جنگ رسانه‌ای بر سر قیمت بنزین؛ واکنش صریح رئیس مجلس

بررسی بودجه سال آینده در صحن علنی مجلس شورای اسلامی بار دیگر به یکی از حساس‌ترین موضوعات اقتصادی کشور یعنی قیمت بنزین گره خورد؛ موضوعی که طی سال‌های گذشته همواره در کانون توجه افکار عمومی، رسانه‌ها و تحلیلگران اقتصادی بوده است. در همین چارچوب، اظهارات محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی روز دوشنبه، تلاش روشنی برای شفاف‌سازی و کنترل فضای روانی جامعه تلقی می‌شود؛ فضایی که طی روزهای اخیر با طرح ادعای افزایش قیمت بنزین به لیتری ۶۰ هزار تومان ملتهب شده بود.

قالیباف در جریان بررسی لایحه بودجه، با صراحت اعلام کرد که برداشت برخی افراد از جدول ۱۴ بودجه و نتیجه‌گیری درباره قیمت بنزین، نادرست و غیرواقعی است. به گفته او، این تحلیل‌ها نه‌تنها مبنای کارشناسی ندارد، بلکه در چارچوب یک جنگ رسانه‌ای برای القای نگرانی و التهاب در جامعه دنبال می‌شود.

ریشه شایعه بنزین ۶۰ هزار تومانی از کجا آمد

جدول ۱۴ بودجه که به منابع و مصارف هدفمندی یارانه‌ها اختصاص دارد، همواره یکی از بخش‌های حساس و پرابهام برای افکار عمومی بوده است. در لایحه بودجه سال آینده نیز عدد ۵۴۸ هزار میلیارد تومان به‌عنوان منابع درآمدی در این جدول درج شده که همین رقم، دستاویزی برای برخی تحلیل‌های سطحی و محاسبات ساده‌انگارانه قرار گرفت. منتقدان یا شایعه‌پردازان با تقسیم این عدد بر میزان مصرف بنزین، به رقمی حدود ۶۰ هزار تومان برای هر لیتر رسیدند و آن را به‌عنوان قیمت بنزین در سال آینده مطرح کردند.

رئیس مجلس با اشاره مستقیم به همین موضوع تأکید کرد که چنین ضرب و تقسیم‌هایی هیچ نسبتی با واقعیت سیاست‌گذاری انرژی ندارد و اساساً سازوکار جدول ۱۴ به‌گونه‌ای نیست که بتوان از آن قیمت نهایی بنزین را استخراج کرد. قالیباف تصریح کرد که منابع درج‌شده در این جدول شامل مجموعه‌ای از حامل‌های انرژی و سازوکارهای مالی است و تقلیل آن به یک عدد مشخص برای بنزین، تحریف آشکار واقعیت محسوب می‌شود.

تأکید قالیباف بر جنگ رسانه‌ای و مدیریت افکار عمومی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان رئیس قوه مقننه، اشاره صریح او به جنگ رسانه‌ای پیرامون موضوع بنزین بود. قالیباف با استفاده از این تعبیر، تلاش کرد نشان دهد که بخشی از فضاسازی‌های اخیر نه از سر دغدغه کارشناسی، بلکه با هدف ایجاد التهاب روانی و بی‌اعتمادی عمومی صورت می‌گیرد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که موضوع قیمت بنزین به دلیل ارتباط مستقیم با معیشت مردم، به‌سرعت می‌تواند به یک مسئله اجتماعی و حتی امنیتی تبدیل شود.

از این منظر، واکنش زودهنگام و صریح رئیس مجلس را می‌توان تلاشی برای پیشگیری از تکرار تجربه‌های پرهزینه گذشته دانست. قالیباف با رد قاطع افزایش قیمت بنزین به ۶۰ هزار تومان، عملاً سعی کرد خط قرمزی رسانه‌ای ترسیم کند و اجازه ندهد برداشت‌های نادرست به‌عنوان واقعیت در ذهن جامعه تثبیت شود.

جایگاه جدول ۱۴ در ساختار بودجه و سوءبرداشت‌ها

برای درک بهتر سخنان رئیس مجلس، باید به جایگاه جدول ۱۴ در ساختار بودجه توجه کرد. این جدول به هدفمندی یارانه‌ها اختصاص دارد و شامل منابع حاصل از فروش حامل‌های انرژی و مصارف مرتبط با یارانه نقدی، معیشتی و سایر حمایت‌هاست. ارقام مندرج در این جدول، لزوماً به معنای تغییر مستقیم قیمت حامل‌ها نیست، بلکه بیشتر بازتابی از برآوردهای کلان مالی دولت است.

