دلار در لبه تصمیم؛ تثبیت در اوج یا اصلاح ناگهانی؟

بازار ارز ایران در هفته‌ای که گذشت، بیش از هر زمان دیگری نشان داد که همچنان به شدت از تحولات سیاسی و فضای دیپلماتیک تأثیر می‌پذیرد. دلار که در ابتدای هفته با نوعی احتیاط و امید به ثبات نسبی معاملات خود را آغاز کرده بود، به تدریج و همزمان با تداوم ابهام در مناسبات خارجی و نبود اخبار مثبت از مذاکرات، در مسیر افزایشی قرار گرفت. این روند صعودی نه از جنس جهش‌های هیجانی، بلکه نتیجه انباشت تدریجی انتظارات تورمی و رفتار محافظه‌کارانه معامله‌گران بود؛ رفتاری که ریشه در نگرانی از آینده و افزایش ریسک‌های سیاسی دارد.

آغاز هفته با امیدهای شکننده به ثبات بازار ارز

قیمت دلار در روز شنبه معاملات خود را در سطح ۱۵۶ هزار تومان آغاز کرد؛ نرخی که بازتاب‌دهنده امیدهای محتاطانه بازار به ثبات نسبی و احتمال دریافت سیگنال‌های مثبت دیپلماتیک بود. در این مقطع، بخشی از فعالان بازار تصور می‌کردند که فضای سیاسی، دست‌کم در کوتاه‌مدت، اجازه نوسانات شدید را نخواهد داد. با این حال، این امیدها بیش از آنکه بر پایه اخبار قطعی استوار باشد، ناشی از انتظار و گمانه‌زنی بود؛ عاملی که به سرعت و با تداوم سکوت خبری رنگ باخت.

بازار ارز در این مقطع، بیش از هر چیز در حالت انتظار قرار داشت. حجم معاملات چندان بالا نبود و فروشندگان نیز با احتیاط عمل می‌کردند. اما همین تعلل در عرضه، زمینه‌ساز تغییر تدریجی موازنه به نفع تقاضا شد؛ تغییری که در روزهای بعد خود را آشکارتر نشان داد.

نبود اخبار مثبت چگونه دلار را صعودی کرد

از ابتدای هفته و با مشخص شدن اینکه خبری امیدوارکننده از مذاکرات یا کاهش تنش‌های سیاسی در راه نیست، فضای بازار به‌تدریج تغییر کرد. معامله‌گران که در روز شنبه هنوز نیم‌نگاهی به ثبات داشتند، در روزهای یکشنبه و دوشنبه رویکردی محتاطانه‌تر در پیش گرفتند. افزایش تقاضای احتیاطی و کاهش تمایل به فروش، دلار را وارد یک مسیر افزایشی آرام اما پیوسته کرد.

در روز یکشنبه، دلار با عبور از کانال ۱۵۸ هزار تومان، نخستین سیگنال جدی تغییر فاز بازار را صادر کرد. روز دوشنبه، همزمان با تشدید گمانه‌زنی‌ها درباره بن‌بست در مذاکرات و افزایش ریسک‌های منطقه‌ای، انتظارات تورمی تقویت شد و قیمت دلار به کانال ۱۶۰ هزار تومان راه یافت. این صعود، بیش از آنکه نتیجه تقاضای واقعی برای واردات یا نیازهای تجاری باشد، بازتاب نگرانی معامله‌گران از آینده سیاسی و اقتصادی کشور بود.

نقش انتظارات تورمی و فضای روانی در معاملات ارزی

آنچه در روزهای اخیر بیش از متغیرهای بنیادین بر بازار ارز اثر گذاشت، فضای روانی حاکم بر معاملات بود. فعالان بازار معتقدند در شرایطی که چشم‌انداز سیاسی مبهم است و اخبار ضدونقیض از روابط ایران و آمریکا منتشر می‌شود، نگهداری دلار به‌عنوان دارایی امن، جذابیت بیشتری پیدا می‌کند. همین نگاه باعث شد تقاضای احتیاطی افزایش یابد و بازار با کمبود نسبی عرضه مواجه شود.

روز چهارشنبه، دلار معاملات خود را در سطح ۱۶۱ هزار تومان بازگشایی کرد و در ادامه، با نوسانات افزایشی محدود، در نهایت روی رقم ۱۶۱ هزار و ۵۰۰ تومان بسته شد. ثبت رشد هزار و ۵۰۰ تومانی نسبت به روز دوشنبه، گواهی بر غلبه فضای روانی بر بازار است؛ فضایی که در آن، معامله‌گران ترجیح می‌دهند در موقعیت خرید باقی بمانند تا از ریسک‌های احتمالی عقب نمانند.

