هشدار حسن روشن به فوتبال ایران؛ تیم ملی باید پاسخگو باشد، استقلال گرفتار بحران مدیریتی است

تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ شرایطی کم‌سابقه را تجربه کرد. شاگردان امیر قلعه‌نویی هیچ‌یک از سه مسابقه مرحله گروهی را واگذار نکردند، اما سه تساوی برای صعود کافی نبود. ایران ابتدا برابر نیوزیلند به تساوی ۲ بر ۲ رسید، سپس مقابل بلژیک بدون گل متوقف شد و در آخرین دیدار گروهی نیز برابر مصر به نتیجه یک بر یک دست یافت.

تساوی ۳ بر ۳ اتریش و الجزایر در یکی از آخرین مسابقات مرحله گروهی باعث شد هر دو تیم در جمع صعودکنندگان قرار بگیرند و ایران از فهرست هشت تیم سوم برتر خارج شود. به این ترتیب، تیم ملی با سه امتیاز و بدون شکست، بار دیگر نتوانست برای نخستین‌بار به مرحله حذفی جام جهانی برسد.

بدون شکست ماندن می‌تواند بخشی از ارزیابی فنی تیم ملی باشد، اما واقعیت نهایی تغییر نمی‌کند: ایران به هدف اصلی خود، یعنی صعود از مرحله گروهی، نرسید. این همان نقطه‌ای است که بحث پاسخگویی را جدی‌تر می‌کند. در فوتبال حرفه‌ای، عملکرد تنها با تعداد شکست‌ها سنجیده نمی‌شود؛ فاصله میان اهداف اعلام‌شده و نتیجه نهایی نیز بخشی از ارزیابی مدیران و کادر فنی است.

حسن روشن: پس از ناکامی، زمان پذیرش مسئولیت است

در متن گفت‌وگوی ارائه‌شده، حسن روشن تأکید می‌کند که پس از حذف تیم ملی، نمی‌توان تنها به عوامل بیرونی یا بدشانسی متوسل شد. به اعتقاد او، هنگامی که پیش از مسابقات وعده صعود داده می‌شود، پس از ناکامی نیز باید مسئولیت نتیجه پذیرفته شود.

روشن در این گفت‌وگو می‌گوید مردم نتیجه نهایی را می‌بینند و حق دارند درباره وعده‌هایی که عملی نشده سؤال کنند. این نگاه، یکی از مشکلات ریشه‌ای فوتبال ایران را هدف قرار می‌دهد؛ موفقیت‌ها معمولاً میان مدیران، مربیان و مسئولان تقسیم می‌شوند، اما پس از شکست، مسئولیت میان عوامل مختلف دست‌به‌دست می‌شود.

البته بررسی عملکرد تیم ملی نباید به پیدا کردن یک مقصر محدود شود. برنامه‌ریزی اردوها، کیفیت بازی‌های تدارکاتی، مدیریت سفرها، امکانات، انتخاب بازیکنان، تصمیم‌های فنی و فضای روانی تیم، همگی در نتیجه نهایی اثر دارند. گزارش رویترز نیز نشان می‌دهد تیم ملی در جام جهانی با مشکلات لجستیکی و محدودیت‌های ناشی از شرایط سیاسی و صدور روادید روبه‌رو بوده است؛ عواملی که باید در ارزیابی منصفانه مورد توجه قرار گیرند، اما به‌تنهایی پاسخ تمام پرسش‌های فنی نیستند.

ماندن یا رفتن سرمربی، مسئله اصلی نیست

پس از حذف ایران، بحث درباره آینده کادر فنی بار دیگر مطرح شد. مطابق اظهارات مندرج در گفت‌وگوی ارسالی، روشن معتقد است تصمیم درباره ادامه همکاری با سرمربی باید بر مبنای ارزیابی کارشناسی گرفته شود، نه واکنش‌های احساسی و فضای شبکه‌های اجتماعی.

این دیدگاه از آن جهت اهمیت دارد که تغییر سرمربی بدون اصلاح ساختار، الزاماً نتیجه‌ای متفاوت ایجاد نمی‌کند. فوتبال ایران طی سال‌های گذشته بارها میان حفظ مربی و تغییر کادر فنی در نوسان بوده، اما مشکلاتی مانند ضعف برنامه‌ریزی بلندمدت، محدودیت دیدارهای تدارکاتی باکیفیت و فقدان مسیر روشن برای انتقال بازیکنان جوان به تیم ملی همچنان باقی مانده است.

پرسش اصلی فقط این نیست که چه کسی روی نیمکت تیم ملی بنشیند؛ بلکه باید مشخص شود برنامه فوتبال ایران برای جام ملت‌های آینده و جام جهانی بعدی چیست. ادامه مسیر بدون گزارش فنی شفاف، تنها احتمال تکرار همان نتایج را افزایش می‌دهد.

استقلال و فصلی که پیش از آغاز وارد بحران شد

در بخش دوم گفت‌وگو، حسن روشن به شرایط استقلال می‌پردازد؛ تیمی که باید خود را برای رقابت در فصل جدید آماده کند، اما همچنان درگیر پرونده بسته بودن پنجره نقل‌وانتقالاتی است.

آخرین گزارش‌ها نشان می‌دهد پرونده استقلال در مرحله نهایی بررسی قرار دارد، اما تا زمان صدور رأی دادگاه حکمیت ورزش، نمی‌توان با قطعیت از باز شدن پنجره خبر داد. مسئولان باشگاه نیز اعلام کرده‌اند که نتیجه این پرونده مستقیماً بر امکان ثبت قرارداد بازیکنان جدید اثر می‌گذارد.

