فولاد ایرانیان
پشتپرده «مرد سههزارچهره» از زبان فرزین محدث؛ چرا مهران مدیری برای بازگشت شصتچی وسواس دارد؟
بازگشت مسعود شصتچی پس از نزدیک به دو دهه، برای مهران مدیری فقط احیای یک شخصیت محبوب نیست؛ «مرد سههزارچهره» باید از آزمونی دشوارتر عبور کند: زنده کردن خاطره دو مجموعه موفق بدون آنکه صرفاً به نوستالژی تکیه کند. فرزین محدث، یکی از بازیگران فصل تازه، حالا از پشت صحنه این مجموعه و وسواس مدیری در کارگردانی گفته و تأکید کرده که مدیری حتی در لوکیشنهای محدود، برای جلوگیری از تکرار تصویر به دنبال میزانسنهای تازه است. سریال ۱۵ قسمتی «مرد سههزارچهره» از ۱۳ شهریور روی آنتن شبکه سه رفته و جمعهها ساعت ۲۰:۱۵ پخش میشود.
۱۱:۴۹ - ۲۹ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
فرزین محدث پیش از این در سال ۱۳۹۸ و در مجموعه «هیولا» تجربه همکاری با مهران مدیری را داشت؛ همکاریای که پس از چند سال وقفه حالا با «مرد سههزارچهره» تکرار شده است. او در گفتوگوی تازه خود توضیح داده که خاطره «مرد هزارچهره» و «مرد دوهزارچهره»، جذابیت شخصیت مسعود شصتچی و فرصت همکاری دوباره با مدیری، سه عامل اصلی برای پذیرفتن پیشنهاد بودهاند.
این انتخاب از منظر حرفهای نیز قابل فهم است. «مرد سههزارچهره» ادامه یکی از شناختهشدهترین کمدیهای شخصیتمحور تلویزیون ایران است؛ مجموعهای که تمام بار اصلی روایت آن بر دوش مردی قرار دارد که دائماً به اشتباه در جایگاههایی قرار میگیرد که هیچ تناسبی با شخصیت واقعیاش ندارند.
همین فرمول ساده، ظرفیتی گسترده برای طنز اجتماعی ایجاد میکند؛ زیرا هر بار میتوان شصتچی را وارد یک ساختار، حرفه یا گروه تازه کرد و از تضاد میان شخصیت منفعل و ساده او با محیط پیرامون، موقعیت کمدی ساخت.
نقش متفاوت فرزین محدث؛ از گلخانه تا باند خلافکار
نقش محدث در فصل جدید نیز در همین الگوی روایی تعریف شده است. او عضوی از گروهی است که فعالیت خود را پشت ظاهر یک گلخانه پنهان کردهاند و درگیر جابهجایی و معامله مواد مخدر هستند.
این همان فضایی است که در قسمتهای تازه سریال نیز دیده شده؛ شبکه سه در معرفی قسمت اخیر اعلام کرده مسعود شصتچی میان اعضای یک گروه خلافکار گرفتار شده و اعضای گروه او را با فردی مهم در مجموعه خود اشتباه میگیرند.
برای محدث، این نقش نسبت به بسیاری از شخصیتهای قبلیاش تفاوت دارد. البته ساختار کمدی سریال اجازه نمیدهد شخصیت او را با تعریف کلاسیک یک ضدقهرمان جنایی مقایسه کرد؛ همانطور که در فصلهای قبلی نیز بسیاری از شخصیتهای ظاهراً جدی، در برخورد با شصتچی به بخشی از موتور کمدی داستان تبدیل میشدند.
این انتخاب میتواند یکی از نقاط قوت فصل سوم باشد؛ زیرا سریال به جای بازسازی مستقیم موقعیتهای قدیمی، همان سازوکار اصلی را به محیطهای تازه منتقل کرده است.
راز ماندگاری مسعود شصتچی چیست؟
«مرد هزارچهره» در نوروز ۱۳۸۷ مسعود شصتچی را به مخاطب معرفی کرد و موفقیت آن به اندازهای بود که مدیری یک سال بعد سراغ ساخت «مرد دوهزارچهره» رفت. منابع مربوط به زمان تولید قسمت دوم نشان میدهند ادامه مجموعه از همان ابتدا برای نوروز ۱۳۸۸ و در قالب ۱۵ قسمت طراحی شده بود.
