قیمت گوشت قرمز امروز ۸ شهریور ۱۴۰۵؛ ران گوسفندی ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان | چرا دام ارزان شد اما گوشت نه؟

آخرین قیمت‌های اعلام‌شده در بازار نشان می‌دهد ران بدون استخوان گوسفندی با قیمت ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم یکی از گران‌ترین اقلام پرمصرف گوشت قرمز است.

در همین بازار، هر کیلوگرم ران گوساله ۲ میلیون و ۱۳۰ هزار تومان، ماهیچه گوسفندی ۲ میلیون و ۱۱۰ هزار تومان و گوشت مخلوط گوساله یک میلیون و ۹۱۰ هزار تومان قیمت دارد. گردن گوسفندی نیز با نرخ یک میلیون و ۵۴۰ هزار تومان در هر کیلوگرم عرضه می‌شود. گزارش‌های امروز تأکید دارند که این نرخ‌ها نسبت به روزهای گذشته تغییر گسترده‌ای نداشته‌اند.

قیمت‌های اعلام‌شده به این شرح است:

البته نرخ گوشت در فروشگاه‌ها می‌تواند با توجه به کیفیت، نوع برش، بسته‌بندی، محل عرضه و فروشنده متفاوت باشد و به همین دلیل نباید یک فهرست خرده‌فروشی را الزاماً قیمت واحد سراسر بازار دانست.

گوشت ۲ میلیون تومانی؛ «ثبات» لزوماً خبر خوبی نیست

شاید مهم‌ترین نکته درباره بازار امروز، تفاوت میان ثبات قیمت و ارزان بودن کالا باشد. گزارش‌های بازار از نبود جهش جدید در قیمت گوشت سخن می‌گویند، اما وقتی یک کیلو ران گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان قیمت دارد، ثابت ماندن این عدد الزاماً به معنای بهبود شرایط مصرف‌کننده نیست.

این موضوع زمانی روشن‌تر می‌شود که قیمت گوشت را با درآمد نیروی کار مقایسه کنیم. طبق بخشنامه مزد سال ۱۴۰۵، حداقل مزد پایه ماهانه کارگران حدود ۱۶.۶ میلیون تومان تعیین شده است. به این ترتیب، خرید تنها یک کیلو ران بدون استخوان گوسفندی معادل حدود ۱۳ درصد حداقل مزد پایه یک ماه است؛ یا به بیان دیگر قیمت یک کیلو از این گوشت تقریباً با چهار روز حداقل مزد روزانه برابری می‌کند.

برای یک خانواده که علاوه بر مواد غذایی باید هزینه مسکن، حمل‌ونقل، آموزش، درمان و سایر مخارج روزانه را نیز تأمین کند، چنین سطحی از قیمت به معنی محدودتر شدن امکان خرید مستمر گوشت قرمز است.

معمای بازار؛ دام زنده ارزان شد، چرا گوشت ارزان نشد؟

اما اتفاق مهم‌تری نیز در بازار رخ داده است. افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور، در مردادماه اعلام کرد قیمت دام زنده نسبت به ایام عید قربان حدود ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده است. برای نمونه، قیمت بره که در مقطعی در تهران تا حدود کیلویی ۷۳۰ هزار تومان رسیده بود، به حدود ۶۴۰ هزار تومان کاهش پیدا کرد.

قاعدتاً کاهش محسوس قیمت دام زنده باید پس از مدتی اثر خود را در بازار گوشت نشان دهد؛ اما آنچه مصرف‌کننده در قصابی و فروشگاه مشاهده می‌کند، کاهش مشابهی نیست.

اینجاست که مسئله قدیمی فاصله قیمت «دام تا سفره» دوباره مطرح می‌شود.

قیمت نهایی گوشت تنها از قیمت دام زنده تشکیل نمی‌شود. هزینه حمل دام، کشتار، افت وزن لاشه، قطعه‌بندی، بسته‌بندی، نگهداری در سردخانه، حمل محصول و حاشیه سود حلقه‌های مختلف شبکه توزیع همگی به قیمت نهایی اضافه می‌شوند. با این حال، وقتی قیمت ماده اولیه یعنی دام کاهش محسوسی دارد اما محصول نهایی واکنش متناسبی نشان نمی‌دهد، نحوه توزیع و سهم واسطه‌ها بار دیگر زیر ذره‌بین قرار می‌گیرد.

فاصله ۶۵۰ هزار تومانی میان قطعات گوشت گوسفندی

فهرست امروز همچنین اختلاف قابل توجه قیمت قطعات مختلف یک دام را نشان می‌دهد. ران بدون استخوان گوسفندی کیلویی ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان قیمت دارد، در حالی که گردن گوسفندی یک میلیون و ۵۴۰ هزار تومان فروخته می‌شود؛ یعنی ۶۵۰ هزار تومان اختلاف قیمت تنها در یک کیلوگرم.

