یک روز پس از دیدار مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین در ترکمنستان، کرملین گمانه‌زنی‌ها درباره انتقال پیام تهران به دونالد ترامپ از مسیر مسکو را رد کرد. دمیتری پسکوف، سخنگوی ریاست‌جمهوری روسیه، در پاسخ به پرسش تاس صریحاً گفت پزشکیان «هیچ پیامی» برای رئیس‌جمهور آمریکا به پوتین نداده است. این تکذیب در شرایطی منتشر شده که پوتین همزمان از پیشنهادهای تازه ایران برای پایان جنگ سخن گفته و وعده داده روسیه «هر کاری در توانش باشد» برای حل بحران از مسیر دیپلماتیک انجام دهد. در سوی دیگر، ترامپ نیز از «گفت‌وگوهای سازنده» با تهران سخن گفته و اعلام کرده آمریکا تا انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر حمله تازه‌ای علیه ایران انجام نخواهد داد. مجموعه این تحولات نشان می‌دهد کانال‌های دیپلماتیک فعال‌تر شده‌اند، اما هنوز نشانه‌ای از مأموریت رسمی پوتین برای انتقال پیام میان تهران و واشنگتن وجود ندارد.
مسعود پزشکیان امروز پنجشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵ در نشست سراسری فرماندهان انتظامی، همزمان سه پیام امنیتی، اجتماعی و اقتصادی مطرح کرد؛ رئیس‌جمهور ضمن تقدیر از نقش فراجا در تحولات ماه‌های اخیر، تأکید کرد برخوردهای تند و سلبی با جامعه می‌تواند «اثر معکوس» داشته باشد و پلیس باید بیش از گذشته به سمت رویکردهای پیشگیرانه و همراهی مردم حرکت کند. پزشکیان همچنین با اشاره به ناترازی انرژی گفت تنها ۱۰ درصد کاهش مصرف می‌تواند حجم بزرگی از منابع را آزاد کند و نیاز کشور به واردات انرژی را از بین ببرد. بررسی داده‌های بخش سوخت نشان می‌دهد اصل مسئله کاهش مصرف برای کم‌کردن وابستگی به واردات جدی است، هرچند برآوردهای منتشرشده درباره میزان کاهش لازم برای بنزین با عدد ۱۰ درصد رئیس‌جمهور کاملاً یکسان نیست.
معاون اول رئیس‌جمهور در تازه‌ترین اظهارات خود، اقتصاد را «اولویت اول کشور» خواند و از یک چالش بزرگ برای زمستان ۱۴۰۵ پرده برداشت؛ کمبود گاز که به گفته محمدرضا عارف می‌تواند بین ۱۰۰ تا ۲۵۰ میلیون مترمکعب باشد. او همزمان تأکید کرد راهبرد دولت در زمستان پیش‌رو، جلوگیری از قطع گاز صنایع است؛ تصمیمی که مستقیماً با تولید، اشتغال، صادرات و حتی مسیر قیمت کالاها ارتباط دارد. بررسی آخرین آمار شرکت ملی گاز نیز نشان می‌دهد پس از آسیب به تأسیسات پارس جنوبی، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت فرآورش گاز خارج شده بود که نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن تاکنون به مدار بازگشته است.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در دهمین همایش ملی «سلامت معنوی اسلامی» بار دیگر بر یکی از محورهای ثابت ادبیات سیاسی خود یعنی تقدم عمل بر شعار تأکید کرد و گفت ملاک قضاوت درباره افراد، ادعای دینی آنان نیست بلکه صداقت، انصاف، خدمت به مردم و رفتار عملی آنهاست. او در عین حال پذیرفت که در بخش‌هایی از نظام اجرایی «قصور و نارسایی» وجود دارد و تأکید کرد علم و دانش زمانی ارزشمند است که بتواند گرهی از مشکلات مردم باز کند. این سخنان در همایشی بیان شد که امسال با محور «سلامت معنوی اسلامی و فناوری‌های فرهنگی» در دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار می‌شود.
مهرداد اخلاقی کتابچی، مدیر باسابقه صنایع دفاعی و هوافضایی ایران، از سوی مسعود پزشکیان به‌عنوان گزینه پیشنهادی برای تصدی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح به مجلس معرفی شده است؛ مدیری که بخش عمده سوابق شناخته‌شده او در ساختارهای صنعتی وزارت دفاع شکل گرفته و نامش سال‌ها با سازمان صنایع هوافضا گره خورده است.
