برای درمان استفراغ چه بخوریم؟ بهترین غذاها و نوشیدنیها برای آرام کردن معده و قطع تهوع
اگر این سؤال برایتان پیش آمده که برای درمان استفراغ چه بخوریم، باید بدانید انتخاب غذای مناسب میتواند نقش مهمی در کاهش تهوع، جلوگیری از کمآبی بدن و تسریع روند بهبودی داشته باشد. مصرف خوراکیهای سبک، زودهضم و کمچرب مانند زنجبیل، موز، برنج سفید و نان تست به معده فرصت استراحت میدهد و احتمال بازگشت استفراغ را کاهش میدهد. در این مقاله بهصورت کامل بررسی میکنیم که بعد از استفراغ چه بخوریم، چه نوشیدنیهایی مفید هستند و از مصرف چه غذاهایی باید پرهیز کرد.
۰۳:۴۳ - ۱۷ دی ۱۴۰۴
وانانیوز|
استفراغ یکی از شایعترین واکنشهای بدن در برابر بیماریها، عفونتها، مسمومیتهای غذایی و حتی فشارهای روحی است. گاهی تنها یک وعده غذای ناسالم میتواند معده را تحریک کند و گاهی نیز بیماریهایی مانند آنفلوآنزا، ویروس معده، میگرن، بارداری یا مصرف برخی داروها باعث ایجاد حالت تهوع و استفراغ میشوند. هرچند در بسیاری از موارد این مشکل طی چند ساعت برطرف میشود، اما نحوه تغذیه در این مدت اهمیت بسیار زیادی دارد. اگر غذای نامناسب مصرف شود، معده دوباره تحریک شده و استفراغ ادامه پیدا میکند. به همین دلیل آگاهی از اینکه برای درمان استفراغ چه بخوریم میتواند به کاهش علائم، جبران آب و املاح از دسترفته و بازگشت سریعتر بدن به وضعیت طبیعی کمک کند.
استفراغ چرا اتفاق میافتد؟
استفراغ در واقع یک مکانیسم دفاعی بدن است. زمانی که مغز یا دستگاه گوارش احساس کند مادهای مضر وارد بدن شده یا مشکلی در سیستم گوارش وجود دارد، مرکز کنترل استفراغ در مغز فعال میشود و محتویات معده به بیرون رانده میشود.
دلایل استفراغ بسیار متنوع هستند و از مشکلات ساده تا بیماریهای جدی را شامل میشوند.
شایعترین علتهای استفراغ عبارتاند از:
- مسمومیت غذایی
- ویروسهای معده و روده
- عفونتهای باکتریایی
- بارداری
- مصرف برخی داروها
- بیماری حرکت در خودرو، کشتی یا هواپیما
- میگرن
- اضطراب و استرس شدید
- پرخوری
- رفلاکس شدید معده
- بیماریهای کبد و کیسه صفرا
- عفونتهای مختلف بدن
شناخت علت استفراغ اهمیت زیادی دارد، اما در بسیاری از موارد، مراقبت غذایی صحیح نخستین اقدام برای کنترل علائم محسوب میشود.
چرا تغذیه بعد از استفراغ اهمیت دارد؟
بعد از هر بار استفراغ، بدن مقدار قابل توجهی آب، سدیم، پتاسیم و سایر الکترولیتهای خود را از دست میدهد. اگر این مواد جایگزین نشوند، فرد ممکن است دچار کمآبی، ضعف، سرگیجه، افت فشار خون و خستگی شدید شود.
از طرف دیگر، معده پس از استفراغ بسیار حساس است و تحمل غذاهای سنگین را ندارد. به همین دلیل باید رژیم غذایی مرحلهبهمرحله رعایت شود تا معده فرصت ترمیم پیدا کند.
اصول تغذیه بعد از استفراغ شامل موارد زیر است:
- غذا را در حجم کم مصرف کنید.
- وعدههای غذایی را افزایش دهید اما مقدار هر وعده را کم نگه دارید.
- غذاهای کمچرب انتخاب کنید.
- غذاهای پرادویه مصرف نکنید.
- مایعات را جرعهجرعه بنوشید.
