پرونده ملوان–استقلال بعد از ۲۴ سال دوباره باز شد؛ ادعای ۵۰ میلیونی احمدزاده و واکنش تند پسر پورحیدری
هفتم خرداد ۱۳۸۱ یکی از ماندگارترین روزهای تاریخ لیگ برتر ایران است؛ البته برای هواداران استقلال با طعمی بسیار تلخ.
استقلال در هفته بیستوششم و پایانی نخستین دوره لیگ برتر با دو امتیاز برتری نسبت به پرسپولیس وارد مسابقه شد و به دلیل شرایط جدول، حتی یک تساوی برابر ملوان برای قهرمانی کافی بود.
اما شاگردان منصور پورحیدری در ورزشگاه تختی انزلی با یک گل شکست خوردند. اسناد آماری این دیدار، نتیجه نهایی را ملوان یک – استقلال صفر و گلزن مسابقه را بابک پورغلامی ثبت کردهاند.
همزمان در تهران، پرسپولیس با تکگل ابراهیم اسدی فجر سپاسی را یک بر صفر شکست داد و با لغزش استقلال، نخستین قهرمان تاریخ لیگ برتر ایران شد.
مسابقهای که قرار بود جشن قهرمانی استقلال باشد، به یکی از معروفترین تغییرات قهرمان در هفته پایانی فوتبال ایران تبدیل شد.
ادعای تازه محمد احمدزاده چیست؟
پس از ۲۴ سال، محمد احمدزاده دوباره آن مسابقه را به خبر اول فوتبال ایران تبدیل کرده است.
او گفته پیش از بازی، فردی که از او به عنوان «یک مقام استقلال» یاد کرده با او تماس گرفته و پیشنهاد ۵۰ میلیون تومان داده تا ملوان به استقلال امتیاز بدهد و پرسپولیس قهرمان نشود.
احمدزاده گفته این پیشنهاد را نپذیرفته است.
اما تا زمان انتشار این گزارش دو نکته همچنان روشن نشده است: هویت فردی که به گفته احمدزاده تماس گرفته چه بوده و آیا سند، شاهد یا مدرک دیگری برای تأیید این روایت وجود دارد یا خیر.
به همین دلیل این ماجرا فعلاً باید با عنوان «ادعای محمد احمدزاده» روایت شود و نمیتوان آن را به عنوان یک تبانی یا پیشنهاد رشوه اثباتشده تاریخی معرفی کرد.
پسر منصور پورحیدری: اسمش را بگو؛ حتی اگر پدر من بوده
صحبتهای احمدزاده واکنش شدید علی پورحیدری را به دنبال داشته است.
فرزند سرمربی فقید استقلال گفته اگر احمدزاده واقعاً چنین پیشنهادی دریافت کرده، باید شخص مورد نظر را معرفی کند و اجازه ندهد اتهام به شکل کلی متوجه باشگاه استقلال یا مجموعهای شود که منصور پورحیدری نیز در رأس کادر فنی آن قرار داشت.
علی پورحیدری حتی تأکید کرده اگر پیشنهاددهنده پدر خودش بوده، احمدزاده باید همان را هم علنی کند؛ زیرا خانواده پورحیدری به منش و رفتار منصورخان اطمینان دارند.
این درخواست در واقع هسته اصلی اختلاف جدید است: احمدزاده یک ادعای مشخص مالی مطرح کرده اما فرد متهم را مشخص نکرده و استقلالیهای آن دوره میگویند چنین بیان کلی، سایه اتهام را روی افراد متعددی میاندازد.
جمله «ملوان به استقلالیها پول داد» واقعاً چه معنایی داشت؟
بخشی از اظهارات علی پورحیدری با تیترهایی مانند «ملوان به چند بازیکن استقلال پول داد» منتشر شده، اما متن کامل مصاحبه معنای متفاوتی دارد.