اما نکته جالب اینجاست که حتی در همان زمان نیز برخی منتقدان معتقد بودند قسمت دوم نتوانسته غافلگیری فصل نخست را به طور کامل تکرار کند؛ زیرا مخاطب دیگر فرمول اصلی داستان را میشناخت.
این دقیقاً همان خطر بزرگی است که «مرد سههزارچهره» نیز با آن روبهروست.
مخاطب امروز از قبل میداند که شصتچی اشتباه گرفته خواهد شد، احتمالاً وارد جایگاهی غیرمنتظره میشود و تلاش برای توضیح دادن واقعیت نیز او را بیشتر گرفتار خواهد کرد. بنابراین غافلگیری دیگر نمیتواند صرفاً از «اشتباه گرفتن هویت» به وجود بیاید؛ بلکه نویسندگان باید جذابیت را در نوع موقعیت، دیالوگها، شخصیتهای فرعی و موضوع اجتماعی هر بخش ایجاد کنند.
بازگشت بعد از ۱۸ سال؛ مزیت یا خطر؟
فاصله طولانی میان «مرد دوهزارچهره» و مجموعه جدید از یک سو مزیت بزرگی برای مدیری است. نسل قدیمی مخاطبان هنوز تصویر شصتچی را به خاطر دارد و نسل تازه نیز بارها نسخههای قدیمی را از تلویزیون، فضای مجازی و بازپخشها دیده است.
اما همین خاطره میتواند به معیار سختی برای فصل تازه تبدیل شود.
وقتی مخاطب با یک شخصیت نوستالژیک روبهرو میشود، اثر جدید فقط با سریالهای امروز مقایسه نمیشود؛ بلکه باید با نسخهای از گذشته رقابت کند که در ذهن مخاطب طی سالها پالایش شده و معمولاً خاطرهای شیرینتر از واقعیت اولیه دارد.
فرزین محدث نیز در صحبتهای خود دقیقاً به همین جاذبه اشاره کرده است؛ اینکه حضور در ادامه مجموعهای خاطرهانگیز امید به تکرار شیرینی آثار قبلی را ایجاد میکند.
وسواس مهران مدیری در پشت صحنه «مرد سههزارچهره»
یکی از مهمترین بخشهای صحبتهای محدث به سبک کارگردانی مدیری مربوط میشود.
او میگوید همان دقتی را که هنگام تولید «هیولا» دیده بود، در «مرد سههزارچهره» نیز تجربه کرده است. به گفته محدث، مدیری حتی زمانی که سکانسها در فضای بسته یا یک لوکیشن ثابت ضبط میشوند، برای تغییر جای دوربین، میزانسن و شکل قرار گرفتن بازیگران حساسیت زیادی دارد تا تصویر سریال دچار یکنواختی نشود.
این مسئله در کمدیهای موقعیت اهمیت زیادی دارد. بسیاری از صحنهها بر گفتوگوی چند شخصیت در یک محیط ثابت استوارند و اگر طراحی تصویری متنوع نباشد، سریال به سرعت به مجموعهای از نماهای تکراری تبدیل میشود.
محدث همچنین به ویژگی دیگری اشاره کرده است: مدیری به اعتقاد او تصویر تدوینشده نهایی را هنگام فیلمبرداری در ذهن دارد و برخلاف برخی کارگردانها حجم زیادی پلان اضافه ضبط نمیکند تا بعداً در تدوین انتخاب کند.
نتیجه چنین روشی میتواند ریتم سریعتر تولید و تمرکز بیشتر بازیگران روی همان چیزی باشد که قرار است در نسخه نهایی دیده شود.
چرا بازیگران میگویند کار با مدیری راحتتر است؟
در روایت محدث، دانستن دقیق خواسته کارگردان یکی از دلایلی است که فضای همکاری با مدیری را برای بازیگران خوشایند میکند.
