شوک قیمت پکیج در آستانه سرما؛ ایران‌رادیاتور ۱۵۰ میلیون شد / ارزان‌ترین مدل هم ۸۳ میلیون تومان

نزدیک شدن به روزهای سرد معمولاً بازار تجهیزات گرمایشی را فعال‌تر می‌کند، اما مهر امسال شرایط با سال‌های عادی تفاوت دارد. خریدار فقط با رشد فصلی تقاضا مواجه نیست؛ نرخ ارز نیز طی هفته‌های اخیر در سطوح بسیار بالایی قرار گرفته و هزینه جایگزینی کالا را برای شبکه فروش افزایش داده است.

در رصد عصر یکشنبه ۱۲ مهر، دلار آزاد حدود ۲۶۷ هزار و ۷۰۰ تومان ثبت شد و دامنه معاملات روز تا سقف بیش از ۲۷۲ هزار تومان بالا رفت. چنین نوسانی برای بازاری که بخشی از قطعات و مواد اولیه آن ارزبر است، به سرعت وارد محاسبات فروشندگان می‌شود.

قیمت پکیج دیواری امروز ۱۲ مهر ۱۴۰۵

آخرین قیمت‌های اعلام‌شده از بازار نشان می‌دهد برای خرید یک پکیج دیواری شناخته‌شده، بودجه کمتر از ۸۰ میلیون تومان دیگر در میان مدل‌های بررسی‌شده کافی نیست.

این ارقام قیمت‌های اعلامی و پیشنهادی بازار هستند و نباید لزوماً آنها را نرخ قطعی همه معاملات دانست. اختلاف فروشگاه، موجودی، گارانتی، هزینه نصب و زمان به‌روزرسانی قیمت می‌تواند باعث تفاوت نرخ یک مدل مشخص شود.

ایران‌رادیاتور ۱۵۰ میلیون تومان شد

بالاترین رقم در فهرست امروز مربوط به ایران‌رادیاتور L36FF است که با قیمت ۱۵۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عرضه شده است.

این مدل در رده ظرفیت‌های بالاتر قرار می‌گیرد و اساساً برای فضاهایی بزرگ‌تر از پکیج‌های معمول ۲۴ هزار طراحی شده است؛ بنابراین بخشی از فاصله قیمت آن با مدل‌های ۲۴ هزار به اختلاف ظرفیت مربوط می‌شود. منابع فروش تخصصی، L36FF را مدل ۳۶ هزار دیجیتال و مناسب متراژهای بالاتر معرفی می‌کنند.

اما رسیدن قیمت آن به مرز ۱۵۰ میلیون تومان نشان می‌دهد حتی بازار برندهای باسابقه داخلی نیز از موج تورمی اخیر جدا نمانده است.

بوتان Parma 24 از مرز ۱۰۰ میلیون عبور کرد

پکیج بوتان Parma 24 RSi Digital در فهرست امروز ۱۱۰ میلیون تومان قیمت دارد.

برای درک شدت تغییر سطح قیمت کافی است به مهر سال گذشته نگاه کنیم. در یک رصد بازار مهر ۱۴۰۴ همین مدل حدود ۲۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده بود. مقایسه مستقیم دو قیمت از دو مقطع و دو رصد بازار دقیقاً معادل تورم رسمی کالا نیست، اما نشان می‌دهد سطح قیمت پیشنهادی این مدل در یک سال چند برابر شده است.

این همان تغییری است که توان خرید خانوار را تحت فشار قرار می‌دهد؛ پکیجی که پیش‌تر با بودجه حدود ۳۰ میلیون تومان در دسترس بود، در قیمت‌های اعلامی فعلی وارد محدوده سه‌رقمی شده است.

لورچ Hero 24؛ «اقتصادی» هم ۸۳ میلیون تومان شد

کمترین نرخ در میان شش مدل مورد بررسی به لورچ Hero 24 تعلق دارد؛ با این حال حتی این مدل نیز ۸۳ میلیون تومان قیمت خورده است.

