قیمت سیبزمینی امروز ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ | سیبزمینی ۱۰۰ هزار تومانی گرانفروشی است؟
بازار سیبزمینی پس از یک دوره نوسان شدید قیمتی، به تدریج وارد مرحلهای شده که افزایش عرضه میتواند نقش تعیینکنندهای در قیمتها داشته باشد. تازهترین اظهارات علی برابری، سرپرست سازمان مرکزی تعاون روستایی، نشان میدهد برداشت محصول در استانهای اصلی تولیدکننده آغاز شده و براساس پیشبینی معاونت زراعت، میزان برداشت تا پایان آبان میتواند به حدود ۳ میلیون تن برسد.
برابری همچنین اعلام کرده است میزان ورود سیبزمینی به میدان مرکزی میوه و ترهبار تهران از هفته گذشته به حدود هزار کامیون رسیده و در نتیجه، از نظر تأمین کالا کمبود خاصی در بازار وجود ندارد. گزارشهای منتشرشده در روز یکشنبه ۲۲ شهریور نیز رسیدن ورودی بازار تهران به این سطح و قیمت کمتر از ۸۰ هزار تومان برای بخش عمده بازار مصرف را تأیید میکنند.
قیمت سیبزمینی امروز ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ چقدر است؟
براساس آخرین اعلام سازمان مرکزی تعاون روستایی، قیمت هر کیلو سیبزمینی در مبادی تولید در محدوده ۴۸ تا ۵۵ هزار تومان قرار دارد.
همین محصول پس از ورود به میدان مرکزی تهران با قیمت تقریبی ۵۵ تا ۶۷ هزار تومان معامله میشود. در خردهفروشیهای متعارف نیز قیمت منطقی باید کمتر از ۸۰ هزار تومان باشد.
در بازارهای شهرستانی تهران از جمله محدوده میدان امام حسین، نرخهایی کمتر از ۷۵ هزار تومان گزارش شده است. در شبکه روستابازار نیز هر کیلو سیبزمینی در تهران حدود ۵۹ هزار تومان عرضه میشود.
این ارقام با وضعیت هفته گذشته نیز همخوانی دارد. پیشتر سرپرست تعاون روستایی قیمت سر مزرعه را بین ۴۸ تا ۵۳ هزار تومان، قیمت عمدهفروشی را حدود ۵۰ تا ۶۵ هزار تومان و دامنه منطقی خردهفروشی را ۶۵ تا ۷۵ هزار تومان اعلام کرده بود. در همان مقطع، قیمت سیبزمینی در غرفههای میادین تهران از ۷۳ هزار تومان به ۶۹ هزار تومان کاهش یافت.
بنابراین اگرچه نرخها بسته به کیفیت محصول، محل فروش و هزینه توزیع متفاوت است، اما قیمتهای بالاتر از ۸۰ هزار تومان در شرایط فعلی فاصله محسوسی با نرخ مورد انتظار متولی تنظیم بازار دارد.
سیبزمینی ۱۰۰ هزار تومانی چرا همچنان در بازار دیده میشود؟
یکی از نکات مهم اظهارات جدید علی برابری به فروش سیبزمینی با قیمت بالاتر از ۱۰۰ هزار تومان در برخی مغازههای مناطق شمالی تهران مربوط میشود.
سرپرست سازمان مرکزی تعاون روستایی چنین قیمتهایی را با وضعیت عرضه بازار همخوان ندانسته و خواستار برخورد دستگاههای نظارتی با گرانفروشی شده است.
بررسی زنجیره قیمت نیز دلیل این حساسیت را روشن میکند. اگر محصول با نرخ حداکثر حدود ۵۵ هزار تومان از مبدأ خارج شود و در میدان مرکزی تا حدود ۶۷ هزار تومان قیمت بخورد، فروش آن با نرخ بالاتر از ۱۰۰ هزار تومان به معنای ایجاد فاصلهای بیش از ۳۰ هزار تومان تنها در آخرین حلقه زنجیره توزیع است.
البته خردهفروش هزینههایی از جمله حملونقل، اجاره، ضایعات و نیروی انسانی دارد، اما سیاست وزارت جهاد کشاورزی این است که فاصله میان قیمت تولیدکننده و مصرفکننده کاهش یابد؛ موضوعی که گسترش عرضه مستقیم از طریق روستابازارها نیز در همین راستا دنبال میشود.
ورود هزار کامیون سیبزمینی چه تاثیری بر قیمت بازار دارد؟
افزایش میزان ورود کالا به میدان مرکزی تهران یکی از مهمترین نشانههایی است که میتواند احتمال کاهش یا دستکم ثبات قیمت سیبزمینی را در کوتاهمدت افزایش دهد.
در هفته گذشته بیش از ۸۰۰ کامیون سیبزمینی وارد میدان مرکزی شده بود و افزایش جریان عرضه از استانهایی مانند اردبیل و همدان، بخشی از حباب قیمتی بازار را کاهش داد. تازهترین آمار اکنون از افزایش این میزان به حدود هزار کامیون خبر میدهد.
این افزایش از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یکی از دلایل جهشهای قبلی قیمت، محدود شدن مقطعی عرضه در بازار عمدهفروشی بود.
