افشاگر پرونده منچسترسیتی برای «نجات جانش» ۳ میلیون یورو می‌خواهد؛ روی پینتو به مکان مخفی می‌رود

پینتو شخصاً کمپین GoFundMe را با عنوان «Help save Rui Pinto’s life» راه‌اندازی کرده و هدف آن را ۳ میلیون یورو قرار داده است. او در توضیح کمپین نوشته که پس از اطلاع از پایان برنامه حفاظت، به دلیل «چندین تهدید جانی» چاره‌ای جز انتقال به یک محل اعلام‌نشده برای مدتی نامعلوم ندارد.

در آخرین گزارش گاردین، میزان کمک‌های جمع‌آوری‌شده از مرز ۱۹ هزار یورو گذشته بود؛ رقمی که البته هنوز فاصله بسیار زیادی با هدف سه میلیون یورویی تعیین‌شده دارد. صفحه رسمی کمپین نیز تأیید می‌کند که خود روی پینتو سازمان‌دهنده این جمع‌آوری کمک است.

به گفته پینتو، این پول قرار است برای ادامه زندگی در شرایط امنیتی و جابه‌جایی او پس از پایان حمایت دولت استفاده شود. او مدعی است بدون حفاظت پلیس احتمال سوءقصد علیه او وجود دارد. صحت و سطح واقعی این تهدیدها به صورت مستقل قابل ارزیابی نیست، اما وکلای او می‌گویند نگرانی‌ها صرفاً فرضی نیستند و پینتو در ماه آوریل امسال نیز در لیسبون مورد حمله قرار گرفته است.

حفاظت از بنیان‌گذار Football Leaks از ۱۰ اکتبر قطع می‌شود

پینتو از اوت ۲۰۲۰ در برنامه ویژه حفاظت از شاهدان پرتغال قرار داشت. او پس از همکاری با مقام‌های قضایی و فراهم کردن دسترسی به میلیون‌ها فایل جمع‌آوری‌شده، از امکاناتی مانند محل سکونت محرمانه و حمایت امنیتی برخوردار شد.

اما کمیسیون برنامه‌های ویژه امنیتی پرتغال تصمیم گرفته این وضعیت از ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶ پایان یابد. در نتیجه، پینتو محل سکونت حفاظت‌شده‌ای را که تاکنون در اختیار داشته از دست می‌دهد و ادامه حفاظت پلیسی نیز تضمین‌شده نیست. 

این تصمیم چهارشنبه به او ابلاغ شد و زمان‌بندی آن به دلیل همزمانی با تحولات پرونده مالی منچسترسیتی بسیار مورد توجه قرار گرفت؛ هرچند صرف این همزمانی به خودی خود نشان‌دهنده وجود ارتباط میان این دو تصمیم نیست.

چرا مقام‌های پرتغال سطح خطر روی پینتو را پایین ارزیابی کردند؟

جزئیات منتشرشده از تصمیم رسمی نشان می‌دهد پایان حفاظت فقط بر پایه ارزیابی سطح تهدید نبوده است.

بر اساس متن تصمیم کمیسیون برنامه‌های ویژه امنیتی که رسانه‌های پرتغالی منتشر کرده‌اند، دو عامل در تصمیم‌گیری ذکر شده است: نخست گزارشی از پلیس امنیت عمومی پرتغال یا PSP که سطح خطر پینتو را پایین ارزیابی کرده و دوم، آنچه «عدم تعهد شاهد به رعایت الزامات برنامه‌ای که در آن قرار داشته» توصیف شده است. 

این همان بخشی است که وکلای پینتو با آن مخالف‌اند. آنها از وزارت دادگستری خواسته‌اند اسناد و اطلاعاتی را که ارزیابی جدید خطر بر اساس آنها صورت گرفته منتشر کند و مدعی‌اند پیش از اتخاذ تصمیم، فرصت لازم برای شنیده شدن دفاعیات موکلشان فراهم نشده است.

بنابراین روایت پرونده دو سوی متفاوت دارد: مقام‌های مسئول بر اساس گزارش پلیس خطر را پایین ارزیابی کرده‌اند، اما پینتو و تیم حقوقی او معتقدند تهدید علیه جانش همچنان جدی است.

وکلای روی پینتو اعتراض کردند

تیم حقوقی پینتو اعلام کرده است که علیه تصمیم پایان برنامه حفاظت، اعتراض اداری با اثر تعلیقی ثبت خواهد کرد.

وکلای او همچنین خواسته‌اند تا زمان روشن شدن نتیجه اعتراض، اقدامات حفاظتی ادامه پیدا کند. آنها هشدار داده‌اند از دست دادن خانه محرمانه و تضمین امنیتی، پینتو را نسبت به هر زمان دیگری از سال ۲۰۲۰ تاکنون آسیب‌پذیرتر می‌کند. 

