شورش علیه اینفانتینو جدی شد؛ دانمارک هم برای تغییر رئیس فیفا وارد میدان شد

موضع دانمارک از این جهت اهمیت دارد که اعتراض‌ها دیگر صرفاً به یک تصمیم اقتصادی فیفا محدود نیست. یسپر مولر، رئیس فدراسیون فوتبال دانمارک، صریحاً اعلام کرده اعتمادش به اینفانتینو از بین رفته و این فدراسیون همراه با یوفا و شرکای بین‌المللی خود برای شکل دادن به گزینه‌ای جایگزین تلاش خواهد کرد.

البته یک نکته نیاز به اصلاح دارد: دانمارک در انتخابات ۲۰۲۳ نیز از اینفانتینو حمایت نکرده بود. بنابراین دقیق‌تر آن است که گفته شود دانمارک اکنون مخالفت خود با انتخاب مجدد او در سال ۲۰۲۷ را علنی و تشدید کرده، نه اینکه برای نخستین بار حمایت قبلی خود را پس گرفته باشد. خود مولر نیز در بیانیه اول اوت تأکید کرده بود که DBU همان‌طور که در سال ۲۰۲۳ پشت اینفانتینو نایستاد، این بار نیز از او حمایت نخواهد کرد.

انتخابات بعدی فیفا چه زمانی برگزار می‌شود؟

انتخابات ریاست فیفا برای ۱۸ مارس ۲۰۲۷ در رباط مراکش برنامه‌ریزی شده است. مهلت معرفی نامزدها نیز ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ خواهد بود و تا این لحظه هنوز رقیب رسمی برای اینفانتینو معرفی نشده است.

اینفانتینو که از سال ۲۰۱۶ ریاست فیفا را در اختیار دارد، قصد دارد برای دوره ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱ نیز در قدرت بماند. بنابراین اعتراض‌های کنونی تقریباً هفت ماه قبل از رأی‌گیری آغاز شده و مخالفان هنوز برای ساختن یک ائتلاف انتخاباتی فرصت دارند.

ماجرای FIFA Forward Enterprise چه بود؟

ریشه بحران به پروژه‌ای برمی‌گردد که فیفا در اواخر ژوئیه با نام FIFA Forward Enterprise یا FFE مطرح کرد.

فیفا این طرح را «فرصتی طلایی» برای افزایش درآمد فوتبال معرفی کرده بود. مطابق توضیح رسمی سازمان، قرار بود فعالیت‌های تجاری مرتبط با مسابقات، از حق پخش و اسپانسرینگ گرفته تا بلیت‌فروشی، میزبانی و مجوزهای تجاری، در یک شرکت زیرمجموعه متمرکز شوند. فیفا مدعی بود اجرای طرح می‌تواند سهم هر فدراسیون از برنامه Forward را در چرخه ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ از هشت میلیون دلار به ۲۰ میلیون دلار افزایش دهد و حتی امکان دسترسی به منابع بیشتری را فراهم کند.

اما گزارش‌های بعدی نشان داد بخش جنجالی‌تر طرح، امکان فروش حدود ۲۰ درصد از منافع این ساختار به سرمایه‌گذاران خصوصی برای جذب حدود ۴.۲ میلیارد دلار بود. منتقدان معتقد بودند ورود سرمایه خصوصی به ساختاری که حقوق تجاری جام جهانی را کنترل می‌کند می‌تواند منافع سرمایه‌گذاران را وارد قلب تصمیم‌گیری فوتبال کند.

یوفا واکنش بسیار تندی نشان داد و هر ۵۵ فدراسیون عضو آن به اتفاق آرا طرح را رد کردند. در بیانیه رسمی یوفا آمده بود جام جهانی نباید به یک «محصول سرمایه‌گذاری» تبدیل شود و تیم‌های اروپایی تا زمانی که طرح به‌طور کامل کنار گذاشته نشود و تضمین‌های لازم ارائه نشود، در رقابت‌های فیفا شرکت نخواهند کرد.

فیفا عقب‌نشینی کرد، اما بحران تمام نشد

اینفانتینو در ۳۱ ژوئیه اعلام کرد پروژه FFE دیگر ادامه پیدا نمی‌کند. او گفت اختلاف‌هایی که طرح ایجاد کرده، ادامه آن را با هدف اولیه فیفا ناسازگار کرده است.

چند روز بعد نیز جلسه‌ای با حضور اینفانتینو، دبیرکل فیفا ماتیاس گرافستروم و مدیران ارشد این سازمان در رباط برگزار شد. فیفا پذیرفت در نحوه پیشبرد پروژه و ارتباط با اعضا «اشتباهاتی» صورت گرفته و بابت آن عذرخواهی کرد، هرچند مدیران حاضر در جلسه حمایت خود را از اینفانتینو اعلام کردند.

برای منتقدان اما کنار گذاشتن پروژه کافی نبود. مولر در دانمارک گفت دریافت نامه عذرخواهی فیفا نظر او را تغییر نداده و همچنان خواهان ارائه گزارش کامل درباره روند شکل‌گیری پروژه و مدارک مرتبط با آن است.

مخالفت فقط اروپایی نیست

اینفانتینو با مشکلی بزرگ‌تر از مخالفت دانمارک و چند کشور اروپایی روبه‌روست.

کنکاکاف که ۴۱ عضو در آمریکای شمالی، مرکزی و کارائیب دارد، رسماً اعلام کرد اصلاً پیش از رسانه‌ای شدن پروژه FFE درباره آن مشورت نشده بود و از نبود تشریفات مناسب و شفافیت ابراز نگرانی کرد.

کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز موضع مشابهی گرفت و اعلام کرد پیش از معرفی چنین پروژه مهمی با AFC مشورت نشده است. شیخ سلمان بن ابراهیم آل‌خلیفه، رئیس AFC، پس از لغو طرح خواستار آن شد که تصمیم‌های مهم آینده با فدراسیون‌ها و کنفدراسیون‌ها به‌صورت شفاف و معنادار مورد بحث قرار گیرد.

رویترز گزارش داده رهبران یوفا، AFC و کنکاکاف حتی درباره امکان فشار برای رأی عدم اعتماد به اینفانتینو گفت‌وگو کرده‌اند.

آیا اینفانتینو را می‌توان قبل از انتخابات برکنار کرد؟

از نظر اساسنامه‌ای، چنین مسیری وجود دارد، هرچند بسیار دشوار و بی‌سابقه است.

طبق بررسی رویترز از مقررات فیفا، اگر حداقل ۲۰ درصد از ۲۱۱ عضو فیفا، یعنی ۴۳ فدراسیون، درخواست کتبی ارائه کنند، امکان تشکیل کنگره فوق‌العاده ظرف سه ماه وجود دارد. در چنین کنگره‌ای هر کشور یک رأی دارد و تصمیم با اکثریت ساده اعضای حاضر گرفته می‌شود.

در تاریخ فیفا تلاش‌های سیاسی برای زیر سؤال بردن رؤسا وجود داشته، اما رأی عدم اعتماد رسمی به شکل کنونی سابقه نداشته است. همین موضوع باعث شده مخالفان نسبت به اقدام عجولانه محتاط باشند؛ شکست در یک رأی عدم اعتماد حتی می‌تواند جایگاه اینفانتینو را تقویت کند.

آیا اینفانتینو حمایت کافی برای ماندن دارد؟

با وجود موج مخالفت، اعلام پایان کار اینفانتینو هنوز زود است.

کنفدراسیون فوتبال آفریقا از او حمایت کرده و تعدادی از فدراسیون‌های عربی از جمله قطر، مصر، مراکش، لبنان، سودان و موریتانی نیز به‌طور علنی پشت رئیس فیفا ایستاده‌اند. در آمریکای جنوبی نیز اینفانتینو همچنان پایگاه قابل توجهی دارد.

نکته کلیدی این است که در انتخابات فیفا هر یک از ۲۱۱ فدراسیون، صرف‌نظر از اندازه فوتبال آن کشور، یک رأی دارد. بنابراین مخالفت فدراسیون‌های بزرگ اروپایی به تنهایی برای تغییر رئیس کافی نیست.

در صورت رقابت دو نفره، نامزد پیروز به ۱۰۶ رأی نیاز خواهد داشت. با وجود اینکه کنفدراسیون‌هایی که رهبرانشان علیه اینفانتینو موضع گرفته‌اند در مجموع بیش از نیمی از اعضای فیفا را نمایندگی می‌کنند، هیچ تضمینی وجود ندارد که تمام فدراسیون‌های عضو همان خط سیاسی کنفدراسیون خود را دنبال کنند. اختلاف علنی قطر با مواضع رئیس AFC نمونه واضح این شکاف است.

چه کسی می‌تواند رقیب اینفانتینو شود؟

بزرگ‌ترین مشکل مخالفان اینفانتینو در حال حاضر نبود یک نامزد اجماعی است.

نام‌هایی مانند شیخ سلمان بن ابراهیم، ویکتور مونتاگلیانی رئیس کنکاکاف، الکساندر چفرین رئیس یوفا، لیزه کلاونس رئیس فدراسیون نروژ و ناصر الخلیفی در رسانه‌ها مطرح شده‌اند، اما هیچ‌کدام تاکنون نامزدی رسمی خود را اعلام نکرده‌اند.

تحول تازه‌تر این است که به گزارش گاردین، برخی مقام‌های فوتبال آفریقا حتی درباره احتمال نامزدی ماتیاس گرافستروم، دبیرکل فعلی فیفا رایزنی کرده‌اند. گرافستروم تاکنون تعهدی برای ورود به انتخابات نداده است.

تا زمانی که مخالفان روی یک گزینه واحد به توافق نرسند، اینفانتینو همچنان از مزیت ساختار موجود و شبکه حمایتی گسترده خود برخوردار است.

دانمارک چه چیزی را تغییر داد؟

اهمیت بیانیه دانمارک در یک رأی به‌تنهایی نیست؛ اهمیت آن در تبدیل مخالفت با یک پروژه اقتصادی به کارزار علنی برای تغییر رئیس فیفا است.

یوفا در ماه ژوئیه موفق شد همه ۵۵ عضو خود را علیه FFE متحد کند، اما انتخابات ریاست فیفا آزمون بسیار دشوارتری خواهد بود. مخالفان باید از مرز اروپا عبور کنند و در آفریقا، آسیا و قاره آمریکا نیز رأی جمع کنند.

اینفانتینو هنوز رئیس فیفاست، هنوز نامزد رسمی قدرتمندی مقابل او قرار نگرفته و همچنان از حمایت بلوک‌های مهمی برخوردار است؛ اما اتفاقی که در چند هفته گذشته تغییر کرده، از بین رفتن تصور «انتخابات بدون رقیب» است. دانمارک اکنون آشکارا می‌گوید یک گزینه جایگزین باید پیدا شود و اگر این موضع به ائتلافی میان اروپا، بخش‌هایی از آسیا، آمریکای شمالی و تعدادی از کشورهای آفریقایی تبدیل شود، انتخابات مارس ۲۰۲۷ می‌تواند دشوارترین آزمون سیاسی دوران ده‌ساله ریاست جیانی اینفانتینو باشد.