دلار حوالهای به ۱۶۰ هزار و ۵۰۲ تومان رسید؛ شکاف نرخ رسمی و بازار آزاد دوباره بزرگ شد
نرخ حواله ارز در مرکز مبادله ایران شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ بار دیگر افزایش یافت و دلار حوالهای به ۱۶۰ هزار و ۵۰۲ تومان رسید. یورو نیز ۱۸۶ هزار و ۴۸۲ تومان و درهم امارات ۴۳ هزار و ۷۰۳ تومان قیمتگذاری شد. همزمان دلار در بازار آزاد در محدوده بیش از ۲۲۳ هزار تومان معامله میشود؛ موضوعی که فاصله نرخ حواله و بازار آزاد را به بیش از ۶۲ هزار تومان رسانده است. ادامه این شکاف میتواند برای واردکنندگان، صادرکنندگان و بنگاههای تولیدی به یکی از مهمترین متغیرهای هزینه و تصمیمگیری تبدیل شود.
۱۳:۰۵ - ۱۴ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
مرکز مبادله ارز و طلای ایران در نخستین روز کاری هفته نرخهای جدید حواله ارز را اعلام کرد و بیشتر ارزهای اصلی با افزایش قیمت همراه شدند.
بر اساس دادههای امروز، نرخ فروش حواله دلار آمریکا ۱۶۰ هزار و ۵۰۲ تومان، یورو ۱۸۶ هزار و ۴۸۲ تومان و درهم امارات ۴۳ هزار و ۷۰۳ تومان تعیین شده است. حواله یوآن چین نیز ۲۳ هزار و ۹۱۱ تومان و روبل روسیه یکهزار و ۸۵۳ تومان قیمت دارد.
دادههای اقتصادنیوز نیز نرخ دلار، یورو و درهم حوالهای امروز را در همین سطوح ثبت کرده است. دلار حوالهای روز کاری قبل ۱۶۰ هزار و ۲۲ تومان بود و امروز ۴۸۰ تومان افزایش یافت. یورو از ۱۸۵ هزار و ۵۰۵ تومان به ۱۸۶ هزار و ۴۸۲ تومان و درهم از ۴۳ هزار و ۵۷۳ تومان به ۴۳ هزار و ۷۰۳ تومان رسیده است.
دلار حوالهای در یک روز ۴۸۰ تومان گران شد
افزایش ۴۸۰ تومانی دلار حوالهای معادل حدود ۰.۳ درصد رشد روزانه است.
در نگاه اول این تغییر در مقایسه با نوسان چند هزار تومانی بازار آزاد چندان بزرگ به نظر نمیرسد، اما استمرار همین افزایشهای روزانه میتواند به تدریج هزینه تأمین ارز بخش تجاری را بالا ببرد.
برای یورو رشد روزانه حتی بیشتر بوده است. نرخ حواله یورو ۹۷۷ تومان افزایش یافته که معادل حدود ۰.۵۳ درصد است. درهم نیز با افزایش ۱۳۰ تومانی، تقریباً ۰.۳ درصد گران شده است.
افزایش نرخ درهم اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بخش مهمی از تجارت خارجی ایران و تسویههای منطقهای با امارات به این ارز مرتبط است و تغییر نرخ آن میتواند سریعتر در محاسبات واردات و تجارت انعکاس پیدا کند.
دلار مرکز مبادله از ابتدای شهریور چقدر بالا رفته است؟
روند چندروزه نشان میدهد افزایش امروز یک اتفاق کاملاً مقطعی نیست.
در اول شهریور، نرخ فروش حواله دلار در مرکز مبادله ۱۵۶ هزار و ۹۷۲ تومان اعلام شده بود. امروز این نرخ به ۱۶۰ هزار و ۵۰۲ تومان رسیده است؛ یعنی طی حدود دو هفته بیش از ۳۵۰۰ تومان یا نزدیک ۲.۲ درصد افزایش یافته است.
در ۱۷ مرداد نیز حواله دلار حدود ۱۵۴ هزار و ۴۵۱ تومان بود. در همان روز حواله یورو ۱۷۸ هزار و ۵۴۲ تومان و درهم ۴۲ هزار و ۵۶ تومان معامله میشد.
