افشین قطبی در یک قدمی نیمکت تیم امید؛ بازگشت مرد محبوب پرسپولیسی‌ها با مأموریت المپیک ۲۰۲۸؟

مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، پس از استعفای حسین عبدی اعلام کرد سرمربی جدید تیم امید ظرف ۴۸ ساعت مشخص خواهد شد. حالا در آستانه پایان این مهلت، نام افشین قطبی بیش از تمام گزینه‌های دیگر شنیده می‌شود.

همشهری امروز گزارش داده است فدراسیون فوتبال در آستانه توافق با قطبی قرار دارد و یکی از نزدیکان این مربی نیز انجام مذاکرات اولیه و رسیدن به توافق‌های ابتدایی را تأیید کرده است.

با این حال، هنوز یک نکته مهم وجود دارد: تا زمان تنظیم این گزارش هیچ حکم رسمی یا بیانیه‌ای از سوی فدراسیون فوتبال درباره انتخاب قطبی منتشر نشده است. خبرگزاری آنا نیز امروز نوشته است قطبی و یک مربی خارجی دو گزینه نهایی هستند و انتخاب نهایی قرار است انجام شود. بنابراین بهتر است فعلاً از عبارت «در آستانه هدایت تیم امید» استفاده کرد، نه «سرمربی قطعی». 

چرا تیم امید به این سرعت وارد دوره جدید شد؟

این تغییر سریع نتیجه مستقیم اتفاقات ناگویاست.

ایران مسابقات را با برد ۳ بر یک برابر امارات آغاز کرد و سپس برابر چین به تساوی بدون گل رسید. تیم امید با چهار امتیاز شرایط خوبی برای صعود داشت و حتی برای عبور از مرحله گروهی مقابل کره شمالی به یک مساوی نیاز داشت. اما شکست سنگین ۴ بر یک همه‌چیز را تغییر داد و ایران با همان چهار امتیاز در رده سوم گروه قرار گرفت و حذف شد.

حسین عبدی پس از بازگشت به ایران در فرودگاه استعفای خود را اعلام کرد و کمیته تیم‌های ملی نیز خیلی زود این استعفا را پذیرفت. به این ترتیب پروژه‌ای که قرار بود همین نسل را تا انتخابی المپیک ادامه دهد، عملاً در ناگویا متوقف شد. 

چرا افشین قطبی دوباره به گزینه فدراسیون تبدیل شد؟

نام قطبی برای تیم امید تازه مطرح نشده است.

امیر قلعه‌نویی در سال ۱۴۰۲ صراحتاً گفته بود زمانی که حبیب کاشانی نام افشین قطبی را برای هدایت تیم امید مطرح کرد، او از این گزینه استقبال کرده و معتقد بوده قطبی توانایی بالایی دارد. قلعه‌نویی فقط پیشنهاد کرده بود به دلیل دوری چندساله قطبی از فوتبال ایران، یک مربی آشنا با بازیکنان جوان داخلی کنار او قرار بگیرد.

بعد از جام ملت‌های آسیا نیز رابطه مثبت این دو دوباره علنی شد. قلعه‌نویی اعلام کرد «ارتباط خوبی» با قطبی دارد و حتی از او دعوت کرد در صورت فراهم بودن شرایط به تیم ملی کمک کند. 

به همین دلیل بازگشت نام قطبی به میز فدراسیون را نمی‌توان اتفاقی دانست. او پیش از این هم مورد تأیید سرمربی تیم ملی بوده و حالا در شرایطی مطرح شده که فدراسیون می‌خواهد تیم امید را با برنامه‌ای جدید برای المپیک آماده کند.

تجربه‌ای که برای تیم امید اهمیت ویژه دارد

یکی از نقاط قوت رزومه قطبی، تجربه کار در فوتبال پایه و ساختار تیم‌های ملی است.

طبق رزومه رسمی او، قطبی در جام جهانی ۱۹۹۸ عضو کادر فنی آمریکا بود و سپس در سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ به عنوان آنالیزور تیم ملی کره جنوبی فعالیت کرد؛ تیمی که با گاس هیدینگ در جام جهانی ۲۰۰۲ به نیمه‌نهایی رسید. او بعدها دوباره در کادر کره جنوبی حضور داشت و در مسیر انتخابی المپیک ۲۰۰۸ پکن نیز با این تیم کار کرد. 

همین تجربه انتخابی المپیک برای مأموریت احتمالی جدیدش بی‌ارتباط نیست. تیم امید ایران نیازمند مربی‌ای است که علاوه بر مسائل تاکتیکی، با دوره‌های فشرده انتخابی و مدیریت بازیکنان جوان در سطح ملی آشنا باشد.

