قیمت مرغ امروز ۲۷ مرداد ۱۴۰۵؛ فیله ۶۸۴ هزار تومان، پشت پرده آرامش بازار چیست؟
بازار گوشت مرغ امروز سهشنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ در ظاهر یکی از آرامترین دورههای هفتههای اخیر را پشت سر میگذارد. بررسی تازه قیمت خردهفروشی نشان میدهد نرخ بسیاری از قطعات پرمصرف نسبت به روزهای قبل تغییر بزرگی نکرده و خبری از جهش ناگهانی قیمت نیست.
طبق تازهترین نرخهای منتشرشده، هر کیلوگرم فیله مرغ ۶۸۴ هزار تومان عرضه میشود. سینه مرغ بدون استخوان با کتف نیز کیلویی ۶۰۰ هزار تومان قیمت دارد. ران مرغ بدون پوست و بدون کمر به ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده و ران مرغ با پوست و کمر ۲۸۸ هزار تومان عرضه میشود. قیمت بال ساده مرغ نیز ۳۴۲ هزار تومان و مغز ران مرغ ۴۷۷ هزار تومان اعلام شده است.
این ارقام در نگاه نخست از ثبات بازار حکایت دارند، اما مقایسه آنها با نرخهای روزهای گذشته نکته مهمی را آشکار میکند: آرامش فعلی بیش از آنکه حاصل کاهش محسوس قیمت برای مصرفکننده باشد، ناشی از توقف افزایش قیمت در سطوح بالا است.
فیله مرغ ۶۸۴ هزار تومان ماند؛ قیمتها چقدر تغییر کردهاند؟
یکی از نشانههای روشن ثبات کوتاهمدت، قیمت فیله مرغ است. در ۲۵ مرداد نیز هر کیلوگرم فیله مرغ ۶۸۴ هزار تومان و ران بدون پوست و بدون کمر ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده بود. بنابراین این دو قلم طی دو روز تغییر ثبتشدهای نداشتهاند.
اگر بازه زمانی را کمی طولانیتر کنیم، تصویر متفاوت میشود. در نخستین روز مرداد قیمت فیله مرغ ۶۶۶ هزار تومان بود و ران بدون پوست ۴۱۸ هزار تومان عرضه میشد. به این ترتیب فیله طی مرداد حدود ۱۸ هزار تومان در هر کیلو افزایش یافته، اما ران تقریباً در محدوده قبلی باقی مانده است.
حتی قیمت ران با پوست نیز کاملاً بدون تغییر نبوده است. این محصول در ۱۱ مرداد ۲۷۵ هزار تومان قیمت داشت و اکنون ۲۸۸ هزار تومان اعلام شده؛ یعنی بازار اگرچه جهش هیجانی نداشته، اما برخی قطعات افزایشهای تدریجی را تجربه کردهاند.
به همین دلیل «ثبات» در بازار مرغ امروز را نباید با ارزانی یا کاهش عمومی قیمتها اشتباه گرفت.
اتفاق متفاوت در مرغداریها؛ قیمت مرغ زنده پایین آمده است
مهمترین نکته تحلیلی بازار امروز در جایی دور از ویترین فروشگاهها اتفاق افتاده است.
دادههای زنده بازار دام و طیور نشان میدهد میانگین قیمت مرغ زنده در ۲۷ مرداد حدود ۲۱۱ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم بوده و دامنه قیمت از حدود ۱۹۰ تا ۲۲۵ هزار تومان متغیر است. میانگین ماه جاری نیز حدود ۲۲۰ هزار تومان ثبت شده است. قیمت مرغ کشتار نیز در همین روز بهطور متوسط حدود ۳۰۳ هزار تومان بوده است.
این ارقام یک تضاد مهم ایجاد میکنند: در حالی که قیمت در حلقه تولید و عمدهفروشی تحت فشار قرار گرفته، خردهفروشی قطعات ممتاز مرغ همچنان نرخهای نسبتاً بالایی دارد.
حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی، نیز به همین شکاف انتقاد کرده است. او میگوید قیمت مرغ زنده با نرخ گوشت مرغی که در نهایت به دست مصرفکننده میرسد تناسب ندارد و در وضعیت فعلی، تولیدکننده محصول خود را پایینتر از قیمت واقعی میفروشد، در حالی که مصرفکننده هزینه بالاتری پرداخت میکند.
بنابراین یکی از مهمترین پرسشهای بازار این است که چرا افت قیمت در مرغداری به همان نسبت در فروشگاه دیده نمیشود؟
مازاد عرضه چگونه بازار مرغ را آرام کرده است؟
یکی از پاسخها به حجم تولید بازمیگردد.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی اعلام کرده میزان جوجهریزی خرداد بین ۱۳۶ تا ۱۴۰ میلیون قطعه برآورد شده، در حالی که این عدد در اردیبهشت حدود ۱۲۱ میلیون قطعه بوده است. به گفته او، سطح تولید در اردیبهشت و خرداد بالاتر از مصرف قرار گرفته و ادامه این روند بدون مدیریت مرغ مازاد میتواند به زیان مرغداران منجر شود.
شواهد استانی نیز وجود مازاد را تأیید میکند. در قزوین طی چهار ماه نخست سال ۱۴ میلیون قطعه جوجهریزی و حدود ۲۷ هزار تن گوشت مرغ تولید شده که طبق اعلام جهاد کشاورزی استان، حدود ۴۰ درصد بیشتر از نیاز داخلی قزوین بوده است.
در همدان نیز دولت خرید و ذخیرهسازی روزانه حدود ۲۵ تن مرغ مازاد را برای حمایت از تولیدکنندگان و تنظیم بازار آغاز کرده بود. در زنجان هم شرکت پشتیبانی امور دام خرید حمایتی مرغ را با هدف تقویت ذخایر راهبردی و جلوگیری از زیان تولیدکنندگان در دستور کار قرار داده است.
همین حجم عرضه یکی از مهمترین دلایلی است که فعلاً مانع ایجاد موج صعودی تازه در بازار شده است.
آیا واقعاً قیمت نهادههای مرغداری ثابت مانده است؟
اینجا بخش دیگری از تحلیل اولیه بازار نیازمند احتیاط است. نمیتوان گفت هزینه نهادههای دامی کاملاً ثابت مانده است.
دادههای ۲۷ مرداد نشان میدهد متوسط قیمت کنجاله سویا حدود ۷۳ هزار تومان به ازای هر کیلو و ذرت نزدیک به ۴۸ هزار و ۷۰۰ تومان است. میانگین ذرت در مرداد از میانگین ماه قبل بالاتر رفته و میانگین کنجاله سویا نیز اندکی بیشتر از تیرماه است.
به بیان دیگر، بازار نهادهها در روز جاری جهش ناگهانی نداشته، اما هزینه خوراک طیور نسبت به گذشته همچنان بالاست و نمیتوان آرامش بازار مرغ را صرفاً به «ثابت ماندن هزینه تولید» نسبت داد.
فعالان صنعت پیشتر نیز گفته بودند افزایش چندبرابری قیمت نهادهها پس از تغییر سیاست ارزی، کمبود سرمایه در گردش و افزایش هزینه تولید، فشار زیادی بر مرغداریها وارد کرده است.
این مسئله یک خطر بالقوه برای ماههای آینده ایجاد میکند. اگر تولیدکننده برای مدت طولانی ناچار باشد مرغ را پایینتر از قیمت تمامشده بفروشد، ممکن است میزان جوجهریزی بعدی کاهش پیدا کند و مازاد امروز به کمبود فردا تبدیل شود.
چرا با وجود مازاد تولید، مرغ برای مصرفکننده ارزانتر نمیشود؟
این شاید مهمترین تناقض بازار گوشت مرغ در مردادماه باشد.
