هشدار تازه وزارت بهداشت درباره کرونا؛ تست‌های مثبت به ۱۷.۴ درصد رسید | پاییز با افزایش عفونت‌های تنفسی آغاز شد

براساس تازه‌ترین گزارش مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، وضعیت عفونت‌های حاد تنفسی تا ۴ مهرماه ۱۴۰۵ نسبت به هفته قبل افزایشی بوده است.

در میان نمونه‌های مورد بررسی، ۱۷.۴ درصد از نظر کووید-۱۹ مثبت گزارش شده‌اند و وزارت بهداشت اعلام کرده این رقم از آستانه هشدار بالا عبور کرده است. مثبت‌شدن نمونه‌های آنفلوآنزا نیز در همین گزارش ۱.۷ درصد بوده است.

این اعداد نشان می‌دهد در شرایط فعلی، کووید-۱۹ در نظام مراقبت تنفسی سهم بیشتری از آنفلوآنزا دارد.

اما یک نکته در تفسیر آمار بسیار مهم است: ۱۷.۴ درصد به معنای ابتلای ۱۷.۴ درصد مردم ایران نیست. این رقم، سهم نمونه‌های مثبت در میان افرادی است که در چارچوب نظام مراقبت و با علائم تنفسی نمونه‌گیری شده‌اند.

بنابراین از این داده نمی‌توان تعداد واقعی مبتلایان در کل جامعه را محاسبه کرد.

کرونا هفته قبل هم روی ۱۷ درصد بود

افزایش اخیر یک اتفاق ناگهانی یک‌هفته‌ای نیست.

در گزارش هفته بیست‌وششم، منتهی به ۲۷ شهریور، وزارت بهداشت اعلام کرده بود سهم نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ برای پنجمین هفته متوالی افزایش یافته و به ۱۷ درصد رسیده است؛ این رقم در هفته مشابه سال قبل ۸.۹ درصد اعلام شده بود.

اکنون در گزارش جدید عدد ۱۷.۴ درصد ثبت شده است.

یعنی سرعت افزایش نسبت به بعضی هفته‌های قبل محدودتر شده، اما جهت حرکت هنوز تغییر نکرده و درصد مثبت کووید-۱۹ کاهش پیدا نکرده است.

همین موضوع دلیل اصلی تأکید دوباره وزارت بهداشت بر مراقبت‌های تنفسی است.

مراجعان تنفسی هم بیشتر شدند

فقط درصد مثبت کرونا افزایش نیافته است.

وبدا در گزارش تازه اعلام کرده علائم عفونت‌های تنفسی در مراجعان سرپایی و بستری نسبت به هفته گذشته افزایش داشته است.

این تغییر از آن جهت اهمیت دارد که در هفته قبل وضعیت کمی متفاوت بود.

در هفته منتهی به ۲۷ شهریور، ۶.۵ درصد مراجعان سرپایی دارای علائم شبه‌آنفلوآنزا یا ILI و ۷.۴ درصد مراجعان بستری دارای علائم شدید تنفسی یا SARI بودند. در هفته پیش از آن این اعداد به ترتیب ۷.۴ و ۶.۹ درصد گزارش شده بود؛ یعنی در آن مقطع سهم مراجعان سرپایی کمی کاهش اما موارد شدید بستری افزایش پیدا کرده بود.

گزارش تازه اکنون از افزایش علائم در هر دو گروه سرپایی و بستری حکایت دارد.

آیا موج جدید کرونا آغاز شده است؟

استفاده از عبارت «موج جدید» در این مرحله نیاز به احتیاط دارد.

روند داده‌ها نشان می‌دهد درصد نمونه‌های مثبت افزایش پیدا کرده و از آستانه هشدار گذشته است؛ بنابراین افزایش گردش ویروس را نمی‌توان نادیده گرفت.

اما مسئولان وزارت بهداشت طی روزهای اخیر تأکید کرده‌اند که کرونا اکنون مانند دیگر ویروس‌های تنفسی در گردش است و تاکنون سویه جدیدی که بتوان افزایش فعلی را به آن نسبت داد، گزارش نشده است. وبدا همچنین به نقل از معاون بهداشت وزارت بهداشت اعلام کرده کرونا حذف نشده و به یک بیماری بومی تبدیل شده است.