به این ترتیب مسیر کلی نرخهای تجاری در هفتههای اخیر صعودی بوده؛ هرچند سرعت رشد آنها هنوز از بازار آزاد کمتر است.
شکاف دلار حواله و بازار آزاد به بیش از ۶۲ هزار تومان رسید
مهمترین نکته امروز شاید خود نرخ ۱۶۰ هزار تومانی نباشد، بلکه فاصله آن با دلار بازار آزاد باشد.
اقتصادنیوز در یکی از بهروزرسانیهای امروز دلار آزاد را ۲۲۳ هزار و ۲۴۰ تومان ثبت کرده است. صفحه لحظهای همین رسانه در ساعات بعد نرخهایی حتی نزدیک ۲۲۴ هزار تومان را نیز نشان داده که بیانگر نوسان سریع بازار در طول روز است.
اگر نرخ ۲۲۳ هزار و ۲۴۰ تومانی را با حواله ۱۶۰ هزار و ۵۰۲ تومانی مقایسه کنیم، اختلاف دو بازار به حدود ۶۲ هزار و ۷۳۸ تومان میرسد.
یعنی دلار آزاد تقریباً ۳۹ درصد گرانتر از نرخ حوالهای مرکز مبادله معامله میشود.
این فاصله برای یورو نیز تقریباً مشابه است. یورو حوالهای ۱۸۶ هزار و ۴۸۲ تومان است، در حالی که یورو آزاد در دادههای امروز حدود ۲۵۸ هزار و ۹۲۰ تومان قیمت دارد؛ فاصلهای بیش از ۷۲ هزار تومان. درهم آزاد نیز حدود ۶۰ هزار و ۷۹۰ تومان ثبت شده که بیش از ۱۷ هزار تومان بالاتر از نرخ حواله است.
بزرگ شدن شکاف ارزی چه معنایی دارد؟
وجود چند نرخ ارز در اقتصاد ایران پیامدهای متفاوتی دارد.
برای واردکنندهای که امکان تأمین ارز از سازوکار رسمی یا تجاری را دارد، نرخ مرکز مبادله یکی از اجزای اصلی قیمت تمامشده کالا محسوب میشود. افزایش همین نرخ، حتی اگر از دلار آزاد پایینتر باشد، میتواند هزینه ریالی واردات مواد اولیه، قطعات یا کالای نهایی را افزایش دهد.
در مقابل، صادرکنندهای که باید ارز حاصل از صادرات را در چارچوبهای تعیینشده عرضه کند، به فاصله میان نرخ رسمی و بازار آزاد حساس است. هرچه این شکاف بیشتر شود، انگیزه اقتصادی برای عرضه ارز در نرخ پایینتر میتواند کاهش یابد؛ هرچند الزامهای قانونی، نوع صادرات و شیوه بازگشت ارز نیز در این فرآیند نقش دارند.
برای سیاستگذار نیز شکاف بزرگ نرخها یک چالش است: بالا بردن سریع نرخ رسمی میتواند به قیمت کالاهای وارداتی فشار وارد کند، اما پایین نگه داشتن زیاد آن نسبت به بازار آزاد نیز میتواند فاصله قیمتی و انگیزههای آربیتراژی را افزایش دهد.
آیا افزایش حواله دلار به معنی گرانی فوری کالاهاست؟
نه لزوماً.
اثر نرخ حواله بر قیمت مصرفکننده معمولاً مستقیم و آنی نیست. نخست باید مشخص شود کالای موردنظر با چه ارزی وارد شده، زمان تخصیص ارز چه زمانی بوده و واردکننده موجودی خود را با چه نرخی تهیه کرده است.
برای مثال ممکن است یک واردکننده کالایی را چند ماه قبل با نرخ ارزی پایینتر وارد کرده باشد. افزایش نرخ امروز لزوماً هزینه همان موجودی را تغییر نمیدهد، اما هزینه جایگزینی محموله بعدی را بالا میبرد.
همین «هزینه جایگزینی» باعث میشود افزایش نرخ ارز در بسیاری از بازارها با یک وقفه زمانی وارد قیمت مصرفکننده شود.
از سوی دیگر کالاهایی که مواد اولیه وارداتی بیشتری دارند، معمولاً سریعتر از محصولات با وابستگی ارزی پایین به تغییر نرخ حواله واکنش نشان میدهند.