قالیباف با اشاره به همین نکته تأکید کرد که رقم ۵۴۸ همت به‌عنوان یک عدد درآمدی دیده شده و تفسیر آن به قیمت بنزین، ساده‌سازی مفرط و گمراه‌کننده است. او در واقع خواستار تفکیک تحلیل کارشناسی از فضاسازی رسانه‌ای شد و هشدار داد که چنین برداشت‌هایی می‌تواند تصمیم‌گیری‌های منطقی را تحت‌الشعاع قرار دهد.

پیام سیاسی و اقتصادی سخنان رئیس مجلس

اظهارات قالیباف تنها یک توضیح فنی درباره بودجه نبود، بلکه حامل پیام سیاسی و اقتصادی مهمی نیز به شمار می‌رود. در شرایطی که اقتصاد ایران با چالش‌هایی مانند تورم، کسری بودجه و فشارهای معیشتی روبه‌روست، هرگونه شایعه درباره افزایش شدید قیمت بنزین می‌تواند انتظارات تورمی را تشدید کند. رئیس مجلس با رد این شایعه، عملاً پیام ثبات‌بخشی به بازار و جامعه ارسال کرد.

از سوی دیگر، این موضع‌گیری نشان‌دهنده حساسیت مجلس نسبت به تبعات اجتماعی تصمیمات اقتصادی است. قالیباف با تأکید بر اینکه چنین موضوعی اساساً در دستور کار نیست، تلاش کرد فاصله‌گذاری روشنی میان سیاست‌گذاری رسمی و شایعات غیررسمی ایجاد کند؛ فاصله‌ای که در مدیریت افکار عمومی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

نقش رسانه‌ها در بازتاب بودجه و مسئولیت حرفه‌ای

سخنان رئیس مجلس بار دیگر بحث نقش رسانه‌ها در بازتاب موضوعات اقتصادی را به میان آورد. قالیباف با اشاره به جنگ رسانه‌ای، به‌طور ضمنی رسانه‌ها را به دقت، مسئولیت‌پذیری و پرهیز از بازنشر تحلیل‌های خام دعوت کرد. در شرایطی که بودجه به‌عنوان سند مالی کشور سرنوشت بسیاری از سیاست‌های اقتصادی را رقم می‌زند، هرگونه برداشت نادرست می‌تواند پیامدهای اجتماعی گسترده‌ای داشته باشد.

در این چارچوب، تأکید بر تحلیل‌های مبتنی بر متن دقیق بودجه و توضیحات رسمی مسئولان، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند. واکنش قالیباف را می‌توان تلاشی برای بازگرداندن بحث قیمت بنزین از فضای هیجانی به مسیر کارشناسی ارزیابی کرد.

چشم‌انداز ادامه بررسی بودجه در مجلس

با ادامه بررسی جزئیات بودجه سال آینده در مجلس، به نظر می‌رسد موضوع حامل‌های انرژی همچنان زیر ذره‌بین نمایندگان و افکار عمومی باقی بماند. با این حال، موضع‌گیری صریح رئیس مجلس می‌تواند تا حد زیادی از گسترش شایعات جلوگیری کند و مسیر بحث را به سمت بررسی واقعی منابع و مصارف هدایت کند. قالیباف نشان داد که مجلس قصد ندارد اجازه دهد ارقام بودجه‌ای به ابزاری برای فضاسازی و نگرانی بی‌مورد تبدیل شود.

جمع‌بندی

اظهارات محمدباقر قالیباف درباره شایعه بنزین ۶۰ هزار تومانی را باید در چارچوب تلاش برای مدیریت افکار عمومی، شفاف‌سازی بودجه‌ای و مقابله با جنگ رسانه‌ای تحلیل کرد. رئیس مجلس با رد قاطع این ادعا و توضیح درباره سوءبرداشت از جدول ۱۴ بودجه، پیام روشنی به جامعه داد که افزایش قیمت بنزین به این شکل در دستور کار نیست. این موضع‌گیری، علاوه بر جنبه فنی، حامل پیامی آرامش‌بخش برای اقتصاد و معیشت مردم است و نشان می‌دهد که مدیریت روایت‌های رسانه‌ای در کنار تصمیم‌گیری اقتصادی، به یکی از اولویت‌های اصلی نهاد قانون‌گذاری کشور تبدیل شده است.