خبر مهم وزیر جهاد برای گندمکاران؛ پول گندم چه زمانی واریز میشود؟ / هوش مصنوعی وارد تنظیم بازار شد
وزیر جهاد کشاورزی در تازهترین اظهارات خود دو خبر مهم برای بخش کشاورزی داشت؛ از یک طرف اعلام کرد استفاده از هوش مصنوعی در سامانههای وزارت جهاد آغاز شده و قرار است این فناوری در تنظیم بازار، مدیریت عرضه و تقاضا و تصمیمگیریهای بخش کشاورزی نقش پررنگتری داشته باشد و از طرف دیگر درباره مطالبات معوق گندمکاران تأکید کرد وزارتخانه با جدیت پیگیر پرداخت پول کشاورزان است. با این حال غلامرضا نوری قزلجه زمان مشخصی برای واریز مطالبات اعلام نکرد و گفت وزارت جهاد دستگاه پرداختکننده نیست. همزمان او درباره آزادسازی قیمت گندم نیز موضع محتاطانهای گرفت و تأکید کرد گندم یک کالای استراتژیک است و نمیتوان حمایت از مصرفکننده را ناگهان حذف کرد.
۱۲:۰۳ - ۱۸ مرداد ۱۴۰۵
وانانیوز|
غلامرضا نوری قزلجه امروز ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ در حاشیه مراسم روز خبرنگار اعلام کرد استفاده از فناوریهای نوین یکی از اولویتهای وزارت جهاد کشاورزی است و طی حدود یک سال و نیم گذشته سامانههای متعددی در حوزههای مختلف این وزارتخانه راهاندازی شده است.
به گفته وزیر، استفاده از هوش مصنوعی در برخی از این سامانهها آغاز شده و هدف این است که فناوری جدید به افزایش اشراف اطلاعاتی، تزریق داده به فرآیند تصمیمگیری، تنظیمگری و مدیریت عرضه و تقاضا و بازار کمک کند.
این اظهارات از آن جهت اهمیت دارد که بازار محصولات کشاورزی ایران معمولاً با یک مشکل قدیمی روبهروست: اطلاعات مربوط به تولید، مصرف، ذخایر، جوجهریزی، سطح زیر کشت، موجودی انبارها و نیاز هر استان همیشه با سرعت یکسان در اختیار سیاستگذار قرار نمیگیرد.
اگر سامانههای دادهای بتوانند این اطلاعات را بهصورت منظم و قابل تحلیل تجمیع کنند، هوش مصنوعی میتواند قبل از وقوع بحران، نشانههای عدم تعادل را شناسایی کند.
هوش مصنوعی چگونه میتواند جلوی گرانی و کمبود را بگیرد؟
کاربرد هوش مصنوعی در کشاورزی فقط به تشخیص آفت یا مدیریت مزرعه محدود نیست.
در حوزه تنظیم بازار، مدلهای دادهمحور میتوانند حجم تولید آینده را با استفاده از دادههای سطح زیر کشت، وضعیت آبوهوا، میزان نهاده مصرفی، روند خرید تضمینی و تصاویر ماهوارهای تخمین بزنند.
برای مثال اگر سامانهها چند هفته زودتر نشان دهند تولید یک محصول بیش از نیاز داخلی خواهد بود، دولت میتواند پیش از سقوط قیمت به فکر صادرات یا خرید حمایتی باشد.
برعکس، اگر دادهها از کاهش تولید خبر دهند، سیاستگذار میتواند قبل از ایجاد صف و جهش قیمت برای واردات، آزادسازی ذخایر یا اصلاح شبکه توزیع تصمیم بگیرد.
وزارت جهاد همین حالا نیز در بخشهایی از رصد تولید از تصاویر ماهوارهای و سنجش از دور استفاده میکند. معاون امور زراعت وزارتخانه اخیراً اعلام کرده بود مرکز رصد تولید با اتکا به تصاویر ماهوارهای برآوردهای تولید گندم را انجام میدهد. این زیرساخت دادهای میتواند زمینه استفاده گستردهتر از مدلهای هوشمند را فراهم کند، هرچند وزارتخانه هنوز جزئیات فنی سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی مورد اشاره وزیر را منتشر نکرده است.