یک سال قبل قیمت همین مدل در برخی رصدهای بازار حدود ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان ثبت شده بود. باز هم باید تأکید کرد که مقایسه قیمت دو فروشگاه در دو مقطع معیار رسمی تورم نیست، اما اختلاف ایجادشده به‌خوبی تغییر سطح عمومی قیمت‌ها را نشان می‌دهد.

در واقع اصطلاح «مدل اقتصادی» در بازار امروز بیشتر به مقایسه با سایر پکیج‌ها مربوط است، نه ارزان بودن مطلق کالا.

چرا پکیج‌های داخلی هم با دلار گران می‌شوند؟

بومی بودن برند الزاماً به معنی مستقل بودن کامل آن از ارز نیست.

گزارش‌های بازار تجهیزات گرمایشی نشان می‌دهد برخی قطعات مانند بردهای الکترونیکی و پمپ‌ها وارداتی هستند یا زنجیره تأمین آنها به ارز وابسته است. از سوی دیگر، مواد اولیه‌ای مانند مس و برنج نیز از قیمت‌های جهانی و نرخ تبدیل ارز اثر می‌گیرند.

حتی ردیف تعرفه رسمی برای «اجزا و قطعات پکیج دومنظوره» در مقررات وارداتی وجود دارد و واردات این گروه در سال ۱۴۰۵ مجاز و مشمول فرآیند تأمین ارز و ثبت سفارش است.

بنابراین افزایش دلار از چند مسیر وارد قیمت نهایی می‌شود: قطعه وارداتی گران می‌شود، مواد اولیه ارزبر افزایش قیمت پیدا می‌کنند و فروشنده نیز هزینه جایگزینی موجودی خود را با نرخ روز محاسبه می‌کند.

پدیده «هزینه جایگزینی» چگونه بازار را ملتهب می‌کند؟

فرض کنید فروشگاهی یک پکیج را ماه قبل با هزینه پایین‌تر خریده است. از نظر حسابداری ممکن است بتواند همان کالا را با حاشیه سود معمول بفروشد، اما اگر مطمئن نباشد پس از فروش بتواند آن را با همان قیمت جایگزین کند، معمولاً نرخ فروش خود را براساس هزینه احتمالی خرید بعدی تنظیم می‌کند.

در بازارهای بی‌ثبات، همین رفتار باعث می‌شود اثر دلار گاهی حتی پیش از ورود محموله‌های جدید در قیمت‌ها مشاهده شود.

این همان چیزی است که از آن با عنوان قیمت‌گذاری انتظاری یاد می‌شود؛ فروشنده فقط هزینه امروز را نمی‌بیند، بلکه ریسک فردا را نیز وارد قیمت می‌کند.

ایران شرق لیام در ۹ روز ۲ میلیون تومان گران‌تر شد

برای یکی از مدل‌ها امکان مقایسه نزدیک‌مدت نیز وجود دارد.

در رصد سوم مهر، پکیج ایران شرق Liam 24000 حدود ۹۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت داشت؛ نرخ اعلامی امروز برای مدل Liam 24KW به ۹۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.

این یعنی در همان قیمت‌های اعلامی بازار حدود دو میلیون تومان تفاوت در کمتر از ۱۰ روز دیده می‌شود.

البته همین نمونه نیز نشان می‌دهد بازار را باید فروشگاه‌به‌فروشگاه بررسی کرد و از تعمیم یک قیمت به کل کشور پرهیز داشت.

چرا تقاضا در مهر افزایش پیدا می‌کند؟

بازار لوازم گرمایشی یک الگوی فصلی دارد. با کاهش دما از اواخر شهریور، تقاضا برای سرویس، تعمیر و خرید سیستم‌های گرمایشی بیشتر می‌شود و معمولاً آبان و آذر جزو ماه‌های پرتقاضاتر هستند.

امسال این الگوی فصلی با جهش ارز همزمان شده است.