- عجلهای برای بازگشت به رژیم غذایی معمول نداشته باشید.
رعایت همین چند اصل ساده میتواند احتمال تکرار استفراغ را تا حد زیادی کاهش دهد.
برای درمان استفراغ چه بخوریم؟
پزشکان معمولاً توصیه میکنند پس از فروکش کردن استفراغ، غذاهای ساده، نرم و زودهضم مصرف شوند. این خوراکیها فشار زیادی به معده وارد نمیکنند و در عین حال انرژی موردنیاز بدن را تأمین میکنند.
در ادامه بهترین مواد غذایی برای درمان استفراغ را معرفی میکنیم.
زنجبیل؛ مؤثرترین درمان طبیعی تهوع
زنجبیل از شناختهشدهترین درمانهای طبیعی برای تهوع و استفراغ است و سالهاست در طب سنتی و پزشکی نوین مورد استفاده قرار میگیرد.
مادهای به نام «جینجرول» که در زنجبیل وجود دارد، به کاهش تحریکات معده و بهبود حرکات دستگاه گوارش کمک میکند. تحقیقات مختلف نشان دادهاند که مصرف زنجبیل میتواند شدت تهوع ناشی از بارداری، شیمیدرمانی، بیماری حرکت و برخی بیماریهای گوارشی را کاهش دهد.
اگر به دنبال پاسخ این سؤال هستید که برای درمان استفراغ چه بخوریم، زنجبیل یکی از اولین گزینههایی است که متخصصان تغذیه پیشنهاد میکنند.
روشهای مصرف زنجبیل:
- دمنوش زنجبیل تازه
- زنجبیل رندهشده در آب گرم
- بیسکویت زنجبیلی
- آبنبات زنجبیلی بدون شکر
- مقدار کمی زنجبیل تازه همراه عسل
البته زیادهروی در مصرف زنجبیل توصیه نمیشود و بهتر است در مقدار متعادل مصرف شود.
موز؛ بهترین میوه بعد از استفراغ
موز یکی از بهترین انتخابها برای زمانی است که معده هنوز حساس است.
این میوه چند ویژگی مهم دارد:
- هضم آسان
- بافت نرم
- پتاسیم فراوان
- انرژی مناسب
- تحریک کم معده
هنگام استفراغ مقدار زیادی پتاسیم از بدن خارج میشود و موز یکی از بهترین منابع طبیعی این ماده معدنی است.
افرادی که پس از استفراغ احساس ضعف دارند، معمولاً با خوردن یک موز رسیده انرژی بیشتری پیدا میکنند.
همچنین موز بخشی از رژیم غذایی معروف BRAT است که سالها برای درمان مشکلات گوارشی توصیه میشد.
رژیم BRAT چیست؟
یکی از معروفترین رژیمهای غذایی برای افرادی که دچار تهوع یا اسهال شدهاند، رژیم BRAT است.
این واژه از حروف اول چهار ماده غذایی تشکیل شده است:
- Banana (موز)
- Rice (برنج)
- Applesauce (پوره سیب)
- Toast (نان تست)
این چهار غذا ویژگی مشترکی دارند:
- کمچرب هستند.
- هضم آسانی دارند.
- معده را تحریک نمیکنند.
- انرژی موردنیاز بدن را تأمین میکنند.
اگر هنوز نمیدانید برای درمان استفراغ چه بخوریم، رژیم BRAT یکی از سادهترین و مؤثرترین برنامههای غذایی در ساعات اولیه پس از استفراغ است.
نان تست؛ غذایی ساده اما مؤثر
نان تست شاید ساده به نظر برسد، اما یکی از بهترین غذاها بعد از استفراغ است.
نان تست:
- اسید معده را جذب میکند.
- احساس تهوع را کاهش میدهد.
- انرژی موردنیاز بدن را فراهم میکند.
- چربی بسیار کمی دارد.
بهتر است نان تست بدون کره، پنیر یا مربا مصرف شود تا معده تحت فشار قرار نگیرد.
افرادی که صبحها با تهوع از خواب بیدار میشوند نیز معمولاً با خوردن یک تکه نان تست خشک احساس بهتری پیدا میکنند.