لحن تیم حقوقی او نیز بسیار تند بوده و وکلایش نحوه اتخاذ تصمیم را ناقض اصول حاکمیت قانون توصیف کرده‌اند. این البته موضع وکلای پینتو است و نه نتیجه‌ای که یک دادگاه درباره قانونی یا غیرقانونی بودن تصمیم صادر کرده باشد.

Football Leaks چگونه منچسترسیتی را وارد پرونده‌ای تاریخی کرد؟

پینتو در سال ۲۰۱۵ پروژه Football Leaks را راه‌اندازی کرد و بعدها میلیون‌ها سند محرمانه فوتبال اروپا در اختیار رسانه‌های عضو کنسرسیوم European Investigative Collaborations قرار گرفت.

بخشی از اسناد مربوط به منچسترسیتی در سال ۲۰۱۸ توسط نشریه آلمانی اشپیگل منتشر شد و به یکی از نقاط شروع تحقیقات گسترده درباره امور مالی این باشگاه تبدیل شد. اسناد افشاشده، قراردادها و مکاتباتی را در بر می‌گرفت که درباره نحوه ثبت درآمدهای تجاری و ارتباط آنها با منابع مالی مالک باشگاه پرسش‌هایی ایجاد کرد. 

پرونده در نهایت به بررسی گسترده لیگ برتر انگلیس انجامید. کمیسیون مستقل اخیراً منچسترسیتی را در بخش عمده اتهامات مربوط به مقررات مالی مقصر تشخیص داده است. باشگاه منچسترسیتی تخلفات را رد کرده و علیه رأی صادرشده درخواست تجدیدنظر داده است؛ بنابراین فرآیند حقوقی پرونده هنوز پایان نیافته است. 

از این رو، بهتر است اسناد پینتو را یکی از منابع مهم آغاز تحقیقات دانست، نه اینکه تمام پرونده و اثبات تخلفات را صرفاً به او نسبت داد.

روی پینتو فقط یک «افشاگر» نیست؛ سابقه محکومیت هم دارد

پرونده شخصی پینتو نیز پیچیده است. او از سوی حامیانش یک افشاگر مبارزه با فساد معرفی می‌شود، اما در عین حال به دلیل روش‌های مورد استفاده برای دستیابی به برخی اطلاعات، با پرونده‌های کیفری نیز مواجه شده است.

پینتو در سال ۲۰۱۹ در بوداپست بازداشت و به پرتغال مسترد شد. دادگاهی در سال ۲۰۲۳ او را در چند مورد از جمله دسترسی غیرقانونی به اطلاعات و اقدام برای اخاذی مجرم شناخت و حکم چهار سال زندان تعلیقی صادر کرد. در آوریل ۲۰۲۶ نیز در پرونده دیگری از ۲۴۱ اتهام تبرئه شد.

این سابقه توضیح می‌دهد چرا درباره پینتو دو روایت کاملاً متفاوت وجود دارد؛ برخی او را منبع افشاگری‌های مهم در راستای منافع عمومی می‌دانند و برخی بر غیرقانونی بودن شیوه دستیابی او به داده‌ها تأکید می‌کنند.

پیشنهاد تازه روی پینتو به انگلیس

پرونده در ۲۴ ساعت گذشته ابعاد تازه‌ای هم پیدا کرده است. گاردین گزارش داده پینتو آماده است اطلاعات و همکاری بیشتری در اختیار مقام‌های بریتانیایی قرار دهد، مشروط بر اینکه حفاظت امنیتی مناسبی برای او فراهم شود.

بر اساس این گزارش، پینتو معتقد است مجموعه داده‌های در اختیارش فقط به پرونده منچسترسیتی محدود نیست و می‌تواند برای تحقیقات دیگر نیز اهمیت داشته باشد. پایان رسمی برنامه حفاظتی پرتغال از ۱۰ اکتبر می‌تواند زمینه همکاری او با نهادهای کشورهای دیگر را فراهم کند. 

این تحول احتمالاً باعث خواهد شد ماجرای Football Leaks حتی پس از یک دهه همچنان در فوتبال اروپا ادامه پیدا کند.

آیا واقعاً جان افشاگر منچسترسیتی در خطر است؟

در حال حاضر دو ارزیابی کاملاً متفاوت وجود دارد. کمیسیون پرتغالی با استناد به گزارش پلیس، خطر را «پایین» ارزیابی کرده است، اما خود پینتو از تهدیدهای متعدد و خطر سوءقصد سخن می‌گوید. وکلای او نیز به حمله فیزیکی ماه آوریل و ادامه پرونده‌هایی که از افشاگری‌هایش شکل گرفته است اشاره می‌کنند.