این فاصله باعث شده الگوی خرید خانوار نیز اهمیت بیشتری پیدا کند. مصرف‌کنندگانی که پیش‌تر امکان خرید ران یا ماهیچه داشتند ممکن است به سمت قطعات ارزان‌تر، گوشت مخلوط یا حتی جایگزین‌های پروتئینی دیگر حرکت کنند.

در نتیجه، بازار ممکن است از نظر ظاهری آرام باشد، اما بخشی از همین آرامش می‌تواند ناشی از محدودیت قدرت خرید باشد. گزارش بازار امروز نیز به محدود شدن ظرفیت تقاضای خانوارها به دلیل افزایش هزینه‌های زندگی اشاره کرده است.

یک علامت هشدار از سمت تولید گوشت قرمز

تحولات سمت عرضه نیز باید جدی گرفته شود. تازه‌ترین آمار منتشرشده از نتایج طرح آمارگیری کشتار دام در کشتارگاه‌های رسمی کشور نشان می‌دهد در تیرماه ۱۴۰۵ حدود ۳۷ هزار و ۳۱۲ تن گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی عرضه شده است.

این مقدار نسبت به تیرماه سال قبل ۶ درصد کاهش داشته است. از کل تولید ثبت‌شده نیز ۲۱ هزار و ۶۹۹ تن مربوط به گاو و گوساله بوده که سهمی معادل ۵۸.۱ درصد از گوشت قرمز عرضه‌شده در کشتارگاه‌های رسمی داشته است.

این آمار برای پیش‌بینی قیمت گوشت اهمیت دارد. کاهش تولید لزوماً به معنای جهش فوری قیمت نیست، زیرا میزان تقاضا، موجودی بازار، واردات، وزن دام‌های عرضه‌شده و شرایط شبکه توزیع نیز اثرگذار هستند؛ اما اگر روند کاهش عرضه ادامه پیدا کند و هم‌زمان هزینه‌های تولید افزایش یابد، حفظ ثبات فعلی دشوارتر خواهد شد.

چرا گوشت گوسفندی گران‌تر از برخی اقلام گوساله است؟

جدول امروز نشان می‌دهد قطعات پرطرفدار گوشت گوسفندی همچنان در بالاترین سطوح قیمتی بازار قرار دارند. ران بدون استخوان گوسفندی ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان و ماهیچه گوسفندی ۲ میلیون و ۱۱۰ هزار تومان است، در حالی که گوشت مخلوط گوساله یک میلیون و ۹۱۰ هزار تومان قیمت دارد.

البته مقایسه قیمت گوسفندی و گوساله باید بر اساس قطعه مشابه انجام شود؛ زیرا ران، گردن، راسته، ماهیچه و گوشت مخلوط ارزش تجاری متفاوتی دارند. با این حال در مجموع، تقاضای سنتی برای گوشت گوسفندی، میزان گوشت قابل استحصال از لاشه و شرایط عرضه دام سبک می‌تواند روی فاصله قیمت‌ها اثرگذار باشد.

قیمت گوشت در روزهای آینده چه می‌شود؟

در کوتاه‌مدت، گزارش‌های منتشرشده در هشتم شهریور از ثبات نسبی بازار و نبود اختلال جدی در عرضه حکایت دارند و فعلاً نشانه‌ای از یک جهش سراسری جدید در قیمت‌ها گزارش نشده است.

اما بازار گوشت قرمز اکنون با دو نیروی متفاوت مواجه است. از یک طرف کاهش قیمت دام زنده و محدود شدن قدرت خرید خانوار می‌تواند مانع افزایش بیشتر قیمت شود؛ از طرف دیگر کاهش تولید ثبت‌شده در کشتارگاه‌ها، هزینه‌های حمل‌ونقل، نهاده‌ها، کشتار و شبکه توزیع همچنان از قیمت‌های بالا حمایت می‌کنند.

به همین دلیل شاید مهم‌ترین سؤال بازار دیگر این نباشد که «آیا گوشت امروز گران شد؟» بلکه این باشد که «چرا با وجود کاهش قیمت دام، گوشت برای مصرف‌کننده ارزان نمی‌شود؟»

بازار امروز از نظر آماری آرام است، اما ران گوسفندی ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومانی نشان می‌دهد این آرامش در نقطه‌ای شکل گرفته که فاصله زیادی با قدرت خرید بخش قابل توجهی از خانوارها دارد. اگر کاهش قیمت دام زنده در هفته‌های آینده به شبکه خرده‌فروشی منتقل نشود، مسئله اصلی بازار گوشت بیش از کمبود کالا، به ساختار قیمت‌گذاری و فاصله میان تولیدکننده تا سفره خانوار بازخواهد گشت.