بیسکویت ساده و کراکر
یکی دیگر از غذاهایی که معمولاً برای کاهش تهوع توصیه میشود، بیسکویت ساده یا کراکر است.
این خوراکیها:
- سبک هستند.
- معده را تحریک نمیکنند.
- اسید اضافی معده را جذب میکنند.
- انرژی کمی اما مفید در اختیار بدن قرار میدهند.
به همین دلیل بسیاری از پزشکان به زنان بارداری که تهوع صبحگاهی دارند توصیه میکنند قبل از بلند شدن از رختخواب چند عدد بیسکویت ساده مصرف کنند.
برنج سفید؛ انتخابی مطمئن برای معده حساس
برنج سفید یکی از مهمترین غذاهایی است که تقریباً همه متخصصان برای دوران پس از استفراغ پیشنهاد میکنند.
برنج سفید:
- فیبر کمی دارد.
- بهراحتی هضم میشود.
- معده را تحریک نمیکند.
- احساس سیری ایجاد میکند.
- انرژی بدن را تأمین میکند.
البته برنج باید کاملاً ساده تهیه شود.
از افزودن موارد زیر خودداری کنید:
- روغن زیاد
- کره
- فلفل
- ادویه
- سس
- ترشی
هرچه غذا سادهتر باشد، احتمال تحمل آن توسط معده بیشتر خواهد بود.
آب برنج؛ نوشیدنی قدیمی با فواید فراوان
آب برنج سالهاست که در بسیاری از کشورها برای درمان مشکلات گوارشی استفاده میشود.
این نوشیدنی علاوه بر تأمین آب بدن، مقدار کمی نشاسته نیز وارد دستگاه گوارش میکند که میتواند به آرام شدن معده کمک کند.
فواید آب برنج عبارتاند از:
- جبران بخشی از مایعات بدن
- کاهش تحریک معده
- کمک به کاهش اسهال
- تأمین انرژی
- مناسب برای سالمندان و کودکان
تهیه آب برنج نیز بسیار ساده است. کافی است برنج را با مقدار زیادی آب بپزید و پس از صاف کردن، مایع حاصل را بهصورت ولرم مصرف کنید.
سیب؛ میوهای مفید برای دوران نقاهت
سیب یکی دیگر از میوههایی است که در رژیم غذایی بعد از استفراغ جایگاه ویژهای دارد.
پکتین موجود در سیب به تنظیم عملکرد روده کمک میکند و در عین حال فشار زیادی به معده وارد نمیکند.
اگر معده هنوز حساس است، بهتر است به جای خوردن سیب کامل، از پوره سیب یا سیب رندهشده استفاده کنید؛ زیرا هضم آن آسانتر است و احتمال تحریک معده کمتر خواهد بود.
چرا باید غذاها را بهآرامی وارد رژیم غذایی کنیم؟
یکی از اشتباهات رایج این است که افراد بلافاصله پس از قطع استفراغ، غذای معمول خود را مصرف میکنند. این کار میتواند معده را دوباره تحریک کرده و باعث بازگشت علائم شود.
متخصصان توصیه میکنند ابتدا مصرف مایعات شفاف را آغاز کنید، سپس غذاهای خشک مانند نان تست و بیسکویت ساده را امتحان کنید و بعد از تحمل این مواد غذایی، به سراغ غذاهای نرم مانند موز، برنج سفید و سوپ رقیق بروید. این روند مرحلهای به دستگاه گوارش فرصت میدهد تا بدون فشار اضافی، عملکرد طبیعی خود را بازیابد.
دمنوش نعناع؛ آرامکننده طبیعی معده
اگر هنوز این پرسش برایتان وجود دارد که برای درمان استفراغ چه بخوریم، دمنوش نعناع یکی از بهترین نوشیدنیهایی است که میتوانید پس از کاهش شدت تهوع امتحان کنید. نعناع دارای ترکیباتی مانند منتول است که به شل شدن عضلات دستگاه گوارش کمک میکند و اسپاسمهای معده را کاهش میدهد.