مسعود پزشکیان در تازه‌ترین نشست خود با جمعی از نمایندگان مجلس، حل مشکل معیشت مردم و بهبود وضعیت اقتصادی را اولویت اصلی دولت اعلام کرد و از چند محور برای عبور از شرایط ناشی از جنگ و تحریم سخن گفت؛ از گسترش حکمرانی محله‌محور و استفاده از مساجد برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر گرفته تا صرفه‌جویی انرژی، بازنگری در هزینه سازمان‌های غیرضروری و جلوگیری از قطع برق واحدهای تولیدی. این سخنان در شرایطی مطرح شده که براساس آخرین گزارش مرکز آمار، تورم نقطه‌به‌نقطه شهریور به ۸۹.۸ درصد و تورم سالانه به ۷۳.۶ درصد رسیده است؛ اعدادی که نشان می‌دهد تبدیل وعده «معیشت در اولویت» به نتیجه ملموس، اکنون به مهم‌ترین آزمون اقتصادی دولت تبدیل شده است.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، شامگاه یکشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۵ استعفای محسن پاک‌نژاد از وزارت نفت را پذیرفت و با استناد به اصل ۱۳۵ قانون اساسی، حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، را به‌عنوان سرپرست این وزارتخانه منصوب کرد. بورد از مدیران باسابقه صنعت نفت است و سابقه مدیریت شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، نفت فلات قاره، شرکت بهره‌برداری نفت و گاز مارون و عملیات اکتشاف را در کارنامه دارد. طبق اعلام دفتر رئیس‌جمهور، پاک‌نژاد پیش‌تر به دلایل شخصی درخواست استعفا داده بود، اما این درخواست در آن مقطع پذیرفته نشده بود.
مسعود پزشکیان از ورود دولت به یک «آرایش جدید» برای مدیریت شرایط ویژه اقتصادی خبر داده است؛ عبارتی که همزمان با جهش دلار به محدوده ۲۷۰ هزار تومان، تورم نقطه‌به‌نقطه نزدیک ۹۰ درصد، تحریم‌های تازه آمریکا علیه بخش‌های صنعتی ایران و آغاز مداخله جدید بانک مرکزی در بازار ارز مطرح می‌شود. بررسی جزئیات جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت نشان می‌دهد منظور از این آرایش جدید فعلاً تغییر کابینه نیست، بلکه ایجاد سازوکاری سریع‌تر برای تصمیم‌گیری اقتصادی، هماهنگی سیاست ارزی، تجاری و بودجه‌ای، تضمین تأمین کالاهای اساسی و اجرای یک بسته پیشنهادی هفت‌ماده‌ای است. با این حال، جزئیات کامل این بسته هنوز منتشر نشده و آزمون اصلی دولت، تأثیر اقدامات جدید بر ارز، تورم و قدرت خرید خانوارها خواهد بود.
محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، دستورالعمل اجرایی ماده ۹۵ ضوابط اجرایی قانون بودجه ۱۴۰۵ را برای اجرا به مجموعه‌ای از دستگاه‌های اقتصادی و اجرایی ابلاغ کرده است؛ دستورالعملی که مسیر تجهیز و پرداخت منابع حمایت از تولید، اشتغال خرد و خانگی و تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام را مشخص می‌کند. براساس این چارچوب، حداقل ۷۰ درصد منابع تسهیلاتی مربوط به تولید و اشتغال باید در سطح استان‌ها مصرف شود و حداکثر ۳۰ درصد برای برنامه‌های ملی دستگاه‌ها کنار گذاشته می‌شود. در بخش اشتغال خرد و خانگی نیز مجموع ۱۳۰ هزار میلیارد تومان منابع در دو بخش ۵۲ و ۷۸ همتی پیش‌بینی شده است. مسئله کلیدی اما فقط حجم پول نیست؛ موفقیت این طرح به سرعت تخصیص، اهلیت‌سنجی متقاضیان و جلوگیری از انحراف منابع بستگی خواهد داشت.
مسعود پزشکیان در جلسه هیئت دولت روز یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵، پس از بازگشت از نیویورک، بار دیگر بر آمادگی ایران برای گفت‌وگو تأکید کرد اما همزمان گفت فشار نظامی و سیاسی نمی‌تواند تهران را به پذیرش شروط خارج از چارچوب مورد قبولش وادار کند. سخنان رئیس‌جمهور در حالی مطرح شد که تماس‌های غیرمستقیم ایران و آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل ادامه یافته، پیشنهاد ایران درباره تنگه هرمز با پاسخ منفی علنی دونالد ترامپ مواجه شده و تهران هنوز می‌گوید پاسخ نهایی واشنگتن از مسیر میانجی‌ها به‌طور رسمی ابلاغ نشده است. در داخل کشور نیز پزشکیان از دولت خواست برای فشارهای احتمالی اقتصادی آماده باشد و طرح «سه‌شنبه‌های بدون خودرو» و صرفه‌جویی انرژی را جدی بگیرد.