مسئولان تعاون روستایی پیشتر اعلام کرده بودند که در آغاز برداشت برخی مناطق همدان، دپو و نگهداری مقطعی محصول توسط واسطهها باعث کاهش عرضه به میدان مرکزی و رشد کاذب قیمت شده بود. با افزایش مستقیم بار ارسالی از مناطق تولیدکننده، قدرت چنین واسطههایی برای ایجاد کمبود موقت نیز کاهش پیدا میکند.
۳ میلیون تن سیبزمینی تا پایان آبان برداشت میشود
عامل دوم که میتواند بازار را در هفتههای آینده تحت تأثیر قرار دهد، رشد تدریجی تولید و برداشت است.
براساس پیشبینی جدید معاونت زراعت، مجموع برداشت سیبزمینی تا پایان آبان به حدود ۳ میلیون تن خواهد رسید. استانهای اردبیل، آذربایجان شرقی، همدان، کردستان، کرمانشاه، اصفهان، چهارمحال و بختیاری و زنجان از مناطق مهمی هستند که با پیشروی فصل برداشت، محصول آنها وارد شبکه توزیع خواهد شد.
برابری پیشتر نیز اعلام کرده بود تنها استان اردبیل حدود ۷۰۰ هزار تن ظرفیت محصول دارد و با آغاز برداشت سیبزمینیهای دارای قابلیت انبارداری، علاوه بر تأمین نیاز جاری بازار امکان ذخیرهسازی برای دورههای بعد نیز بیشتر میشود.
نکته مهم این است که رقم ۳ میلیون تن به معنای ورود ناگهانی این حجم محصول در یک روز یا مداخله مستقیم دولت نیست؛ بلکه برآورد مجموع برداشت در چند هفته آینده است.
از همین رو، تأثیر این میزان تولید بر قیمت نیز احتمالاً به شکل تدریجی ظاهر خواهد شد.
روستابازارها چگونه فاصله قیمت مزرعه تا مغازه را کاهش میدهند؟
یکی از ابزارهای وزارت جهاد کشاورزی برای کنترل فاصله قیمت تولید تا مصرف، افزایش عرضه مستقیم در روستابازارها است.
طبق آمار اعلامشده، در نزدیک به ۸۰۰ روستابازار کشور سیبزمینی به شکل مستقیم عرضه میشود. در هفته گذشته قیمت این محصول در تهران و همدان حدود ۵۹ هزار تومان و در یزد حدود ۶۲ هزار تومان اعلام شده بود.
این ارقام نشان میدهد حذف بخشی از حلقههای واسطهگری میتواند فاصله قابل توجهی میان قیمت بازار آزاد و عرضه مستقیم ایجاد کند.
اگر توسعه روستابازارها ادامه یابد، علاوه بر کاهش هزینه برای مصرفکننده، سهم بیشتری از قیمت نهایی نیز میتواند نصیب تولیدکننده شود؛ موضوعی که برای حفظ انگیزه کشاورزان در فصلهای آینده اهمیت زیادی دارد.
پیشبینی قیمت سیبزمینی؛ احتمال کاهش بیشتر وجود دارد؟
چشمانداز کوتاهمدت بازار سیبزمینی بیش از هر چیز به میزان واقعی عرضه در هفتههای آینده بستگی دارد.
در حال حاضر سه عامل به نفع ثبات یا کاهش قیمت عمل میکنند: آغاز برداشت گسترده در استانهای تولیدکننده، افزایش ورود بار به میدان مرکزی تهران و گسترش عرضه مستقیم.
به همین دلیل اگر جریان فعلی برداشت و توزیع بدون اختلال ادامه پیدا کند، بازگشت گسترده قیمتها به بالای ۱۰۰ هزار تومان از سمت کمبود واقعی کالا چندان قابل توجیه نخواهد بود.
با این حال نباید انتظار داشت قیمت محصول الزاماً به سطوح بسیار پایین سالهای گذشته بازگردد. افزایش هزینههای تولید، نهاده، حملونقل و دستمزد باعث شده کف هزینه تولید نیز بالا برود. مسئولان تعاون روستایی نیز تأکید دارند که تنظیم بازار باید به شکلی انجام شود که هم مصرفکننده متضرر نشود و هم قیمت فروش کشاورز از سطح اقتصادی تولید پایینتر نیاید.
قیمت منصفانه سیبزمینی چقدر است؟
برآیند آخرین آمار بازار نشان میدهد قیمت کمتر از ۸۰ هزار تومان برای هر کیلو سیبزمینی، محدوده مورد انتظار برای مصرفکننده است و در برخی مراکز عرضه مستقیم، امکان خرید محصول با نرخ نزدیک به ۵۹ هزار تومان نیز وجود دارد.
از سوی دیگر، فروش بالاتر از ۱۰۰ هزار تومان در برخی نقاط تهران از سوی مسئولان قابل قبول دانسته نشده است و درخواست برای تشدید نظارت بر خردهفروشیها مطرح شده است.
در هفتههای آینده، ورود بخش بیشتری از برداشت ۳ میلیون تنی به بازار میتواند نقش اصلی را در تعیین قیمت ایفا کند. اگر رشد عرضه ادامه داشته باشد، مهمترین چالش دیگر نه کمبود سیبزمینی، بلکه کنترل فاصله قیمت از مزرعه تا مغازه خواهد بود؛ فاصلهای که تعیین میکند افزایش تولید در نهایت تا چه اندازه به کاهش هزینه سبد غذایی خانوار منجر شود.