بسیاری از افراد هنگام استرس یا اضطراب دچار تهوع میشوند. در چنین شرایطی، نوشیدن یک فنجان دمنوش نعناع ولرم میتواند هم معده را آرام کند و هم احساس آرامش بیشتری ایجاد کند.
برای تهیه دمنوش نعناع کافی است چند برگ نعناع تازه یا یک قاشق چایخوری نعناع خشک را در آب جوش دم کنید و پس از ولرم شدن، آن را بهآرامی و جرعهجرعه بنوشید.
البته اگر به رفلاکس معده مبتلا هستید، بهتر است پیش از مصرف نعناع با پزشک مشورت کنید؛ زیرا در برخی افراد ممکن است علائم رفلاکس را تشدید کند.
دمنوش بابونه؛ انتخابی مناسب برای کاهش تهوع
بابونه یکی دیگر از گیاهان دارویی است که به دلیل خواص ضدالتهابی و آرامبخش خود شناخته میشود. این گیاه میتواند به کاهش التهاب معده و روده کمک کند و احساس تهوع را کمتر کند.
دمنوش بابونه معمولاً برای افرادی که استفراغ آنها به دلیل استرس، اضطراب یا سوءهاضمه ایجاد شده، انتخاب مناسبی است.
بهتر است دمنوش بابونه را بدون شکر و در دمای ولرم مصرف کنید تا معده راحتتر آن را تحمل کند.
سیبزمینی آبپز؛ غذایی سبک و مقوی
سیبزمینی آبپز یکی از غذاهایی است که پس از برطرف شدن تهوع شدید میتواند وارد رژیم غذایی شود.
این ماده غذایی:
- کربوهیدرات موردنیاز بدن را تأمین میکند.
- چربی بسیار کمی دارد.
- هضم آسانی دارد.
- معده را تحریک نمیکند.
- احساس سیری ایجاد میکند.
برای مصرف سیبزمینی بهتر است از افزودن کره، روغن، سس یا ادویه خودداری کنید. یک سیبزمینی آبپز ساده معمولاً برای شروع تغذیه پس از استفراغ کافی است.
سوپ رقیق؛ بهترین غذا برای بازگشت تدریجی به رژیم عادی
بعد از آنکه معده توانست غذاهای خشک و نرم را تحمل کند، میتوانید سوپ سبک را به برنامه غذایی اضافه کنید.
سوپ مناسب بعد از استفراغ باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- کمچرب باشد.
- ادویه نداشته باشد.
- سبزیجات نرم و پخته داشته باشد.
- حجم کمی از پروتئین مانند مرغ آبپز در آن استفاده شده باشد.
ترکیبهایی مانند هویج، برنج، سیبزمینی و مقدار کمی مرغ آبپز، گزینه بسیار مناسبی برای تهیه سوپ هستند.
سوپ علاوه بر تأمین انرژی، به جبران بخشی از مایعات بدن نیز کمک میکند.
مرغ آبپز؛ منبع پروتئین زودهضم
پس از اینکه معده چند وعده غذای سبک را بدون مشکل تحمل کرد، میتوان مقدار کمی مرغ آبپز را به رژیم غذایی اضافه کرد.
گوشت مرغ بدون پوست و بدون روغن:
- پروتئین باکیفیت در اختیار بدن قرار میدهد.
- به ترمیم بافتهای بدن کمک میکند.
- احساس ضعف را کاهش میدهد.
- نسبت به گوشت قرمز هضم آسانتری دارد.
بهتر است مرغ را بهصورت ریشریش داخل سوپ یا همراه برنج ساده مصرف کنید.
ماست ساده؛ چه زمانی مفید است؟
درباره مصرف ماست بعد از استفراغ دیدگاههای متفاوتی وجود دارد.
اگر استفراغ بهتازگی متوقف شده باشد، معمولاً بهتر است چند ساعت صبر کنید. اما زمانی که معده آرامتر شد، ماست ساده و بدون شکر میتواند به بازسازی فلور طبیعی روده کمک کند.
ماست پروبیوتیک در برخی افراد باعث بهبود عملکرد دستگاه گوارش میشود، اما اگر پس از مصرف آن احساس سنگینی یا تهوع کردید، بهتر است مصرف آن را متوقف کنید.
