فولاد ایرانیان
قیمت سیبزمینی امروز ۵ مهر ۱۴۰۵؛ از ۶۹ تا ۱۳۵ هزار تومان / عرضه تنظیمبازاری جلوی گرانی را میگیرد؟
بازار سیبزمینی در نخستین روزهای مهر ۱۴۰۵ با ترکیبی عجیب از کمبود نسبی عرضه، افت کیفیت بخشی از بار و جهش قیمت در خردهفروشیها روبهرو شده است. در حالی که نرخ رسمی سیبزمینی در میادین شهرداری تهران امروز حدود ۶۹ هزار تومان اعلام شده، مشاهدات بازار از فروش برخی انواع این محصول تا ۱۱۰ و حتی ۱۳۵ هزار تومان در مغازهها حکایت دارد. اکنون وزارت جهاد کشاورزی و اتحادیه میوه و سبزیفروشان با عرضه تنظیمبازاری ۶۹ هزار تومانی تلاش میکنند فاصله قیمت میدان تا خردهفروشی را کنترل کنند؛ اما پرسش اصلی این است که آیا افزایش عرضه میتواند پیش از ورود کامل محصول جدید، بازار را آرام کند؟
۲۱:۲۰ - ۰۵ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
سیبزمینی که یکی از پرمصرفترین اقلام سبد غذایی خانوار ایرانی است، در هفتههای پایانی شهریور وارد یک دوره جدید افزایش قیمت شد. دادههای میدان مرکزی تهران نشان میدهد در بازه ۲۳ تا ۲۹ شهریور، قیمت عمده این محصول از محدوده ۵۵ تا ۷۵ هزار تومان هفته قبل به حدود ۷۰ تا ۸۵ هزار تومان رسید؛ یعنی کف نرخ ظرف یک هفته بیش از ۲۷ درصد و قیمت محصول ممتاز بیش از ۱۳ درصد افزایش یافت.
با ورود به مهر، نرخ رسمی در شبکه میادین شهرداری تعدیل شده و امروز یکشنبه ۵ مهر قیمت سیبزمینی ۶۹ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم اعلام شده است. با این حال، قیمتهای مشاهدهشده در خردهفروشیهای سطح شهر بسیار بالاتر است و در برخی فروشگاهها به ۱۱۰ تا ۱۳۵ هزار تومان میرسد.
جدول قیمت سیبزمینی در بازار مهر ۱۴۰۵
| محل عرضه | قیمت تقریبی هر کیلو |
|---|---|
| میادین شهرداری تهران | حدود ۶۹ هزار تومان |
| بار عمده و ممتاز در هفته پایانی شهریور | حدود ۷۰ تا ۸۵ هزار تومان |
| خردهفروشیهای سطح شهر | حدود ۱۱۰ تا ۱۳۵ هزار تومان |
| سیبزمینی تنظیمبازاری برای مغازهدار | حدود ۶۰ هزار تومان |
| نرخ هدف تنظیم بازار برای مصرفکننده | حدود ۶۹ هزار تومان |
قیمت رسمی ۶۹ هزار تومانی میادین و برنامه توزیع تنظیمبازاری در نرخ مشابه از سوی منابع روز بازار تأیید شده است.
چرا سیبزمینی ناگهان گران شد؟
مهمترین توضیح فعالان عمدهفروشی، کاهش عرضه در پایان شهریور است.
اکبر یاوری، رئیس اتحادیه بارفروشان تهران، گفته بخشی از محصول کشور از استان همدان تأمین میشود و در مقطع فعلی برخی کشاورزان برداشت را با سرعت پایینتری انجام دادهاند. او پیشبینی کرده با نزدیک شدن به آبان و افزایش برداشت، عرضه بیشتر و بازار متعادلتر شود.