یک ابهام مهم؛ هوش مصنوعی دقیقاً در کدام سامانهها استفاده میشود؟
در سخنان امروز وزیر نام سامانههای مشخص، مدل هوش مصنوعی مورد استفاده یا نتایج قابل اندازهگیری آنها اعلام نشد.
به همین دلیل هنوز نمیتوان گفت هوش مصنوعی چه سهمی در تصمیمهای واقعی مانند قیمتگذاری مرغ، واردات نهاده، پیشبینی تولید گندم یا کنترل بازار میوه دارد.
عبارت دقیقتر این است که وزارت جهاد استفاده از هوش مصنوعی را در برخی سامانهها آغاز کرده؛ نه اینکه همه فرآیند تنظیم بازار کشور اکنون به وسیله هوش مصنوعی مدیریت شود.
برای ارزیابی موفقیت این برنامه در آینده باید شاخصهای مشخصی منتشر شود؛ مثلاً اینکه پیشبینی تولید تا چه اندازه دقیقتر شده، زمان تصمیمگیری چقدر کاهش یافته یا چند مورد کمبود و مازاد با هشدارهای زودهنگام مدیریت شده است.
خبر مهم برای گندمکاران؛ وزیر چه گفت؟
بخش مهمتر سخنان امروز برای صدها هزار کشاورز، مطالبات خرید تضمینی گندم بود.
نوری قزلجه گفت وزارت جهاد از طرف گندمکاران مطالبهگری میکند و پیگیری برای پرداخت پول آنها ادامه دارد.
اما جمله بعدی او اهمیت بیشتری داشت: وزارت جهاد کشاورزی دستگاه پرداختکننده نیست و به همین دلیل وزیر نتوانست زمان قطعی واریز مطالبات را اعلام کند. او تنها تأکید کرد وزارتخانه برای تسریع پرداختها پیگیری میکند.
بنابراین تیترهایی مانند «زمان واریز پول گندمکاران اعلام شد» با اظهارات امروز سازگار نیستند.
خبر واقعی این است که مطالبات هنوز به طور کامل تسویه نشده و وزارت جهاد از نهادهای تأمینکننده منابع مالی درخواست تسریع در پرداخت دارد.
تاکنون چقدر از پول گندمکاران پرداخت شده است؟
آخرین رقم رسمی شفاف منتشرشده از سوی سازمان هدفمندسازی یارانهها مربوط به چهارم مرداد است.
در آن مرحله ۱۷ هزار میلیارد تومان دیگر به حساب گندمکاران واریز شد و مجموع پرداختی دولت به ۱۱۰ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان، معادل ۱۱۰.۱ همت رسید.
در همان مقطع، کشاورزانی که در بازههای مختلف محصول خود را تحویل داده بودند درصدهای متفاوتی از مطالباتشان را دریافت کرده بودند؛ یعنی پرداختها به همه کشاورزان به صورت یکسان و کامل انجام نشده بود.
نایبرئیس کمیسیون کشاورزی مجلس نیز در اواخر تیر گفته بود حدود ۳۰ درصد مطالبات گندمکاران پرداخت شده است.
این ارقام توضیح میدهد چرا با وجود چند مرحله واریز بزرگ، موضوع مطالبات همچنان یکی از اصلیترین مسائل بخش کشاورزی است.
وعده ۵۰ همتی چه شد؟
در روزهای پایانی تیر، معاون امور زراعت وزارت جهاد اعلام کرده بود پس از پرداخت ۱۷ همت، قرار است ۵۰ همت دیگر طی چند روز پرداخت شود و ۵۰ همت دیگری نیز تا ۲۰ مرداد به این موضوع اختصاص یابد.
امروز ۱۸ مرداد است و وزیر جهاد همچنان از «پیگیری» مطالبات سخن میگوید و زمان قطعی واریز را اعلام نمیکند.
این موضوع نشان میدهد میان «تخصیص و وعده تأمین اعتبار» و «واریز نهایی به حساب همه کشاورزان» باید تفاوت قائل شد.
تا زمانی که سازمان هدفمندسازی یا دستگاه پرداختکننده رقم جدیدی از مجموع واریزیها منتشر نکند، ۱۱۰.۱ همت آخرین رقم رسمی روشن و قابل استناد برای مجموع پرداختهاست.