دوغ کمنمک بدون گاز
دوغ بدون گاز و کمنمک نیز در صورتی که معده آن را تحمل کند، میتواند بخشی از آب و الکترولیتهای از دسترفته را جبران کند.
البته باید به چند نکته توجه داشت:
- دوغ نباید گازدار باشد.
- نمک آن کم باشد.
- بسیار سرد نباشد.
- بلافاصله بعد از قطع استفراغ مصرف نشود.
آب نارگیل؛ منبع طبیعی الکترولیت
آب نارگیل طبیعی یکی از نوشیدنیهایی است که در بسیاری از کشورها برای جبران کمآبی بدن استفاده میشود.
این نوشیدنی حاوی:
- پتاسیم
- سدیم
- منیزیم
- کلسیم
است و میتواند به جبران املاح از دسترفته بدن کمک کند.
البته بهتر است از آب نارگیل طبیعی و بدون شکر استفاده شود.
محلول ORS؛ بهترین انتخاب برای جلوگیری از کمآبی
اگر استفراغ چند بار تکرار شده باشد، بدن مقدار زیادی آب و الکترولیت از دست میدهد.
در چنین شرایطی محلول ORS یکی از بهترین گزینهها است.
این محلول:
- سدیم
- پتاسیم
- گلوکز
- کلرید
را به نسبت استاندارد در اختیار بدن قرار میدهد و احتمال کمآبی شدید را کاهش میدهد.
بهتر است ORS را جرعهجرعه و با فاصله زمانی مصرف کنید.
آب؛ مهمترین نوشیدنی بعد از استفراغ
سادهترین پاسخ به این سؤال که برای درمان استفراغ چه بخوریم، گاهی فقط آب است.
اما نکته مهم، نحوه نوشیدن آن است.
اشتباه رایج این است که فرد بلافاصله یک لیوان کامل آب مینوشد. این کار میتواند معده را دوباره تحریک کند.
روش صحیح این است که:
- هر چند دقیقه یک یا دو جرعه آب بنوشید.
- از نوشیدن حجم زیاد آب در یک نوبت خودداری کنید.
- آب خیلی سرد یا خیلی داغ مصرف نکنید.
بعد از استفراغ چه غذاهایی را نباید بخوریم؟
همانقدر که انتخاب غذای مناسب اهمیت دارد، پرهیز از غذاهای نامناسب نیز ضروری است.
مواد غذایی زیر میتوانند معده را تحریک کنند و باعث بازگشت تهوع شوند.
غذاهای سرخکرده
غذاهای سرخکرده دیر هضم هستند و فشار زیادی به معده وارد میکنند.
مانند:
- سیبزمینی سرخکرده
- مرغ سوخاری
- کتلت
- فلافل
غذاهای پرچرب
چربی زیاد روند تخلیه معده را کند میکند و احتمال تهوع را افزایش میدهد.
از مصرف موارد زیر خودداری کنید:
- خامه
- کره زیاد
- سوسیس
- کالباس
- فستفودها
غذاهای تند و ادویهدار
فلفل، ادویههای تند، سسهای تند و غذاهای پرادویه باعث تحریک مخاط معده میشوند و ممکن است استفراغ را دوباره شروع کنند.
نوشابههای گازدار
گاز موجود در نوشابه باعث افزایش فشار داخل معده میشود.
علاوه بر آن، مقدار زیاد قند موجود در نوشابه نیز میتواند وضعیت معده را بدتر کند.
قهوه و چای پررنگ
کافئین موجود در این نوشیدنیها ممکن است باعث تحریک معده شود.
بهتر است تا زمان بهبودی کامل از مصرف آنها خودداری کنید.
شیرینیهای سنگین
کیکهای خامهای، شکلاتهای چرب و شیرینیهای سنگین نیز انتخاب مناسبی برای ساعات اولیه بعد از استفراغ نیستند.
آبمیوههای اسیدی
برخی افراد تصور میکنند آب پرتقال یا آب لیمو برای جبران ویتامینها مناسب است، اما این نوشیدنیها به دلیل اسیدی بودن ممکن است معده را تحریک کنند.