او نگفته که سندی برای پرداخت پول از سوی ملوان دارد. برعکس، برای نقد روش طرح ادعای احمدزاده گفته است همانطور که یک نفر میتواند بدون ارائه مدرک بگوید استقلال پول پیشنهاد کرده، او هم میتواند به راحتی ادعا کند فردی خارج از ساختار رسمی ملوان به چند استقلالی پول داده تا در زمین کمکاری کنند.
یعنی این بخش از صحبتهای علی پورحیدری یک مثال فرضی و اعتراضی برای نشان دادن پیامد ادعاهای بدون سند بوده است، نه افشای یک رشوه تازه.
این تفاوت برای بازخوانی منصفانه پرونده بسیار مهم است.
ادعای «خیانت بازیکنان استقلال» از کجا آمد؟
ماجرای آن مسابقه البته سالها پیش از صحبت تازه احمدزاده نیز حاشیه داشت.
چند عضو کادر فنی استقلال در دورههای مختلف مدعی شدهاند تعدادی از بازیکنان تیم با منصور پورحیدری اختلاف داشتند و در مسابقه مقابل ملوان با تمام توان بازی نکردند.
پرویز مظلومی در مصاحبهای در سال ۱۳۹۲ گفته بود پیش از سفر به انزلی، از طریق ولیالله صالحنیا شنیده که برخی بازیکنان گفتهاند اجازه نخواهند داد پورحیدری قهرمان شود. مظلومی مدعی بود موضوع را به پورحیدری اطلاع داده، اما سرمربی استقلال به بازیکنانش اعتماد کرده است.
ولیالله صالحنیا نیز سالها بعد روایت مشابهی را تکرار کرد و مدعی شد چند بازیکن قبل از مسابقه حرفهایی درباره قهرمان نشدن پورحیدری زده بودند.
اما این ادعاها نیز مانند روایت تازه احمدزاده تاکنون به یک پرونده انضباطی یا قضایی با نتیجه اثباتشده تبدیل نشدهاند و نام بازیکنان مورد ادعا نیز به صورت رسمی اعلام نشده است.
خود منصور پورحیدری درباره بازی ملوان چه گفته بود؟
منصور پورحیدری در سالهای بعد بارها از تلخی آن مسابقه حرف زد، اما هیچگاه جزئیاتی را که بتواند ادعاهای مطرحشده را اثبات کند منتشر نکرد.
در بازخوانی یکی از مصاحبههای سال ۱۳۹۰ او آمده است که استقلال تنها به یک امتیاز احتیاج داشت اما بد بازی کرد و باخت. پورحیدری درباره پشت پرده آن مسابقه نیز گفته بود تنها زمانی جزئیات را بیان میکند که بخواهد برای همیشه ایران را ترک کند. این اتفاق هرگز رخ نداد و او نامی از فرد یا بازیکنی نبرد.
در نتیجه بخشی از راز آن مسابقه با درگذشت منصور پورحیدری ناگفته باقی ماند.
استعفای پورحیدری؛ پایان تلخ یک فصل
پس از شکست در انزلی و از دست رفتن قهرمانی، شرایط برای منصور پورحیدری بسیار سنگین شد.
منابع امروز و بازخوانیهای تاریخی میگویند همان شب و ساعات بعد از مسابقه جلسات مدیریتی در باشگاه استقلال برگزار شد و دوران حضور پورحیدری روی نیمکت تیم به پایان رسید.
علی پورحیدری اکنون میگوید آن اتفاق، پس از مرگ پدرش، تلخترین خاطره زندگی اوست و منصورخان بعد از مسابقه از نظر روحی بهشدت آسیب دید. او همچنین مدعی است پدرش اسامی بازیکنانی را که به آنها بدبین شده بود میدانست اما هیچگاه آن نامها را در خانواده نیز مطرح نکرد.
باز هم باید تأکید کرد این بخش، روایت خانواده پورحیدری است و مدرک مستقلی برای اثبات کمکاری عمدی بازیکنان منتشر نشده است.
فتحاللهزاده هم وارد ماجرا شد
ادعای احمدزاده فقط واکنش خانواده پورحیدری را در پی نداشته است.