در همین گزارش از افت حدود ۵۰ درصدی عرضه در چند روز پایانی شهریور سخن گفته شده است؛ موضوعی که میتواند بخش قابلتوجهی از افزایش قیمت را توضیح دهد. البته رقمی که در برخی گزارشها برای «نیاز روزانه تهران» به صورت ۶۰۰ هزار تن درج شده، با آمار سالانه تولید و مصرف کشور همخوانی ندارد و احتمالاً خطای واحد یا انتقال داده است؛ بنابراین نمیتوان این عدد را بدون اصلاح رسمی مبنای تحلیل قرار داد. همان گزارش تولید سالانه سیبزمینی کشور را حدود پنج میلیون تن و نیاز مستقیم خانوارها را حدود ۳.۶ میلیون تن اعلام کرده است.
سیبزمینی ۶۹ هزار تومانی وارد بازار شد
مهمترین خبر بازار امروز، شروع عرضه تنظیمبازاری است.
طیبه صفری، رئیس اتحادیه میوه و سبزیفروشان تهران، اعلام کرده با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، بازرسی، اتاق اصناف و تعدادی از واحدهای بازار مرکزی، سیبزمینی با قیمت حدود ۶۰ هزار تومان در اختیار خردهفروش قرار میگیرد و قیمت فروش به مصرفکننده باید در محدوده ۶۹ هزار تومان باشد.
این نرخ تقریباً نصف قیمت برخی خردهفروشیهایی است که محصول را در محدوده ۱۳۰ تا ۱۳۵ هزار تومان عرضه میکنند.
در نتیجه، اگر حجم توزیع تنظیمبازاری به اندازهای باشد که بخش قابلتوجهی از تقاضای روزانه را پوشش دهد، میتواند فروشندگان آزاد را برای کاهش قیمت تحت فشار قرار دهد.
اما اثر این سیاست کاملاً به حجم و استمرار عرضه وابسته است. عرضه محدود در چند فروشگاه، بهتنهایی نمیتواند نرخ کل بازار را تغییر دهد.
چرا قیمت مغازه با میدان اینقدر فاصله دارد؟
یکی از پرسشهای مهم مصرفکنندگان این است که چگونه محصولی که در میادین حدود ۶۹ هزار تومان فروخته میشود، در خردهفروشی به ۱۱۰ یا حتی ۱۳۵ هزار تومان میرسد؟
بر اساس قواعد بازار، قیمت عمده محصولات کشاورزی معمولاً با احتساب ضایعات، حملونقل و سود شبکه توزیع میتواند حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد بالاتر در خردهفروشی عرضه شود. خود گزارش میدان مرکزی نیز به همین بازه اشاره کرده است.
اگر مبنا را ۶۹ هزار تومان قرار دهیم، افزایش ۳۵ درصدی قیمت را به حدود ۹۳ هزار تومان میرساند. بنابراین قیمتهای ۱۲۰ تا ۱۳۵ هزار تومانی نیازمند عوامل دیگری مانند تفاوت کیفیت، محل فروش، هزینه توزیع یا حاشیه سود بالاتر هستند.
همین فاصله یکی از دلایلی است که ورود محصول تنظیمبازاری اهمیت پیدا میکند.
ماجرای «سیبزمینی نو» چیست؟
در فروش آنلاین و برخی مغازهها اصطلاح «سیبزمینی نو» نیز دیده میشود؛ عبارتی که برای بعضی مصرفکنندگان این تصور را ایجاد کرده که محصول عادی موجود در بازار الزاماً کهنه است.
اما توضیح اتحادیه این است که اصطلاح «نو» بیشتر به بار تازهوارد و محصول برداشت جدید اشاره دارد و وجود چنین عنوانی به معنای کهنه بودن همه سیبزمینیهای دیگر نیست.
بخشی از موجودی قبلی ممکن است همچنان در انبار یا خردهفروشی وجود داشته باشد و همزمان بار تازه نیز وارد بازار شود.
چرا کیفیت برخی سیبزمینیها پایین آمده است؟
مشاهدات بازار از وجود لکه، ضربهخوردگی، تغییر رنگ و آثار ماندگی در بخشی از بار حکایت دارد.
صفری میگوید کیفیت محصول تنها به مغازهدار مربوط نیست؛ زیرا خردهفروش کالا را از میدان مرکزی خریداری میکند و در یک بار ممکن است محصولات سالم و آسیبدیده کنار یکدیگر قرار گرفته باشند. برداشت، بارگیری، حمل و جابهجایی نیز میتواند باعث آسیب فیزیکی محصول شود.