از قهرمانی پرسپولیس تا نیمکت تیم ملی

قطبی برای هواداران ایرانی بیش از هر چیز با فصل دراماتیک ۸۷-۱۳۸۶ پرسپولیس شناخته می‌شود.

او در نخستین فصل سرمربیگری خود در ایران، پرسپولیس را به قهرمانی لیگ رساند؛ قهرمانی‌ای که با گل دیرهنگام مقابل سپاهان در روز آخر قطعی شد. منابع رسمی شیمیزو اس‌پالس نیز در سوابق او قهرمانی لیگ ایران در فصل ۲۰۰۸-۲۰۰۷ و انتخاب به عنوان مربی سال را ثبت کرده‌اند. 

قطبی در سال ۲۰۰۹ سرمربی تیم ملی ایران شد و تا پایان جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱ این سمت را حفظ کرد. ایران در آن مسابقات هر سه بازی مرحله گروهی را برد اما در یک‌چهارم نهایی مقابل کره جنوبی حذف شد. او پس از آن راهی ژاپن شد و هدایت شیمیزو اس‌پالس را برعهده گرفت. 

در سال‌های بعد نیز در چین، تایلند، فولاد ایران و کانادا فعالیت کرد. رزومه رسمی او آخرین دوره سرمربیگری‌اش را ونکوور FC در فاصله ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ ثبت کرده است. 

ماموریت اصلی قطبی؛ راهی سخت‌تر از ناگویا

اگر قرارداد قطبی نهایی شود، هدف اصلی از همان روز اول مشخص است: المپیک ۲۰۲۸.

کنفدراسیون فوتبال آسیا رسماً اعلام کرده جام ملت‌های زیر ۲۳ سال آسیا ۲۰۲۸ در ژاپن برگزار می‌شود و همین رقابت‌ها مرحله انتخابی قاره آسیا برای بازی‌های المپیک لس‌آنجلس خواهد بود. 

این یعنی تیم امید تقریباً دو سال برای ساختن نسلی آماده و هماهنگ فرصت دارد. انتخاب بازیکن، اردوهای منظم، بازی‌های تدارکاتی و تعامل با باشگاه‌ها باید از همین حالا بر اساس آن تورنمنت طراحی شود.

مسئله فقط انتخاب یک مربی نیست. ناکامی‌های متوالی تیم امید نشان داده است که تغییر سرمربی بدون حل مشکلات ساختاری، از جمله آزاد نکردن بازیکنان توسط باشگاه‌ها و برگزاری اردوهای ناقص، تضمینی برای موفقیت ایجاد نمی‌کند.

طلسم ۵۲ ساله مقابل سرمربی جدید

اهمیت پروژه زمانی روشن‌تر می‌شود که تاریخچه ایران در المپیک را مرور کنیم.

فیفا ثبت کرده است فوتبال ایران تاکنون سه بار در المپیک حضور داشته و آخرین حضور آن به مونترال ۱۹۷۶ برمی‌گردد؛ همان دوره‌ای که ایران به مرحله یک‌چهارم نهایی رسید. 

بنابراین اگر ایران به لس‌آنجلس ۲۰۲۸ برسد، پس از ۵۲ سال دوباره در تورنمنت فوتبال المپیک حاضر خواهد شد.

این همان فشاری است که روی سرمربی جدید قرار می‌گیرد؛ فرقی نمی‌کند نام او افشین قطبی باشد یا گزینه دیگری.

قطبی هنوز سرمربی تیم امید نشده، اما از همه نزدیک‌تر است

تصویر فعلی پرونده روشن است. مذاکرات با افشین قطبی انجام شده، یک منبع نزدیک به او از توافق‌های اولیه خبر داده و گزارش‌های امروز او را نزدیک‌ترین گزینه به نیمکت امید معرفی می‌کنند. در عین حال، فدراسیون هنوز قرارداد یا حکم رسمی منتشر نکرده و نام یک مربی خارجی نیز در میان گزینه‌های نهایی دیده می‌شود. 

اگر توافق نهایی شود، بازگشت قطبی فقط یک بازگشت نوستالژیک به فوتبال ایران نخواهد بود. مربی‌ای که نزدیک به دو دهه قبل با قهرمانی پرسپولیس به شهرت گسترده رسید، این بار باید تیمی را از نو بسازد که آخرین تورنمنت خود را با شکست ۴ بر یک و حذف در مرحله گروهی تمام کرده است.

برای قطبی، در صورت امضای قرارداد، هدف هم از همان روز اول قابل اندازه‌گیری خواهد بود: ساخت تیمی که در ژاپن ۲۰۲۸ سهمیه بگیرد و ایران را بعد از ۵۲ سال به فوتبال المپیک برگرداند.