علی فتحاللهزاده که در آن مقطع مدیریت استقلال را برعهده داشت، روایت احمدزاده را رد کرده و حتی خواستار برخورد حقوقی باشگاه با این اظهارات شده است. گزارشهای امروز میگویند او معتقد است اگر احمدزاده فرد مشخصی را متهم میکند باید نام و مدرکش را ارائه دهد.
نصرالله عبداللهی، سرپرست وقت استقلال، نیز موضع مشابهی گرفته و پرسیده اگر فردی از طرف استقلال چنین پیشنهادی داده، چرا نام او پس از ۲۴ سال اعلام نمیشود.
به این ترتیب، پروندهای که ابتدا با یک جمله احمدزاده شروع شد، حالا چند نسل از مدیران، مربیان و اعضای خانواده استقلال را وارد بحث کرده است.
چرا عدد ۵۰ میلیون تومان اینقدر جنجالی شده است؟
پنجاه میلیون تومان در فوتبال امروز شاید در مقایسه با قراردادهای چند ده و چند صد میلیاردی عدد بسیار بزرگی به نظر نرسد، اما برای سال ۱۳۸۱ رقم بسیار قابل توجهی بوده است.
همین مسئله باعث شده ادعای احمدزاده بازتاب زیادی پیدا کند؛ بهخصوص اینکه نتیجه آن مسابقه مستقیماً قهرمان اولین دوره لیگ برتر را تغییر داد.
اما بزرگی مبلغ یا اهمیت مسابقه به خودی خود چیزی را ثابت نمیکند.
برای تبدیل این روایت به یک واقعیت تاریخی، حداقل باید هویت پیشنهاددهنده، نحوه تماس و شواهد دیگری که امکان بررسی مستقل داشته باشند ارائه شود.
یک بازی، دو روایت کاملاً متفاوت
جالبترین بخش پرونده ملوان–استقلال این است که اکنون دو ادعای کاملاً متفاوت درباره پشت پرده آن مسابقه وجود دارد.
در روایت محمد احمدزاده، فردی از طرف استقلال تلاش کرده ملوان را برای امتیاز دادن متقاعد کند.
در روایت برخی استقلالیهای آن زمان، مشکل دقیقاً در داخل تیم بوده و گروهی از بازیکنان برای ضربه زدن به منصور پورحیدری کمکاری کردهاند.
هیچیک از این دو روایت تاکنون با یک رأی رسمی ورزشی، سند قضایی یا مدرک عمومی مستقل اثبات نشدهاند.
تنها واقعیتهای قطعی همان چیزهایی هستند که در جدول و نتیجه مسابقه ثبت شدهاند: استقلال با دو امتیاز برتری وارد هفته آخر شد، برای قهرمانی یک مساوی میخواست، یک بر صفر به ملوان باخت و پرسپولیس با پیروزی برابر فجر سپاسی جام را برد.
پروندهای که برای بسته شدن به سند نیاز دارد
۲۴ سال بعد، مسابقه ملوان و استقلال هنوز از حافظه هواداران پاک نشده است.
ادعای تازه محمد احمدزاده به این پرونده تاریخی فصل جدیدی اضافه کرده، اما واکنش علی پورحیدری شاید مهمترین پرسش ماجرا را مطرح کرده باشد: اگر فرد مشخصی پیشنهاد ۵۰ میلیون تومان داده، چه کسی بوده است؟
تا زمانی که پاسخ مستند به این سؤال داده نشود، عبارتهایی مانند «رشوه استقلال»، «تبانی ملوان» یا «خیانت قطعی بازیکنان» فراتر از چیزی است که شواهد عمومی فعلی اجازه میدهد.
فعلاً آنچه داریم یک مسابقه تاریخی با نتیجهای قطعی و مجموعهای از روایتهای سنگین اما اثباتنشده است؛ بازیای که استقلال را از اولین جام لیگ برتر محروم کرد، پرسپولیس را قهرمان ساخت و حالا پس از ۲۴ سال دوباره فوتبال ایران را به بحث درباره رازهای آن ظهر خردادماه در انزلی کشانده است.