وقتی بازیگر بداند حرکت، لحن و موقعیت موردنظر کارگردان چیست، زمان کمتری صرف برداشتهای بدون هدف میشود. این مسئله بهویژه در سریال کمدی که زمانبندی دیالوگ و واکنش بازیگر اهمیت حیاتی دارد، میتواند کیفیت اجرا را بالا ببرد.
مدیری در «مرد سههزارچهره» علاوه بر کارگردانی، نقش مرکزی را نیز بازی میکند؛ یعنی همزمان باید ریتم کلی صحنه را کنترل کند و از درون قاب نیز شصتچی را پیش ببرد. محدث معتقد است تجربه چند دهه فعالیت مدیری در تلویزیون باعث شده این دو نقش را با شناخت دقیقی از محصول نهایی ترکیب کند.
«مرد سههزارچهره» چند قسمت است و چه زمانی پخش میشود؟
مجموعه جدید در ۱۵ قسمت تولید شده است. مهران مدیری کارگردان، جواد فرحانی تهیهکننده و امین انتظاری، احمدرضا کاظمی و محمدامین فرشادمهر نویسندگان آن هستند. مهران مدیری، غلامرضا نیکخواه، پروین قائممقامی، پژمان بازغی، نصرالله رادش، بهی جدیدی، نوشین تبریزی، فرزین محدث، وحید آقاپور، تینو صالحی، محمد بحرانی و مرتضی زارع در فهرست اعلامشده بازیگران حضور دارند.
پخش سریال از جمعه ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ آغاز شده و طبق برنامه شبکه سه، هر جمعه حوالی ساعت ۲۰:۱۵ روی آنتن میرود.
داستان این فصل نیز از جایی آغاز میشود که مسعود شصتچی پس از سالها تلاش میکند زندگی عادیتری داشته باشد و با استخدام در یک اداره به خانوادهاش کمک کند، اما همان الگوی همیشگی بدشانسی و سوءتفاهم دوباره او را وارد موقعیتهای عجیب میکند.
آزمون بزرگ مهران مدیری؛ نوستالژی به تنهایی کافی نیست
«مرد سههزارچهره» از مزیتی برخوردار است که بسیاری از مجموعههای تازه ندارند: شخصیت اصلی آن از قبل شناختهشده است و مخاطب برای فهم جهان داستان به زمان زیادی نیاز ندارد.
اما نقطه قوت سریال میتواند بزرگترین خطر آن نیز باشد.
اگر اثر بیش از حد به تکرار ویژگیهای شصتچی، لحن قدیمی و ارجاعات نوستالژیک وابسته شود، برای مخاطب پس از چند قسمت قابل پیشبینی خواهد شد. در مقابل، اگر همان شخصیت آشنا درگیر مسائل و موقعیتهایی شود که متعلق به جامعه امروز هستند، فاصله ۱۸ ساله میتواند به فرصتی برای بازتعریف این شخصیت تبدیل شود.
اظهارات فرزین محدث نشان میدهد خود گروه تولید نیز از اهمیت این بازگشت آگاه بوده است. او از حساسیت ویژه مدیری روی جزئیات، میزانسن و بازی شخصی خود در نقش شصتچی صحبت میکند؛ نشانهای از اینکه «مرد سههزارچهره» برای سازندهاش صرفاً یک دنباله معمولی نیست.
حالا پرسش اصلی این نیست که آیا مردم مسعود شصتچی را هنوز به خاطر دارند؛ پاسخ این سؤال تقریباً روشن است. چالش واقعی این است که آیا همان مرد ساده و بدشانس میتواند در سال ۱۴۰۵ نیز به اندازه نوروز ۱۳۸۷ مخاطب را غافلگیر کند؟
فرزین محدث با نقش متفاوت خود یکی از رنگهای تازه این مسیر است، اما همانطور که خودش تأکید کرده، همه شخصیتها در نهایت حول محور مسعود شصتچی شکل میگیرند. موفقیت فصل سوم نیز احتمالاً به همین مسئله وابسته خواهد بود: اینکه مهران مدیری تا چه اندازه بتواند یک شخصیت قدیمی را در موقعیتهایی تازه قرار دهد، بدون آنکه جذابیت اولیه او قربانی تکرار شود.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