خانواری که دستگاه فرسوده دارد ممکن است احساس کند اگر خرید را عقب بیندازد با نرخ بالاتری مواجه خواهد شد؛ در سوی دیگر، مصرف‌کننده‌ای که پکیج فعلی هنوز قابل تعمیر است ممکن است به دلیل قیمت بالای دستگاه جدید، تعمیر را انتخاب کند.

به همین دلیل بازار همزمان با دو رفتار متضاد روبه‌رو شده است: خرید زودهنگام از ترس گرانی و عقب‌نشینی از خرید به دلیل کاهش قدرت مالی.

تعمیر یا تعویض؛ چرا این تصمیم سخت‌تر شده است؟

وقتی قیمت یک دستگاه جدید بین ۸۳ تا بیش از ۱۵۰ میلیون تومان قرار می‌گیرد، هزینه تعمیر حتی اگر نسبت به گذشته بالا رفته باشد برای برخی خانوارها جذاب‌تر می‌شود.

اما انتخاب بین تعمیر و تعویض فقط با مقایسه دو عدد امکان‌پذیر نیست. سن دستگاه، وضعیت مبدل، پمپ، برد، ایمنی محفظه احتراق، مصرف انرژی و دسترسی به قطعات باید بررسی شود.

به همین دلیل نمی‌توان برای تمام خانوارها نسخه واحد «الان بخرید» یا «صبر کنید» صادر کرد.

اگر دستگاه فعلی سالم و قابل سرویس باشد، شرایط یک خانوار با کسی که پکیج او دچار خرابی اساسی یا مشکل ایمنی شده متفاوت است.

پیش‌بینی قیمت پکیج؛ ارز و سرما دو متغیر اصلی بازار

مسیر کوتاه‌مدت قیمت‌ها بیش از هر چیز به دو عامل بستگی دارد: نرخ ارز و شدت تقاضای فصلی.

اگر دلار در سطوح فعلی نزدیک ۲۷۰ هزار تومان بماند یا دوباره سقف‌های بالاتر را آزمایش کند، هزینه جایگزینی کالا و قطعات احتمالاً اجازه کاهش سریع قیمت‌های پیشنهادی را نمی‌دهد.

از سوی دیگر، نزدیک شدن به ماه‌های سرد می‌تواند تقاضا را بالا نگه دارد.

اما سناریوی مقابل نیز وجود دارد. اگر ارز عقب‌نشینی معنادار داشته باشد و تقاضای مصرفی به دلیل ضعف قدرت خرید کاهش پیدا کند، فروشندگان ممکن است بخشی از قیمت‌های پیشنهادی را تعدیل کنند.

با این حال تجربه بازار کالاهای بادوام نشان می‌دهد کاهش قیمت معمولاً با سرعت جهش اولیه اتفاق نمی‌افتد.

بازار گرمایش زیر فشار دلار و فصل سرما

قیمت‌های امروز یک پیام مشخص دارند: خرید پکیج دیگر هزینه کوچکی در سبد تجهیز خانه نیست.

از ۸۳ میلیون تومان برای Hero 24 تا ۱۵۰.۵ میلیون تومان برای L36FF، بیشتر مدل‌های شناخته‌شده وارد محدوده‌هایی شده‌اند که تصمیم خرید را برای خانوار دشوارتر می‌کند.

در عین حال، نمی‌توان تمام افزایش را صرفاً به «فصل سرما» نسبت داد. نوسان دلار، هزینه قطعات و مواد اولیه، قیمت‌گذاری براساس هزینه جایگزینی و رشد تقاضای فصلی همزمان روی بازار فشار وارد می‌کنند.

بنابراین مهم‌ترین ویژگی بازار پکیج در مهر ۱۴۰۵ نه فقط گرانی، بلکه بی‌ثباتی است؛ بازاری که قیمت اعلامی امروز ممکن است با نرخ فردا متفاوت باشد و خانوار میان هزینه سنگین خرید دستگاه جدید و ادامه تعمیر تجهیزات قدیمی مجبور به انتخاب شده است.