رژیم غذایی ۲۴ ساعت اول بعد از استفراغ
یکی از مهمترین نکات در پاسخ به سؤال برای درمان استفراغ چه بخوریم، رعایت ترتیب مصرف غذاها است.
۶ ساعت اول
اگر استفراغ ادامه ندارد:
- آب
- یخ خردشده
- محلول ORS
- آب برنج
۶ تا ۱۲ ساعت بعد
در صورت تحمل مایعات:
- نان تست
- کراکر
- موز
- پوره سیب
۱۲ تا ۲۴ ساعت بعد
اگر تهوع کاهش پیدا کرده باشد:
- برنج سفید
- سوپ رقیق
- سیبزمینی آبپز
- مرغ آبپز
بعد از ۲۴ ساعت نیز میتوان بهتدریج رژیم غذایی معمول را از سر گرفت، البته به شرط آنکه معده همه غذاهای قبلی را بدون مشکل تحمل کرده باشد.
اشتباهات رایج بعد از استفراغ
بسیاری از افراد با انجام چند اشتباه ساده، روند بهبودی را طولانیتر میکنند.
رایجترین اشتباهات عبارتاند از:
- نوشیدن مقدار زیادی آب در یک نوبت
- پرخوری بعد از قطع استفراغ
- مصرف غذاهای چرب
- خوردن غذاهای تند
- مصرف نوشابه
- نوشیدن قهوه
- خوابیدن بلافاصله بعد از غذا
- مصرف خودسرانه داروهای ضدتهوع
رعایت این نکات میتواند احتمال بازگشت علائم را تا حد زیادی کاهش دهد.
برای درمان استفراغ کودکان چه بخوریم؟
استفراغ در کودکان یکی از شایعترین دلایل مراجعه والدین به مراکز درمانی است. در بیشتر موارد، این مشکل به دلیل عفونتهای ویروسی، مسمومیت غذایی یا التهاب معده و روده ایجاد میشود و با مراقبت صحیح در منزل بهبود پیدا میکند. مهمترین نکته این است که کودک به دلیل استفراغ در معرض کمآبی بدن قرار دارد؛ بنابراین اولویت اصلی، جبران مایعات از دسترفته است.
اگر کودک چندین بار استفراغ کرده است، نباید بلافاصله غذای سنگین به او داد. ابتدا باید معده فرصت استراحت پیدا کند و سپس غذاهای سبک بهتدریج وارد برنامه غذایی شوند.
غذاهای مناسب برای کودکان عبارتاند از:
- موز رسیده
- برنج سفید نرم
- سوپ رقیق
- سیب رندهشده یا پوره سیب
- نان تست
- سیبزمینی آبپز
- کراکر ساده
مایعات نیز باید به مقدار کم و در دفعات متعدد مصرف شوند. محلول خوراکی ORS یکی از بهترین گزینهها برای پیشگیری از کمآبی در کودکان است.
اگر کودک شیرخوار است، شیردهی با شیر مادر نباید قطع شود. بهتر است دفعات شیردهی بیشتر و حجم هر وعده کمتر باشد.
در صورتی که کودک نتواند حتی مقدار کمی مایعات را نگه دارد، بیحال شود، ادرار او کاهش یابد یا تب بالا داشته باشد، مراجعه سریع به پزشک ضروری است.
برای درمان استفراغ در بارداری چه بخوریم؟
تهوع و استفراغ یکی از رایجترین مشکلات دوران بارداری، بهویژه در سهماهه اول است. تغییرات هورمونی مهمترین علت این وضعیت محسوب میشود.
اگر شدت استفراغ زیاد نباشد، تغییر رژیم غذایی معمولاً کمک زیادی به کاهش علائم میکند.
بهترین خوراکیها در دوران بارداری عبارتاند از:
- زنجبیل
- بیسکویت ساده
- نان تست
- موز
- برنج سفید
- سیب
- سیبزمینی آبپز
- دمنوش زنجبیل با نظر پزشک
همچنین بهتر است:
- وعدههای غذایی کوچک اما متعدد مصرف شوند.