روشن در متن مصاحبه، چنین وضعیتی را برای باشگاهی با ابعاد استقلال نامناسب می‌داند. از نگاه او، هوادار انتظار دارد تیم پیش از آغاز مسابقات با آرامش و بر اساس برنامه بسته شود، نه اینکه هر روز اخبار متناقضی درباره محرومیت، ثبت قراردادها یا جدایی خریدهای تازه منتشر شود.

استقلال از نظر تاریخی همواره با انتظار قهرمانی وارد لیگ می‌شود، اما نام بزرگ و جمعیت هواداران به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت نیست. تیمی که پیش از شروع فصل درگیر پرونده حقوقی، ابهام در فهرست بازیکنان و نگرانی درباره ثبت قراردادها باشد، بخشی از تمرکز فنی خود را از دست می‌دهد.

بازگشت خلیفه و گودرزی؛ هشدار جدی برای استقلال

در زمان تنظیم متن اولیه گفته شده بود محمد خلیفه و بهرام گودرزی ممکن است به آلومینیوم اراک بازگردند، اما تازه‌ترین تحول نشان می‌دهد این اتفاق وارد مرحله اجرایی شده است. این دو بازیکن پس از حدود یک هفته حضور در تمرینات استقلال، روز یکشنبه دوباره به تمرینات آلومینیوم ملحق شدند.

بر اساس توافق دو باشگاه، در صورت باز نشدن پنجره استقلال، خلیفه و گودرزی می‌توانند نیم‌فصل نخست را در آلومینیوم سپری کنند و در پنجره زمستانی به استقلال اضافه شوند. گزارش‌ها پیش‌تر از پرداخت مجموعاً حدود ۱۰۵ میلیارد تومان از سوی استقلال برای جذب این دو بازیکن خبر داده بودند.

بازگشت موقت این دو بازیکن فقط یک مسئله فنی نیست. استقلال برای جذب آنان مذاکره کرده، هزینه پرداخته و بخشی از برنامه نقل‌وانتقالاتی خود را بر حضورشان بنا گذاشته است. ناتوانی در ثبت قرارداد، اعتبار باشگاه در مذاکرات بعدی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ زیرا بازیکنان و مدیران برنامه هنگام مذاکره، توانایی باشگاه در اجرای تعهدات خود را بررسی می‌کنند.

محمد خلیفه به‌عنوان دروازه‌بانی جوان و بهرام گودرزی به‌عنوان بازیکنی آینده‌دار، قرار بود علاوه بر تقویت فهرست فعلی، بخشی از سرمایه‌گذاری بلندمدت استقلال باشند. دور ماندن آنها از تیم تا نیم‌فصل می‌تواند برنامه فنی کادر مربیگری را تغییر دهد و استقلال را دوباره به خریدهای جایگزین یا استفاده از گزینه‌های محدودتر مجبور کند.

استقلال برای قهرمانی به چه چیزی نیاز دارد؟

روشن در گفت‌وگوی ارسالی، قهرمانی را انتظار طبیعی هواداران استقلال می‌داند، اما تأکید می‌کند که مدعی بودن فقط با نام باشگاه امکان‌پذیر نیست. استقلال برای حضور در کورس قهرمانی به ترکیبی متوازن، آرامش مدیریتی، ثبات فنی و استفاده هدفمند از بازیکنان جوان نیاز دارد.

اعتماد به جوانان نباید تنها واکنشی اضطراری به بسته بودن پنجره باشد. باشگاه‌های بزرگ زمانی از بازیکن جوان سود می‌برند که برای شناسایی، آموزش و ورود تدریجی او به ترکیب اصلی برنامه داشته باشند. استفاده اجباری و بدون پشتوانه از جوانان ممکن است فشار هواداری و رسانه‌ای سنگینی بر آنان وارد کند.

در کنار این موضوع، نقش هواداران نیز تعیین‌کننده است. حمایت تماشاگران می‌تواند استقلال را در دوره بحران حفظ کند، اما مدیریت باشگاه نباید از این حمایت به‌عنوان جایگزین برنامه‌ریزی استفاده کند. هوادار حق دارد بداند پرونده‌های حقوقی چرا به محرومیت منجر شده، چه زمانی حل می‌شود و برنامه جایگزین باشگاه چیست.

فوتبال ایران از چرخه تکرار خارج می‌شود؟

وجه مشترک شرایط تیم ملی و استقلال، مسئله پاسخگویی است. تیم ملی از جام جهانی حذف شده و استقلال پیش از شروع فصل با بحران ثبت بازیکنان روبه‌رو است. در هر دو پرونده، توضیح شفاف درباره تصمیم‌ها و پذیرش مسئولیت می‌تواند نخستین قدم برای اصلاح باشد.

حذف ایران با وجود سه بازی بدون شکست نشان داد رضایت از برخی آمارها نباید نتیجه اصلی را پنهان کند. بازگشت خلیفه و گودرزی به آلومینیوم نیز نشان می‌دهد توافق با بازیکن، بدون امکان ثبت قرارداد، به معنای تکمیل نقل‌وانتقال نیست.

فوتبال ایران زمانی از چرخه ناکامی‌های تکراری خارج می‌شود که مدیران، مربیان و تصمیم‌گیران علاوه بر مطالبه اختیار و بودجه، مسئولیت نتایج را نیز بپذیرند. تیم ملی برای آینده به گزارش فنی و برنامه روشن نیاز دارد و استقلال نیز پیش از فکر کردن به جام قهرمانی، باید بحران حقوقی و مدیریتی خود را برطرف کند. بدون این تغییر، نام‌ها و چهره‌ها عوض می‌شوند، اما مسئله اصلی همچنان باقی خواهد ماند.