این مسئله از زاویه قیمت اهمیت بیشتری پیدا میکند. مصرفکننده زمانی که کیلویی بیش از ۱۰۰ هزار تومان پرداخت میکند، انتظار کیفیت بالاتری دارد و وجود درصد قابلتوجهی محصول غیرقابل مصرف عملاً قیمت واقعی هر کیلو سیبزمینی سالم را افزایش میدهد.
آیا در کشور واقعاً کمبود سیبزمینی وجود دارد؟
آمار تولید تصویر متفاوتی ارائه میکند.
بر اساس اظهارات رئیس اتحادیه بارفروشان، تولید سالانه کشور حدود پنج میلیون تن برآورد شده است. او مصرف مستقیم خانوار را با سرانه سالانه حدود ۴۰ کیلوگرم نزدیک ۳.۶ میلیون تن عنوان کرده و با اضافه کردن بذر و مصرف صنایع تبدیلی، نیاز کل را حدود ۴.۶ میلیون تن برآورد کرده است.
اگر این ارقام دقیق باشند، مسئله فعلی بیشتر اختلال زمانی در عرضه و توزیع است تا کمبود مطلق تولید.
همین مقام صنفی نیز گفته با توجه به محدودیت فعلی صادرات، از نظر حساب تولید و مصرف باید مقداری محصول مازاد در کشور وجود داشته باشد و افزایش شدید نرخ از این منظر قابل توضیح کامل نیست.
آیا قیمت سیبزمینی در آبان کاهش مییابد؟
مهمترین متغیر روزهای آینده، ورود محصول تازه است.
فعالان بازار انتظار دارند با افزایش برداشت در مناطق تولیدکننده، بهخصوص با نزدیک شدن به آبان، حجم عرضه افزایش یابد. اگر این اتفاق همزمان با ادامه توزیع سیبزمینی تنظیمبازاری رخ دهد، احتمال کاهش فاصله قیمت میدان و خردهفروشی بالا میرود.
با این حال، هزینه تولید نیز نسبت به سال قبل بالا رفته و همین موضوع اجازه بازگشت آسان قیمتها به سطوح بسیار پایینتر را نمیدهد.
بنابراین سناریوی واقعبینانهتر در کوتاهمدت کاهش تدریجی قیمت و بهبود موجودی است، نه سقوط ناگهانی نرخها.
پیشبینی قیمت سیبزمینی در مهر ۱۴۰۵
بازار فعلی تحت فشار سه عامل قرار دارد: عرضه محدودتر از معمول، اختلاف بالای میدان و خردهفروشی و افت کیفیت بخشی از موجودی.
در سمت مقابل، توزیع تنظیمبازاری با قیمت ۶۹ هزار تومان و ورود تدریجی بار تازه دو عامل کاهشی مهم هستند.
در نتیجه، اگر توزیع دولتی استمرار داشته باشد و برداشت محصول جدید افزایش پیدا کند، قیمتهای ۱۲۰ تا ۱۳۵ هزار تومانی خردهفروشی در هفتههای آینده میتوانند با مقاومت بیشتری از سمت خریدار مواجه شوند و به سطوح پایینتر برگردند.
در مجموع، گرانی سیبزمینی در مهر ۱۴۰۵ بیشتر از آنکه نشانه کمبود تولید در کشور باشد، به ناهماهنگی عرضه، زمان برداشت و زنجیره توزیع مربوط است. نرخ رسمی امروز در میادین تهران ۶۹ هزار تومان است و برنامه تنظیم بازار نیز دقیقاً همین قیمت را برای مصرفکننده هدف گرفته است. اگر این عرضه به حجم کافی برسد، احتمال آرام شدن بازار وجود دارد؛ اما تا آن زمان، فاصله عجیب میان ۶۹ هزار تومان میدان و ۱۳۵ هزار تومان بعضی خردهفروشیها همچنان مهمترین علامت هشدار بازار سیبزمینی خواهد بود.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