- معده برای مدت طولانی خالی نماند.
- غذاهای چرب حذف شوند.
- مایعات بین وعدههای غذایی مصرف شوند، نه همراه غذا.
اگر استفراغ به حدی شدید باشد که مادر نتواند غذا یا آب مصرف کند یا کاهش وزن پیدا کند، ممکن است به بیماری «تهوع و استفراغ شدید بارداری» مبتلا باشد که نیاز به درمان پزشکی دارد.
برای درمان استفراغ ناشی از مسمومیت غذایی چه بخوریم؟
مسمومیت غذایی معمولاً با تهوع، استفراغ، اسهال، دلدرد و گاهی تب همراه است. در چنین شرایطی، بدن تلاش میکند عوامل بیماریزا را دفع کند؛ بنابراین نباید بلافاصله معده را با غذاهای سنگین پر کرد.
در ساعات اولیه بهتر است روی مصرف مایعات تمرکز شود.
غذاهای مناسب عبارتاند از:
- آب
- محلول ORS
- آب برنج
- موز
- برنج سفید
- نان تست
- سوپ سبک
باید از مصرف غذاهای چرب، لبنیات پرچرب، فستفود، نوشابه و غذاهای تند خودداری شود.
اگر استفراغ همراه با تب بالا، خون در مدفوع، درد شدید شکم یا علائم کمآبی باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.
برای درمان استفراغ ناشی از ویروس معده چه بخوریم؟
ویروس معده یا گاستروانتریت یکی از شایعترین دلایل استفراغ در کودکان و بزرگسالان است. این بیماری معمولاً طی چند روز برطرف میشود، اما رعایت رژیم غذایی مناسب میتواند روند بهبودی را سریعتر کند.
بهترین انتخابها عبارتاند از:
- موز
- برنج سفید
- نان تست
- پوره سیب
- سوپ مرغ
- سیبزمینی آبپز
- آب
- محلول ORS
در این دوران رعایت بهداشت نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از ویروسهای گوارشی بهراحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشوند.
برای درمان استفراغ ناشی از استرس چه بخوریم؟
گاهی معده به فشارهای روحی و اضطراب واکنش نشان میدهد و فرد دچار تهوع یا حتی استفراغ میشود. در این شرایط، علاوه بر مدیریت استرس، انتخاب غذاهای مناسب نیز اهمیت دارد.
خوراکیهای مفید عبارتاند از:
- دمنوش نعناع
- دمنوش بابونه
- زنجبیل
- موز
- نان تست
- برنج ساده
در کنار تغذیه مناسب، خواب کافی، تنفس عمیق، کاهش مصرف کافئین و انجام فعالیتهای آرامشبخش میتواند به کاهش علائم کمک کند.
آیا ناشتا ماندن بعد از استفراغ درست است؟
برخی افراد تصور میکنند بعد از استفراغ باید برای مدت طولانی هیچ غذایی مصرف نکنند، اما این تصور همیشه درست نیست.
اگر استفراغ متوقف شده باشد، معمولاً پس از مدت کوتاهی میتوان مصرف مایعات را آغاز کرد و سپس بهتدریج غذاهای سبک را وارد رژیم غذایی کرد.
گرسنگی طولانیمدت ممکن است باعث:
- افت قند خون
- ضعف
- تشدید حالت تهوع
- کاهش انرژی بدن
شود.
بنابراین، پس از آرام شدن معده بهتر است تغذیه بهصورت مرحلهای آغاز شود.
بهترین نوشیدنیها بعد از استفراغ
مایعات نقش بسیار مهمی در بهبود فرد دارند. نوشیدنی مناسب باید علاوه بر تأمین آب بدن، معده را نیز تحریک نکند.
بهترین نوشیدنیها عبارتاند از:
- آب ساده
- محلول ORS
- آب برنج
- آب نارگیل طبیعی
- دمنوش بابونه
- دمنوش نعناع
- دمنوش زنجبیل
- آب سیب رقیقشده
تمام این نوشیدنیها بهتر است در حجم کم و جرعهجرعه مصرف شوند.
