قیمت دینار عراق امروز ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ رکورد زد؛ هزار دینار به ۱۵۳ هزار تومان رسید

براساس آخرین نرخ منتشرشده پیش از آغاز خریدوفروش‌های چهارشنبه، هر دینار عراق ۱۵۳.۱ تومان قیمت دارد.

این رقم در پایان معاملات روز سه‌شنبه حدود ۱۴۹.۸ تومان بود؛ بنابراین دینار در یک روز ۳.۳ تومان، معادل حدود ۲.۲ درصد افزایش قیمت داشته است. نرخ ۱۴۹.۸ تومانی روز گذشته نیز به‌عنوان بالاترین سطح ماهانه آن مقطع گزارش شده بود.

با تبدیل نرخ به واحدی که مسافران بیشتر استفاده می‌کنند، هر هزار دینار حدود ۱۵۳ هزار و ۱۰۰ تومان و هر ۱۰۰ هزار دینار تقریباً ۱۵ میلیون و ۳۱۰ هزار تومان ارزش دارد.

البته این محاسبه بر مبنای همان نرخ شاخص ۱۵۳.۱ تومانی است و نرخ واقعی خرید اسکناس از صرافی می‌تواند به دلیل فاصله خرید و فروش، محل معامله و موجودی بازار متفاوت باشد.

دینار از ابتدای سال چقدر گران شده است؟

قیمت دینار در ابتدای سال حدود ۱۱۲.۳ تومان اعلام شده بود.

رسیدن قیمت از ۱۱۲.۳ به ۱۵۳.۱ تومان یعنی هر دینار از ابتدای سال حدود ۴۰.۸ تومان گران شده است. بازدهی این حرکت تقریباً ۳۶.۳ درصد محاسبه می‌شود.

بنابراین فردی که در ابتدای سال برای خرید ۱۰۰ هزار دینار حدود ۱۱ میلیون و ۲۳۰ هزار تومان نیاز داشت، اکنون براساس نرخ شاخص امروز باید حدود ۱۵ میلیون و ۳۱۰ هزار تومان پرداخت کند.

تفاوت بیش از چهار میلیون تومانی در خرید فقط ۱۰۰ هزار دینار نشان می‌دهد رشد بازار ارز تا چه اندازه هزینه سفر و مخارج ریالی ایرانیان در عراق را افزایش داده است.

رشد هفتگی دینار به بیش از ۱۰ درصد رسید

شیب افزایش قیمت در روزهای اخیر حتی تندتر بوده است.

براساس داده منتشرشده امروز، دینار نسبت به چهارشنبه هفته قبل حدود ۱۰.۸ درصد گران شده است. در بازه یک‌ماهه نیز افزایش قیمت در محدوده ۱۳ تا ۱۴ درصد گزارش می‌شود.

در جدول ارائه‌شده برای بازار، افزایش یک‌ماهه ۱۸ تومان اعلام شده است. اگر صرفاً از قیمت فعلی ۱۵۳.۱ تومان، این ۱۸ تومان را کم کنیم، نرخ یک ماه قبل حدود ۱۳۵.۱ تومان به دست می‌آید و بازدهی حاصل تقریباً ۱۳.۳ درصد خواهد بود.

بنابراین اختلاف کوچک میان عدد «۱۳.۸ درصد» و «۱۸ تومان» احتمالاً ناشی از گرد کردن ارقام یا تفاوت قیمت مبنای آغاز دوره است؛ موضوعی که در بازارهای ارز و هنگام استفاده از قیمت بسته‌شدن یا میانگین روزانه طبیعی است.

دینار در یک سال تقریباً دو برابر شده است

رشد سالانه از افزایش چندماهه هم چشمگیرتر است.

براساس جدول بازار، دینار طی یک سال حدود ۷۴ تومان افزایش قیمت داشته است. اگر این رقم از نرخ ۱۵۳.۱ تومانی امروز کسر شود، قیمت مقایسه‌ای سال قبل نزدیک ۷۹.۱ تومان خواهد بود.

این یعنی افزایش سالانه تقریباً ۹۳.۵ درصد؛ رقمی که با برآورد ۹۴ درصدی گزارش بازار همخوان است.