در نتیجه دقیق‌ترین توصیف وضعیت فعلی، افزایش گردش کووید-۱۹ و بالا رفتن درصد نمونه‌های مثبت است؛ نه لزوماً بازگشت به شرایط همه‌گیری سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰.

رینوویروس همچنان در گردش است

در کنار کرونا و آنفلوآنزا، ویروس‌های دیگری هم در عفونت‌های تنفسی پاییز نقش دارند.

نتایج پایش ۲۱ پاتوژن تنفسی در شهریور نشان داده بود در میان ۱۲۰ نمونه مربوط به تهران و هرمزگان، رینوویروس با ۱۶.۷ درصد بیشترین سهم را داشته است.

در همان بررسی، کووید-۱۹ با ۱۱.۷ درصد در جایگاه بعدی قرار داشت و پاراآنفلوانزا و سایر کروناویروس‌ها به‌جز کووید-۱۹ هر کدام ۴.۲ درصد بودند.

این آمار با عدد ۱۷.۴ درصد گزارش هفتگی جدید تناقض ندارد؛ زیرا دو داده از دو چارچوب نمونه‌گیری و دوره زمانی متفاوت به دست آمده‌اند.

به بیان ساده، هر سرماخوردگی و سرفه‌ای در این فصل کرونا نیست و چندین ویروس تنفسی به‌صورت همزمان در جامعه گردش دارند.

آنفلوآنزا فعلاً پایین‌تر از کروناست

وضعیت آنفلوآنزا در گزارش تازه آرام‌تر از کرونا دیده می‌شود.

درصد مثبت آنفلوآنزا در هفته جدید ۱.۷ درصد گزارش شده است. یک هفته قبل نیز در نظام مراقبت دیده‌وری این رقم حدود ۲ درصد بود؛ بنابراین برخلاف کووید-۱۹، آنفلوآنزا فعلاً روند شدید صعودی نشان نمی‌دهد.

با این حال، وزارت بهداشت پیش‌تر هشدار داده بود با ورود به فصل سرد و افزایش زمان حضور مردم در محیط‌های بسته، امکان افزایش هر دو بیماری وجود دارد.

در هفته گذشته حدود ۷۵.۴ درصد ویروس‌های آنفلوآنزای شناسایی‌شده از نوع B بودند. بوشهر نیز با ۲۵.۳ درصد مثبت آنفلوآنزا بالاتر از آستانه هشدار بالا قرار داشت و هرمزگان و خوزستان نیز از آستانه هشدار پایین عبور کرده بودند.

کودکان در آمار آنفلوآنزا سهم قابل‌توجهی دارند

گزارش هفته گذشته یک نکته مهم درباره گروه‌های سنی داشت.

حدود ۳۲.۴ درصد موارد مثبت آنفلوآنزا مربوط به کودکان بود؛ ۹.۳ درصد در کودکان زیر دو سال، ۱۲ درصد در گروه دو تا پنج سال و ۱۱.۱ درصد در گروه شش تا ۱۵ سال.

همزمانی افزایش بیماری‌های تنفسی با بازگشایی مدارس باعث شده توجه به تهویه کلاس‌ها، ماندن دانش‌آموز علامت‌دار در خانه و رعایت بهداشت دست و تنفس اهمیت بیشتری پیدا کند.

به‌ویژه در کلاس‌های شلوغ، انتقال ویروس‌های تنفسی به دلیل تماس نزدیک و حضور طولانی‌مدت در محیط بسته آسان‌تر می‌شود.

علائم کرونا، آنفلوآنزا و سرماخوردگی شبیه شده‌اند

یکی از چالش‌های وضعیت فعلی این است که بسیاری از علائم ویروس‌های تنفسی با یکدیگر همپوشانی دارند.

سرفه، آبریزش بینی، بدن‌درد، بی‌حالی، عطسه، تب و در برخی افراد علائم گوارشی می‌توانند در کووید-۱۹ یا دیگر عفونت‌های ویروسی دیده شوند. گزارش‌های اخیر نیز از مشاهده مجموعه‌ای از این علائم در مراجعه‌کنندگان مراکز درمانی خبر داده‌اند.

