریجانی، هیچگاه کسانی را که ایشان نام برده ممنوع الفعالیت نکردیم.آن جمله ی خنده دار ایشان نیز که:گفتند چون شما محبوبیت دارید،با استانداردهای ما سازگار نیست(قریب به مضمون) بسی شگفت انگیز است.خوب بود نام کسی را که چنین جمله ای گفته اعلام می کرد.که گمان نزدیک به یقین دارم، به کلی خلاف واقع است.
با سپاس و برای آگاهی شما و خوانندگان تان
احمد پورنجاتی»
علیرضا مسعودی: احتمالا آقای پورنجاتی از عملکرد مدیران میانی خبر نداشتند
به همین دو نفر بسنده نکردیم سراغ کسی رفتیم که خودش درگیر این ماجرا نبوده اما در جریان جزییات قرار داشته است؛ علیرضا مسعودی، یکی از اعضای تیم نویسندگان این برنامه بود که سوالات را از او پرسیدیم و ممنوعالفعالیتی بازیگران را از زبان یک نفر سوم بررسی کردیم.
آیا شما به خاطر دارید که بازیگران «ساعت خوش» بعد از این برنامه ممنوعالفعایت شدند؟
من دو سه ماه آخر کار بچههای «ساعت خوش» به تیم آنها پیوستم با آنها همکاری کردم. به خاطر دارم که کمی بعدتر رضا عطاران یک کاری به نام «زیر آسمان شهر» را شروع کرده بود البته یک قصه دیگر داشت. کامل به خاطر دارم که کار کلید خود، چهار روز هم فیلمبرداری کردند اما نیمه کاره ماند چون گفتند این عوامل نمیتوانند کار کنند و ممنوعالفعالیت هستند. این موارد را کامل به خاطر دارم. فکر کنم الان ۳۰ سال از آن ماجرا ها گذشته باشد، اما مطمئنم که بچهها اشتباه نمیکنند به این خاطر که من کاملا آن را به خاطر دارم و البته بعید میدانم که آقای پورنجاتی با چنینی شخصیت و کارکتری هم دروغ بگویند احتمالا ایشان که در راس بودند از عملکرد و تصمیم مدیران پایین دستی خبر نداشتند.
بله، ۳۰ سال گذشته است، بازیگران ممنوعالفعالیت شدند، شما به عنوان نویسنده چه طور اتفاقی برایتان افتاد؟
نه، من در آن زمان یک نویسنده ساده بودم و کسی با من کاری نداشت اما بچهها دو سال ممنوع الکار بودند.
یوسف صیادی: بخاطر محبوبیت ممنوعالکار شدیم و چند نفر افسردگی گرفتند
یک مسئله دیگر هم در این میان حضور داشت، امیر غفارمنش اعلام کرده بود که ممنوعالفعالیتی بخاطر محبوبیت بیش از اندازه بود، پورنجاتی آن را تکذیب کرده بود، باید تکلیف این ماجرا هم مشخص میشد که یوسف صیادی در اینباره توضیح داد: «در ساعتخوش آیتمهای ورزشی را کارگردانی میکردم اما واقعیت ماجرا این بود که مهران مدیری بهواسطه کارگردانی مجموعه پرواز ۵۷ وجهه مقبولتری داشت. قبل از توقیف ناگهانی ساعت خوش، تلویزیون یک سریال طنز به نام دکتر قلابی را به من و یک سریال دیگر به نام زیر آسمان شهر را به رضا عطاران سفارش داد. وسط ساخت این دو مجموعه بودیم که خبر ممنوعالکاری را به ما دادند و این دو سریال هیچ وقت از تلویزیون پخش نشد. بعدها سریالی به نام زیر آسمان شهر ساخته شد اما با آن زیر آسمان شهری که قرار بود عطاران بسازد به کلی متفاوت بود. بعد از اینکه همگی ممنوعالکار شدیم چند نفر از بچههای گروه افسردگی گرفتند و حتی نصرالله رادش در بیمارستان بستری شد.»
دلیل ممنوعالکاری شما مشخص نبود؟
کسی اعلام نکرد چرا ممنوعالفعالیت شدیم اما در آن سالها این ذهنیت بین مدیران صدا و سیما شکل گرفته بود که چهرهها نباید بیش از حد بزرگ شوند. یادم هست در همان سالهایی که ساعت خوش ساخته میشد گاهی برای اجرای برنامه به شهرستانها میرفتیم و بلافاصله بعد از بازگشت به تهران به حراست صداوسیما احضار میشدیم. در آن روزها استقبال مردم عجیب بود و گاهی اوقات با خودروی نیروی انتظامی ما را از لوکیشن خارج میکردند. در آن برهه که جنگ تازه تمامشده بود، مردم مثل حالا خیلی به شادی و خنده نیاز داشتند.
مهران مدیری از بازی کنار مسعودد کیمیایی جا ماند
به دنبال اظهار نظر مهران مدیری و رضا عطاران هم رفتیم که اعلام کردند پیش از این درباره موضوع صحبت کردند. مهران مدیری شامگاه دوشنبه ۶ شهریور ۱۳۹۶ مهران مدیری مهمان برنامه زنده ستاره سینما Cinema با اجرای کیوان کثیریان و همراهی امیر پوریا بود. او در بخشی از این برنامه به ماجرای ممنوعالفعالیتی که خود بعد از «ساعت خوش» اشاره کرد و گفت: « بعد از «ساعت خوش» من و همه بچهها حتی عوامل فنی ممنوعالکار شدیم، تاجاییکه حتی من را به تئاتر شهر هم راه نمیدادند. آن موقع من قرار بود در فیلم سینمایی «ضیافت» مسعود کیمیایی بازی کنم، گریم شدم و مقابل دوربین هم رفتم اما از ارشاد آمدند و گفتند اصلا چرا مدیری را سر کار راه دادید! من قرار بود در این فیلم نقشی که فریبرز عربنیا بازی کرد را بازی کنم.»
رضا عطاران کارگردانی را از دست داد
حدود پنج سال پیش بود که رضا عطاران در گفت وگویی با عباس یاری در برنامه فیلم کات اعلام کرد که همه بازیگران برنامه ساعت خوش بعد از آن برنامه به طرز عجیبی ممنوع الفعالیت شدند رضا عطاران در آن برنامه می گوید هیچ کس نمی داند که چرا ما فعالیتمان متوقف قفل شد و دیگر نتوانست تیم در تلویزیون مدتی کار کنیم او ادامه داد این اتفاق سبب شد که بسیاری از بچه ها پخش شوند و نکته جالب تر این که بعد از آن اتفاق ما را می خواستند و می گفتند بیشتر از دو یا سه نفر از شما نباید در یک برنامه یک جا حضور داشته باشند ما این مسئله را رعایت کردیم و به مرور زمان تبدیل به عادت شد ما که پخش شدیم به پیشنهاد خود آقای رسام و بیژن بی رنگ در دفترشان حاضر شدیم و در کار آقای بقایی به نام دنیای شیرین ایفای نقش کردم بعد از آن ماجرا به من پیشنهاد کارگردانی دادند و من هم دنبال یک موقعیت برای کارگردانی بودم و کارگردانی سیب خنده از همان جا شکل گرفت.