روز سه‌شنبه نیز یک منبع نرخ دینار در ۱۰ شهریور سال گذشته را حدود ۸۰ تومان اعلام کرده بود، در حالی که نرخ همان روز امسال ۱۴۹.۸ تومان بود.

اما این رشد را نباید لزوماً به معنای تقویت بنیادی دینار عراق دانست.

بخش بزرگی از افزایش «قیمت دینار به تومان» نتیجه کاهش ارزش ریال ایران در برابر دلار است.

دلار ۲۱۴ هزار تومانی چگونه دینار را بالا می‌برد؟

برای فهم قیمت دینار باید به رابطه سه ارز توجه کرد: تومان، دلار و دینار عراق.

دلار آزاد صبح چهارشنبه حدود ۲۱۴ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است. روز سه‌شنبه نیز بازار تا محدوده ۲۱۴ هزار و ۴۷۰ تومان بالا رفته بود.

وقتی دلار در ایران افزایش پیدا می‌کند، حتی اگر دینار در خود عراق نسبت به دلار ثابت بماند، قیمت ریالی دینار بالا می‌رود.

به زبان ساده، دینار برای خریدار ایرانی عمدتاً از مسیر دلار قیمت‌گذاری می‌شود.

بانک مرکزی عراق نرخ رسمی دلار را همچنان حدود ۱۳۱۰ دینار برای هر دلار نمایش می‌دهد.

اگر دلار ۲۱۴ هزار تومانی ایران مستقیماً با نرخ رسمی ۱۳۱۰ دینار محاسبه شود، ارزش نظری هر دینار حدود ۱۶۳ تومان به دست می‌آید؛ اما این نرخ برای بازار نقدی لزوماً قابل دسترس نیست.

چرا قیمت محاسباتی با نرخ بازار فرق دارد؟

عراق نیز مانند ایران بین نرخ رسمی و بازار آزاد ارز فاصله دارد.

آخرین گزارش‌های بازار عراق نشان داده‌اند قیمت ۱۰۰ دلار در بازار آزاد بغداد و اربیل در محدوده ۱۵۴ هزار دینار قرار داشته است؛ یعنی هر دلار در بازار نقدی نزدیک ۱۵۴۰ دینار قیمت دارد، نه نرخ رسمی ۱۳۱۰ دیناری بانک مرکزی.

اگر دلار ۲۱۴ هزار تومانی را با نرخ آزاد حدود ۱۵۴۰ دینار محاسبه کنیم، قیمت نظری هر دینار نزدیک ۱۳۹ تومان خواهد شد.

این عدد پایین‌تر از شاخص ۱۵۳.۱ تومانی امروز ایران است.

چنین فاصله‌ای می‌تواند ناشی از هزینه انتقال پول، حاشیه خریدوفروش صرافی، ریسک مبادلات مرزی، موجودی اسکناس و تفاوت زمانی نرخ‌های ثبت‌شده باشد.

به همین دلیل بازار دینار را نمی‌توان با یک فرمول ثابت و بدون در نظر گرفتن نوع معامله تحلیل کرد.

چرا دیروز بعضی منابع هزار دینار را ۱۳۲ هزار تومان اعلام کردند؟

یکی از ابهام‌های بازار فعلی، اختلاف قابل توجه میان تابلوهای قیمتی است.

در روز سه‌شنبه ۱۰ شهریور، یک گروه از منابع هر دینار را حدود ۱۴۹.۸ تومان اعلام کردند؛ یعنی نزدیک ۱۴۹ هزار و ۸۰۰ تومان برای هزار دینار. اما همزمان منبع دیگری قیمت هزار دینار در بازار تهران را ۱۳۲ هزار تومان گزارش کرده بود.

این اختلاف حدود ۱۳ درصدی به اندازه‌ای بزرگ است که نمی‌توان آن را صرفاً نوسان چند دقیقه‌ای دانست.

احتمالاً دو منبع در حال گزارش دو بازار، نوع معامله یا مرجع قیمتی متفاوت هستند؛ برای مثال یک نرخ می‌تواند شاخص عمومی ارز و دیگری قیمت نقدی یک بازار خاص باشد.