تعطیلی‌ها و کاهش عرضه؛ عاملی پنهان در رشد قیمت دلار

یکی از عوامل مهمی که در روزهای پایانی هفته به تقویت روند صعودی دلار کمک کرد، تعطیلی‌های پیش رو بود. فعالان بازار ارز بر این باورند که تعطیلی روز چهارشنبه عملا بازار روز پنجشنبه را نیز کم‌رمق می‌کند و همین موضوع به کاهش عرضه در بازار می‌انجامد. در چنین شرایطی، حتی افزایش محدود تقاضا می‌تواند اثر قابل توجهی بر قیمت‌ها بگذارد.

کاهش عرضه، به‌ویژه از سوی فروشندگان خرد و دلالان روزانه، باعث شد بازار در برابر فشار تقاضا آسیب‌پذیرتر شود. این وضعیت در کنار نگرانی از تحولات سیاسی، دلار را در سطوح بالاتر تثبیت کرد و مانع از اصلاح قیمتی جدی شد.

پیش‌بینی قیمت دلار در کوتاه‌مدت

تحلیلگران بازار ارز معتقدند اگر فضای مبهم سیاسی تداوم یابد و سیگنال مثبتی از مذاکرات مخابره نشود، دلار در معاملات روزهای آینده نیز می‌تواند در محدوده فعلی نوسان کند. تلاش برای تثبیت قیمت بالای سطح ۱۶۱ هزار تومان، یکی از سناریوهای محتمل بازار در کوتاه‌مدت است؛ سناریویی که به شدت به رفتار معامله‌گران و حجم عرضه وابسته خواهد بود.

در مقابل، بسیاری از کارشناسان تأکید می‌کنند که بازار همچنان نسبت به اخبار سیاسی حساس است و انتشار هرگونه خبر مثبت، می‌تواند به اصلاح سریع قیمت‌ها منجر شود. در چنین حالتی، بازگشت دلار به کانال‌های پایین‌تر چندان دور از انتظار نخواهد بود؛ چراکه بخشی از رشد اخیر، ماهیت روانی داشته و بر پایه انتظارات شکل گرفته است.

وضعیت سایر ارزها؛ درهم و یورو در مسیر افزایشی

همزمان با رشد قیمت دلار، سایر ارزهای مهم نیز در بازار آزاد با افزایش قیمت همراه شدند. درهم امارات روز سه‌شنبه با عبور از کانال ۴۵ هزار تومان، روی رقم ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان معامله شد؛ نرخی که نشان‌دهنده همبستگی بالای این ارز با تحولات دلار در بازار داخلی است.

یورو نیز از این روند صعودی بی‌نصیب نماند و در سطح ۱۸۸ هزار تومان ایستاد. افزایش قیمت یورو علاوه بر تأثیرپذیری از بازار داخلی، تحت تأثیر نوسانات جهانی این ارز و تغییرات نرخ برابری آن با دلار نیز قرار دارد؛ هرچند در بازار ایران، عامل داخلی همچنان نقش پررنگ‌تری ایفا می‌کند.

دلار توافقی؛ فاصله معنادار با بازار آزاد

در بازار رسمی، قیمت دلار توافقی نیز روز سه‌شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ با رشد ۱۲۰۱ تومانی مواجه شد. بر اساس اعلام نرخ‌ها، دلار توافقی در سمت فروش ۱۳۶ هزار و ۱۷۰ تومان و در سمت خرید ۱۳۴ هزار و ۹۴۵ تومان قیمت‌گذاری شد. این ارقام همچنان فاصله قابل توجهی با نرخ دلار در بازار آزاد دارد؛ فاصله‌ای که از دید کارشناسان، یکی از عوامل تداوم جذابیت معاملات در بازار غیررسمی محسوب می‌شود.

اختلاف میان نرخ رسمی و آزاد، نه‌تنها به رفتار سفته‌بازانه دامن می‌زند، بلکه انتظارات تورمی را نیز تقویت می‌کند. تا زمانی که این شکاف به‌طور معنادار کاهش نیابد، بازار ارز مستعد نوسانات ناشی از اخبار و فضای روانی باقی خواهد ماند.

جمع‌بندی؛ بازار ارز در انتظار سیگنال سیاسی

آنچه از تحولات هفته اخیر بازار ارز برمی‌آید، نقش تعیین‌کننده سیاست و دیپلماسی در جهت‌دهی به قیمت دلار است. رشد تدریجی نرخ ارز، بیش از آنکه محصول تغییرات بنیادین اقتصاد باشد، بازتاب نگرانی‌ها، انتظارات تورمی و رفتار احتیاطی معامله‌گران در فضای مبهم سیاسی است. تعطیلی‌ها، کاهش عرضه و نبود اخبار مثبت، همگی دست به دست هم دادند تا دلار به سطوح بالاتر صعود کند.

با این حال، بازار همچنان شکننده و حساس است و هر تحول سیاسی می‌تواند مسیر قیمت‌ها را تغییر دهد. در چنین شرایطی، دلار در نقطه‌ای ایستاده که بیش از هر زمان دیگری به اخبار وابسته است؛ اخباری که می‌توانند یا به تثبیت در سطوح فعلی بینجامند یا اصلاحی سریع و معنادار را رقم بزنند.