در یک بازار کاملاً رقابتی، افزایش عرضه و کاهش قیمت محصول در مبدأ باید به کاهش نرخ مصرفکننده منجر شود. اما بازار مرغ علاوه بر مرغدار و خریدار نهایی، حلقههای کشتار، قطعهبندی، حملونقل، بستهبندی و خردهفروشی را نیز در بر میگیرد.
قطعاتی مانند فیله، مغز ران و سینه بدون استخوان نیز طبیعتاً به دلیل افت وزن پس از استخوانگیری، هزینه فرآوری و تقاضای بیشتر، با قیمت بسیار بالاتری نسبت به مرغ کامل فروخته میشوند.
با این حال اتحادیه مرغداران معتقد است فاصله فعلی بیش از هزینه طبیعی زنجیره است و نهادهای نظارتی باید نحوه تبدیل قیمت مرغ زنده به نرخ نهایی فروش را بررسی کنند.
به همین دلیل ممکن است خانوارها در فروشگاه احساس ارزانی نکنند، حتی زمانی که مرغدار محصول خود را با زیان میفروشد.
صادرات مرغ هم به کمک تنظیم بازار آمد
یکی دیگر از ابزارهای دولت برای مدیریت مازاد، باز کردن مسیر صادرات بوده است.
سازمان توسعه تجارت در اواخر تیر صادرات گوشت مرغ را بهصورت «مجاز مشروط» آزاد کرد. پیش از آن نیز فعالان صنفی از صدور مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ خبر داده و تأکید کرده بودند صادرات میتواند بخشی از مازاد تولید را جذب کند و جلوی زیان بیشتر تولیدکنندگان را بگیرد.
اما این سیاست نیز باید با دقت اجرا شود. صادرات بیش از نیاز در دوره مازاد میتواند به حفظ تولید کمک کند، ولی اگر حجم تولید در ماههای بعد کاهش پیدا کند، ادامه همان روند ممکن است بازار داخلی را دوباره تحت فشار قرار دهد.
پیشبینی قیمت مرغ؛ آرامش ادامه پیدا میکند؟
در کوتاهمدت، دادههای فعلی بیشتر به نفع ثبات قیمت هستند. جوجهریزی بالا بوده، در چند استان مازاد تولید وجود دارد، خرید حمایتی برای ذخایر انجام شده و قیمت مرغ زنده نیز فعلاً نشانهای از کمبود عرضه نشان نمیدهد.
اما این آرامش تضمینشده نیست.
ریسک اصلی بازار در حال حاضر نه کمبود فوری مرغ، بلکه زیان تولیدکننده است. اگر قیمت مرغ زنده برای مدت طولانی کمتر از هزینه واقعی تولید باقی بماند، مرغداران ممکن است جوجهریزی دورههای بعد را کاهش دهند. در این صورت بازار میتواند با تأخیر چند هفتهای از مازاد به کمبود حرکت کند.
بنابراین تصویری که از قیمت مرغ امروز ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ دیده میشود، بازاری بدون جهش تازه اما همچنان گران برای مصرفکننده است؛ بازاری که فیله در آن ۶۸۴ هزار تومان و سینه بدون استخوان ۶۰۰ هزار تومان قیمت دارد، در حالی که تولیدکننده از پایین بودن نرخ مرغ زنده گلایه میکند.
به همین دلیل مهمترین متغیر هفتههای آینده فقط قیمت روی تابلوی فروشگاهها نیست. میزان جوجهریزی، قیمت ذرت و سویا، خرید مرغ مازاد و فاصله قیمت مرغداری تا خردهفروشی چهار شاخصی هستند که مشخص میکنند آرامش فعلی بازار ادامه پیدا میکند یا دوباره جای خود را به نوسان خواهد داد.
آنچه فعلاً میتوان با اطمینان بیشتری گفت این است که بازار مرغ در پایان مرداد از شوک قیمتی فاصله گرفته، اما هنوز به یک تعادل بدون مسئله نرسیده است؛ مصرفکننده قیمت بالا میپردازد و تولیدکننده همزمان از فروش ارزان گلایه دارد؛ تناقضی که مهمترین علامت سؤال پشت آرامش امروز بازار مرغ است.