خرید تضمینی گندم از ۷.۵ میلیون تن گذشت
در همین حال حجم خرید تضمینی همچنان افزایش پیدا کرده است.
تازهترین گزارشها حاکی از آن است که خرید تضمینی گندم از کشاورزان ۳۱ استان از ۷.۵ میلیون تن عبور کرده و فرآیند خرید در مناطق غرب و شمالغرب کشور همچنان ادامه دارد.
این موضوع باعث میشود تعهد مالی دولت نیز با هر روز خرید بیشتر شود.
قیمت خرید تضمینی گندم در سال زراعی جاری بر اساس کیفیت و درجهبندی در محدوده ۴۷ هزار و ۵۰۰ تا ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان برای هر کیلوگرم اعلام شده است.
بنابراین خرید چند میلیون تن گندم یک تعهد چندصد هزار میلیارد تومانی برای دولت ایجاد میکند و هر تأخیر در تأمین منابع، مستقیماً نقدینگی کشاورزان را تحت فشار میگذارد.
چرا تأخیر در پول گندم خطرناک است؟
گندمکار معمولاً ماهها پیش از برداشت برای بذر، کود، سم، ماشینآلات، سوخت، کارگر و آب هزینه کرده است.
وقتی محصول به دولت تحویل داده میشود، کشاورز انتظار دارد سرمایهای که ماهها در مزرعه خوابیده به سرعت بازگردد تا بدهیهای قبلی را تسویه کند و برای کشت بعدی آماده شود.
حتی معاون امور زراعت وزارت جهاد نیز تأکید کرده طبق قانون، کشاورز باید حداکثر ظرف ۴۸ ساعت پس از تحویل محصول بهای آن را دریافت کند.
بنابراین پرداخت چند هفته یا چند ماه بعد از تحویل، فقط یک مشکل حسابداری نیست.
کاهش نقدینگی میتواند خرید نهاده برای فصل بعد، تسویه بدهی بانکی، تعمیر تجهیزات و حتی انگیزه کشاورز برای تحویل محصول به شبکه رسمی را تحت تأثیر قرار دهد.
گزارشهای قبلی نیز هشدار دادهاند که تأخیر طولانی در پرداخت میتواند خطر فروش گندم خارج از شبکه رسمی، مصرف دامی یا قاچاق را افزایش دهد.
آیا قیمت گندم آزاد میشود؟
وزیر جهاد امروز درباره آزادسازی قیمت محصولات کشاورزی، بهویژه گندم، موضع روشنی اما محتاطانه گرفت.
او گفت نمیتوان «با این سرعت» اعلام کرد قیمت گندم آزاد شود و باید همه جوانب آن بررسی شود، زیرا گندم یک کالای استراتژیک و در اولویت جامعه است.
این حرف عملاً نشان میدهد دولت فعلاً آماده کنار گذاشتن کامل سیاست حمایتی گندم نیست.
موضوع فقط درآمد کشاورز نیست؛ قیمت گندم در نهایت با آرد، نان و امنیت غذایی میلیونها خانوار ارتباط دارد.
اگر قیمت گندم کاملاً آزاد شود و حمایت موجود بدون جایگزین حذف شود، هزینه میتواند به زنجیره آرد و نان منتقل شود.
حمایت از نان حذف نمیشود؛ ممکن است شکلش تغییر کند
نوری قزلجه یک نکته کلیدی دیگر هم مطرح کرد.
او تأکید کرد کمکهایی که امروز در حوزه گندم انجام میشود و عمده منفعت آن به مصرفکنندگان میرسد باید به نوعی ادامه پیدا کند؛ هرچند شکل و محل پرداخت حمایت میتواند تغییر کند.
این جمله میتواند از نظر سیاست اقتصادی بسیار مهم باشد.
در مدل فعلی، دولت از طریق خرید تضمینی، تأمین آرد و سازوکارهای یارانهای تلاش میکند قیمت نان را کنترل کند. اما شیوه حمایت میتواند در آینده تغییر کند؛ مثلاً بخشی از یارانه به جای ابتدای زنجیره در حلقه دیگری پرداخت شود.