آیا نوشابه برای درمان استفراغ مفید است؟
یکی از باورهای قدیمی این است که نوشابه، بهویژه نوشابه گازدار، میتواند استفراغ را متوقف کند.
در حقیقت، نوشابه معمولاً انتخاب مناسبی نیست، زیرا:
- گاز آن باعث اتساع معده میشود.
- قند زیادی دارد.
- ممکن است تهوع را تشدید کند.
- ارزش تغذیهای مناسبی ندارد.
به همین دلیل متخصصان، آب، محلول ORS یا دمنوشهای گیاهی را جایگزین بهتری میدانند.
آیا بعد از استفراغ میتوان لبنیات مصرف کرد؟
پاسخ این سؤال به وضعیت معده بستگی دارد.
در ساعات اولیه پس از استفراغ بهتر است لبنیات مصرف نشود، زیرا ممکن است هضم آن برای معده دشوار باشد.
اما زمانی که علائم کاهش یافت، میتوان مقدار کمی ماست ساده یا ماست پروبیوتیک را امتحان کرد.
اگر پس از مصرف لبنیات دوباره تهوع ایجاد شد، بهتر است چند روز از مصرف آن خودداری شود.
نشانههای کمآبی بدن بعد از استفراغ
یکی از مهمترین عوارض استفراغ، از دست رفتن آب و الکترولیتهای بدن است.
علائم کمآبی شامل موارد زیر است:
- تشنگی شدید
- خشکی دهان
- کاهش ادرار
- تیره شدن رنگ ادرار
- سرگیجه
- ضعف شدید
- خوابآلودگی
- سردرد
در کودکان ممکن است گریه بدون اشک، فرورفتگی چشمها یا بیحالی نیز مشاهده شود.
در صورت مشاهده این علائم باید مایعات بیشتری مصرف شود و در موارد شدید، مراجعه به پزشک ضروری است.
چه زمانی برای استفراغ باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگرچه بیشتر موارد استفراغ طی یک یا دو روز برطرف میشوند، اما گاهی ممکن است نشانه یک بیماری جدی باشند.
در شرایط زیر باید هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید:
- استفراغ بیش از ۲۴ ساعت ادامه داشته باشد.
- کودک یا سالمند دچار استفراغ مکرر شود.
- فرد نتواند حتی آب را در معده نگه دارد.
- خون در استفراغ دیده شود.
- استفراغ به رنگ سبز تیره باشد.
- درد شدید شکم وجود داشته باشد.
- تب بالا همراه با استفراغ ایجاد شود.
- علائم کمآبی شدید ظاهر شود.
- استفراغ پس از ضربه به سر رخ داده باشد.
- فرد دچار گیجی، خوابآلودگی یا کاهش سطح هوشیاری شود.
پاسخ کوتاه به سؤال «برای درمان استفراغ چه بخوریم؟»
اگر بخواهیم به این سؤال در چند جمله پاسخ دهیم، بهترین انتخابها عبارتاند از:
- زنجبیل برای کاهش تهوع
- موز برای جبران پتاسیم
- نان تست و کراکر برای کاهش تحریک معده
- برنج سفید برای تأمین انرژی
- آب برنج برای آرام کردن دستگاه گوارش
- سیب یا پوره سیب برای هضم آسان
- سیبزمینی آبپز برای دریافت کربوهیدرات
- سوپ رقیق برای جبران مایعات
- دمنوش نعناع و بابونه برای کاهش اسپاسم معده
- محلول ORS برای پیشگیری از کمآبی بدن
مهمتر از انتخاب غذا، نحوه مصرف آن است. بهتر است ابتدا مایعات را بهصورت جرعهجرعه بنوشید و سپس غذاهای نرم و سبک را در وعدههای کوچک مصرف کنید. پرهیز از غذاهای چرب، سرخکرده، تند، نوشابههای گازدار و نوشیدنیهای کافئیندار نیز به معده فرصت میدهد تا سریعتر به حالت طبیعی بازگردد. اگر استفراغ طولانیمدت، شدید یا همراه با علائم هشداردهنده باشد، بررسی پزشکی برای تشخیص علت و درمان مناسب ضروری است.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