یوآن و روبل چرا برای تجارت ایران مهماند؟
تمرکز عمومی معمولاً روی دلار، یورو و درهم است، اما نرخ یوآن و روبل نیز برای تجارت خارجی ایران اهمیت دارد.
حواله یوآن امروز ۲۳ هزار و ۹۱۱ تومان اعلام شده است. چین یکی از شرکای مهم تجاری ایران است و واردات طیف گستردهای از ماشینآلات، مواد اولیه و کالاهای واسطهای با یوآن یا مسیرهای مالی مرتبط با آن انجام میشود.
روبل نیز امروز یکهزار و ۸۵۳ تومان قیمتگذاری شده است.
تغییر نرخ این دو ارز میتواند برای شرکتهایی که مستقیماً با چین و روسیه تجارت میکنند اهمیت بیشتری از دلار داشته باشد؛ زیرا هزینه واقعی قرارداد آنها بر اساس ارز معامله تعیین میشود.
نرخ حواله چگونه تعیین میشود؟
نرخهایی که هر روز برای حواله منتشر میشوند لزوماً یک قیمت دستوری ثابت نیستند.
بر اساس توضیحات منتشرشده درباره سامانه معاملات ارزی، نرخهای اعلامی بر پایه معاملات ثبتشده بانکها و صرافیهای عامل در سامانههای ارزی محاسبه میشوند. همچنین نرخ حواله با نرخ اسکناس بازار آزاد تفاوت کارکردی دارد؛ حواله برای انتقال ارزی و تجارت استفاده میشود و هزینهها و شرایط بازار نقدی اسکناس را ندارد.
بنابراین مقایسه دلار ۱۶۰ هزار تومانی حواله با دلار بیش از ۲۲۰ هزار تومانی بازار آزاد مفید است، اما این دو نرخ دقیقاً برای یک نوع معامله و یک گروه متقاضی نیستند.
آیا دلار حوالهای باز هم گران میشود؟
روند هفتههای اخیر نشان میدهد نرخ حواله به آرامی در حال حرکت رو به بالاست، اما نمیتوان از روی چند روز افزایش، مسیر آینده را قطعی دانست.
عرضه ارز صادراتی، سیاست بانک مرکزی، وضعیت صادرات نفت و غیرنفتی، نیاز واردکنندگان و تحولات سیاسی و منطقهای همگی بر بازار اثر دارند.
در بازار آزاد نیز نرخ دلار امروز از محدوده ۲۲۱ هزار تومان روزهای قبل عبور کرده و در برخی معاملات به محدوده ۲۲۳ تا ۲۲۴ هزار تومان رسیده است.
اگر این فاصله میان بازار آزاد و مرکز مبادله ادامه پیدا کند، بحث درباره نحوه مدیریت شکاف ارزی نیز پررنگتر خواهد شد.
پیام نرخ ۱۶۰ هزار تومانی برای تولید و واردات
عدد امروز مرکز مبادله فقط یک نرخ روی تابلو نیست.
دلار حوالهای ۱۶۰ هزار و ۵۰۲ تومانی میتواند مستقیماً وارد محاسبات مالی شرکتهایی شود که برای واردات مواد اولیه، قطعات، ماشینآلات یا کالا به ارز نیاز دارند.
در شرایطی که بنگاهها همزمان با افزایش هزینه انرژی، حملونقل، حقوق و سرمایه در گردش مواجهاند، رشد نرخ تجاری ارز میتواند فشار دیگری به بهای تمامشده اضافه کند.
در مقابل، افزایش تدریجی نرخ رسمی ممکن است بخشی از فاصله با بازار آزاد را کاهش دهد؛ اما در شرایط فعلی این شکاف همچنان بسیار بزرگ است.
دلار حوالهای امروز ۱۶۰ هزار و ۵۰۲ تومان است، در حالی که دلار آزاد بیش از ۲۲۳ هزار تومان معامله میشود. این فاصله بیش از ۶۲ هزار تومانی نشان میدهد مهمترین داستان بازار ارز فقط افزایش روزانه نرخها نیست؛ بلکه شکاف بزرگی است که میان نرخ مورد استفاده بخش رسمی تجارت و قیمت دلار در بازار آزاد شکل گرفته و ادامه آن میتواند بر تصمیم تولیدکنندگان، واردکنندگان و صادرکنندگان اثر بگذارد.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