بنابراین تشخیص نوع ویروس صرفاً بر اساس علائم همیشه ممکن نیست.

به‌ویژه برای افراد سالمند، بیماران دارای بیماری زمینه‌ای، افراد دچار نقص ایمنی و کسانی که علائم شدید تنفسی دارند، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری دارد.

چه زمانی باید جدی‌تر مراقب بود؟

افزایش درصد مثبت کرونا به معنی لزوم اضطراب عمومی نیست، اما بی‌توجهی نیز منطقی نیست.

تنگی نفس، افت سطح هوشیاری، کبودی، درد مداوم قفسه سینه، تب شدید و پایدار یا بدتر شدن ناگهانی حال عمومی از نشانه‌هایی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.

برای افراد پرخطر نیز بهتر است در صورت بروز علائم، مراجعه و مشورت پزشکی به تأخیر نیفتد.

وزارت بهداشت همچنان بر مراقبت از عفونت‌های حاد تنفسی تأکید دارد و دلیل آن نیز افزایش چند هفته‌ای سهم کووید-۱۹ در نمونه‌های مثبت است.

ماسک دوباره لازم است؟

وزارت بهداشت طی هفته‌های اخیر استفاده از ماسک در فضاهای بسته، شلوغ و پرتراکم را از جمله راهکارهای کاهش انتقال بیماری‌های تنفسی مطرح کرده است.

این توصیه به‌ویژه برای افراد دارای علائم تنفسی، سالمندان، بیماران پرخطر و کسانی که با افراد آسیب‌پذیر زندگی می‌کنند اهمیت بیشتری دارد.

تهویه مناسب محیط، شست‌وشوی دست‌ها، رعایت آداب سرفه و عطسه و پرهیز از حضور غیرضروری فرد علامت‌دار در جمع نیز می‌تواند احتمال انتقال را کاهش دهد.

آیا کرونا دوباره خطرناک شده است؟

داده‌های موجود یک پیام دوگانه دارند.

از یک طرف، مثبت‌شدن ۱۷.۴ درصد نمونه‌ها و عبور از آستانه هشدار نشان می‌دهد افزایش کووید-۱۹ واقعی است و نمی‌توان آن را صرفاً به افزایش توجه رسانه‌ای نسبت داد.

از طرف دیگر، وزارت بهداشت تاکنون بازگشت شرایط بحرانی سال‌های نخست همه‌گیری یا ظهور سویه جدیدی با ویژگی‌های متفاوت را اعلام نکرده است.

بنابراین وضعیت فعلی بیشتر شبیه دوره افزایش گردش یک ویروس تنفسی بومی‌شده است؛ دوره‌ای که می‌تواند در فصل سرد تشدید شود و برای گروه‌های آسیب‌پذیر همچنان خطرآفرین باشد.

جمع‌بندی؛ کرونا بالا رفت اما تصویر فعلی با سال‌های همه‌گیری متفاوت است

تازه‌ترین گزارش وزارت بهداشت تا ۴ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد سهم نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ به ۱۷.۴ درصد رسیده، در حالی که مثبت‌شدن آنفلوآنزا ۱.۷ درصد بوده است. علائم عفونت‌های تنفسی نیز در مراجعان سرپایی و بستری نسبت به هفته قبل افزایش یافته‌اند.

یک هفته قبل سهم کرونا ۱۷ درصد بود و وزارت بهداشت از پنجمین هفته متوالی افزایش خبر داده بود؛ بنابراین روند افزایشی هنوز متوقف نشده است.

در نتیجه، پیام اصلی آمار تازه نه «بازگشت دوران همه‌گیری»، بلکه افزایش قابل‌توجه گردش کرونا در آستانه فصل سرد است. رعایت بهداشت تنفسی، تهویه فضاهای بسته و مراقبت بیشتر از سالمندان و بیماران پرخطر می‌تواند در هفته‌های پیش‌رو اهمیت بیشتری پیدا کند.