وزیر هیچ مدل مشخصی را امروز اعلام نکرده است، بنابراین صحبت از «حذف قطعی یارانه گندم» یا «پرداخت مستقیم یارانه نان» در این مرحله زودهنگام خواهد بود.
هوش مصنوعی میتواند مشکل گندم را هم حل کند؟
فناوری به تنهایی پول گندمکار را پرداخت نمیکند، اما میتواند بخشی از مشکلات مدیریتی زنجیره را کاهش دهد.
اگر دولت بتواند قبل از برداشت، سطح زیر کشت و میزان محصول قابل تحویل را با دقت بالا برآورد کند، نیاز مالی خرید تضمینی نیز زودتر مشخص میشود.
برای مثال وقتی سامانهها پیشبینی کنند حدود ۷ یا ۱۰ میلیون تن محصول قرار است طی چند ماه وارد مراکز خرید شود، سازمان برنامه و بودجه میتواند منابع مورد نیاز را از قبل زمانبندی کند.
هوش مصنوعی همچنین میتواند بر اساس روند تحویل روزانه پیشبینی کند در هر استان چه میزان وجه و در چه زمانی لازم خواهد بود.
بنابراین ارزش واقعی فناوری فقط در ساخت یک «سامانه هوشمند» نیست؛ مهم این است که خروجی آن به تصمیم بودجهای و اجرایی تبدیل شود.
چالش بزرگ؛ داده بدون پول مشکل را حل نمیکند
اظهارات امروز وزیر دو تصویر متفاوت از کشاورزی ایران ارائه میکند.
از یک سو وزارتخانه به سمت هوش مصنوعی، سامانههای اطلاعاتی، تصاویر ماهوارهای و مدیریت دادهمحور حرکت میکند؛ از سوی دیگر گندمکاری که محصول خود را تحویل داده هنوز منتظر دریافت بخش مهمی از پولش است.
این تضاد نشان میدهد دیجیتالی شدن به تنهایی کافی نیست.
اگر سامانه بتواند دقیقاً بگوید چه میزان گندم تولید شده اما منابع مالی خرید آن به موقع تأمین نشود، مشکل اصلی کشاورز حل نشده است.
به همین دلیل موفقیت طرح هوش مصنوعی وزارت جهاد زمانی معنا پیدا میکند که فناوری بتواند تصمیمگیری، بودجهریزی، توزیع نهاده، پیشبینی عرضه و پرداختها را واقعاً هماهنگتر کند.
جمعبندی؛ خبر خوش قطعی برای گندمکاران هنوز اعلام نشد
غلامرضا نوری قزلجه در ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد استفاده از هوش مصنوعی در برخی سامانههای وزارت جهاد کشاورزی آغاز شده و این فناوری قرار است برای اشراف اطلاعاتی و مدیریت بهتر عرضه، تقاضا و بازار به کار گرفته شود.
اما درباره موضوع حساس مطالبات گندمکاران، وزیر تاریخ مشخصی برای تسویه اعلام نکرد و گفت وزارت جهاد پرداختکننده پول نیست و فقط با جدیت موضوع را پیگیری میکند.
آخرین رقم رسمی روشن نشان میدهد مجموع پرداختی تا چهارم مرداد به ۱۱۰.۱ همت رسیده بود، در حالی که خرید تضمینی اکنون از ۷.۵ میلیون تن گذشته و همچنان ادامه دارد.
در بحث آزادسازی قیمت نیز پیام وزیر روشن بود: گندم به دلیل نقش مستقیم در امنیت غذایی و قیمت نان نمیتواند یکباره به یک کالای کاملاً آزاد تبدیل شود. حمایت باید ادامه داشته باشد، هرچند شکل آن در آینده ممکن است تغییر کند.
بنابراین دو آزمون جدی پیش روی وزارت جهاد قرار دارد؛ نخست اینکه وعده استفاده از هوش مصنوعی از سطح سامانه و شعار به تصمیمهای قابل اندازهگیری در تنظیم بازار برسد، و دوم اینکه پیگیری مطالبات گندمکاران هرچه سریعتر به واریز واقعی پول تبدیل شود.
برای کشاورزی که ماهها هزینه کرده و محصولش را تحویل دولت داده است، در نهایت مهمتر از هوشمند شدن سامانه، هوشمند شدن زمان پرداخت است.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پرطرفدارترین