به همین دلیل در گزارش‌های مربوط به دینار، ذکر واحد به‌تنهایی کافی نیست. منبع، زمان ثبت قیمت و نوع معامله نیز باید مشخص باشد.

برای مسافری که واقعاً قصد خرید دارد، نرخ قابل معامله صرافی در همان لحظه مهم‌تر از عدد عمومی تابلوهای اینترنتی است.

قیمت دینار در شش ماه و سه سال چقدر تغییر کرده است؟

داده ارائه‌شده نشان می‌دهد افزایش شش‌ماهه دینار حدود ۲۵ تومان بوده است.

با این فرض، قیمت شش ماه قبل نزدیک ۱۲۸.۱ تومان بوده و نرخ فعلی نسبت به آن حدود ۱۹.۵ درصد بالاتر است.

اما فاصله سه‌ساله بسیار بزرگ‌تر است. افزایش سه‌ساله ۱۱۴ تومان اعلام شده که قیمت مبنای سه سال قبل را به حدود ۳۹.۱ تومان می‌رساند.

در نتیجه قیمت فعلی تقریباً چهار برابر آن مقطع است.

باز هم تأکید مهم این است که این افزایش بیش از آنکه روایت جهش ارزش جهانی دینار عراق باشد، تصویر کاهش قدرت خرید ریال ایران در برابر ارزهای خارجی را نشان می‌دهد.

آیا دینار می‌تواند باز هم رکورد بزند؟

در کوتاه‌مدت، مهم‌ترین متغیر برای قیمت دینار در ایران نرخ دلار آزاد است.

اگر دلار بالای ۲۱۰ تا ۲۱۴ هزار تومان باقی بماند یا سقف‌های تازه‌ای ثبت کند، حفظ فشار صعودی روی دینار محتمل است. در چنین سناریویی، تثبیت قیمت بالای ۱۵۰ تومان می‌تواند بازار را برای آزمون سطوح بالاتر آماده کند.

اما سناریوی دوم کاهش دلار است.

اگر فضای سیاسی و ارزی آرام‌تر شود و دلار دوباره به کانال‌های پایین‌تر برگردد، دینار نیز حتی بدون تغییر مهم در اقتصاد عراق می‌تواند بخشی از رشد اخیر خود را پس بدهد.

عامل دوم، نسبت دلار به دینار در خود عراق است. اگر دینار در بغداد در برابر دلار تضعیف شود، بخشی از افزایش دلار ایران خنثی خواهد شد؛ اگر دینار عراق تقویت شود و دلار ایران همزمان بالا بماند، فشار افزایشی مضاعفی ایجاد می‌شود.

بنابراین پیش‌بینی قطعی سقف بعدی منطقی نیست.

رکورد ۱۵۳.۱ تومانی؛ بیشتر داستان ریال است تا دینار

قیمت دینار عراق در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ به یک نقطه تاریخی در بازار ایران رسیده است.

هر دینار در شاخص مورد بررسی ۱۵۳.۱ تومان قیمت دارد، در حالی که ابتدای سال ۱۱۲.۳ تومان بود. رشد ۳۶ درصدی از ابتدای سال و نزدیک ۹۴ درصدی طی یک سال، فشار قابل توجهی بر هزینه سفر، زیارت و مبادلات خرد میان ایران و عراق ایجاد کرده است.

اما تحلیل مهم‌تر پشت این اعداد قرار دارد.

دینار عراق در بازار جهانی ناگهان دو برابر نشده است؛ این ریال ایران است که در برابر دلار و در نتیجه در برابر دینار قدرت خرید خود را از دست داده است.

تا زمانی که دلار آزاد در محدوده‌های رکوردی باقی بماند، دینار نیز ظرفیت ماندن در سطوح بالا را دارد.

با این حال اختلاف شدید نرخ میان منابع مختلف—از حدود ۱۳۲ هزار تومان برای هزار دینار در برخی معاملات روز گذشته تا معادل ۱۵۳ هزار و ۱۰۰ تومان در شاخص امروز—هشدار مهمی برای خریداران است:

قبل از خرید دینار، فقط قیمت را نپرسید؛ بپرسید این قیمت مربوط به کدام بازار، چه ساعتی و با چه روش تسویه‌ای است.