بازگشت همایون شجریان به صحنه ایران پس از ۴ سال؛ «هرجا که تویی» از شیراز آغاز میشود / فروش بلیت از ۱۳ مهر
شجریان شامگاه یکشنبه ۱۲ مهر با انتشار ویدئویی در صفحه شخصی خود اعلام کرد که پس از مدتی دوری دوباره به اجرای زنده بازخواهد گشت و کنسرت جدیدش با عنوان «هرجا که تویی» همراه گروه سیاوش آماده اجرا شده است.
طبق اعلام منتشرشده، اولین اجرا چهارشنبه ۱۵ مهرماه در شیراز خواهد بود و فرآیند فروش بلیت نیز از دوشنبه ۱۳ مهر آغاز میشود. خبرگزاریهای داخلی نیز اصل برنامه و بازگشت او به صحنه ایران پس از حدود چهار سال را تأیید کردهاند.
در زمان بررسی منابع عمومی، جزئیات نهایی درباره قیمت همه ردیفهای بلیت و ظرفیت دقیق سالن در منابع رسمی قابل اتکای در دسترس بهطور کامل منتشر نشده بود؛ بنابراین اعدادی که در برخی سایتهای واسطه درباره قیمت بلیت دیده میشود را نمیتوان فعلاً نرخ قطعی این کنسرت دانست.
همایون شجریان بعد از چهار سال به ایران بازمیگردد
اهمیت «هرجا که تویی» فقط در معرفی یک کنسرت تازه نیست. این برنامه عملاً پایان یک وقفه چندساله در اجراهای رسمی شجریان در ایران محسوب میشود.
آخرین مجموعه بزرگ کنسرتهای او در داخل کشور، پروژه «به رنگ صدا» بود که از اول تیرماه ۱۴۰۱ در سالن همایشهای وزارت کشور آغاز شد. این اجرا همراه ارکستر سیاوش و به رهبری آرش گوران برگزار شد و به دلیل استقبال مخاطبان، از برنامه اولیه چندشبه فراتر رفت و تا مرداد همان سال ادامه پیدا کرد.
بر اساس گزارش رسانهای همان دوره، استقبال از فروش بلیت «به رنگ صدا» بسیار بالا بود؛ صبا گزارش کرده بود بیش از ۸۰ هزار بلیت طی حدود شش ساعت به فروش رسید و اجرای اولیه به مجموعهای یکماهه تبدیل شد.
همین سابقه باعث میشود آغاز فروش بلیت «هرجا که تویی» نیز از نظر میزان تقاضا مورد توجه باشد. با این حال، تا زمانی که آمار رسمی فروش پروژه جدید اعلام نشده، نمیتوان درباره سرعت فروش یا رکورد احتمالی آن قضاوت کرد.
چرا شیراز برای شروع تور انتخاب شد؟
انتخاب شیراز بهعنوان نخستین مقصد، یکی از تفاوتهای مهم این پروژه با «به رنگ صدا» است؛ زیرا آن مجموعه از تهران آغاز شده بود.
در اعلام فعلی فقط شروع اجراها از شیراز قطعی شده و هنوز فهرست کامل شهرهای احتمالی ادامه تور بهطور عمومی اعلام نشده است. بنابراین تعبیر «تور سراسری» تا زمان اعلام رسمی شهرهای بعدی با احتیاط باید به کار رود.
با این حال آغاز پروژهای در این ابعاد از خارج تهران میتواند نشاندهنده تلاش برای توزیع جغرافیایی اجراها باشد؛ موضوعی که در صورت ادامه یافتن در شهرهای دیگر، امکان دسترسی مخاطبان خارج از پایتخت به یکی از پرتقاضاترین اجراهای موسیقی ایرانی را افزایش میدهد.
گروه سیاوش دوباره کنار همایون شجریان
«هرجا که تویی» بار دیگر با همراهی گروه سیاوش اجرا میشود؛ گروهی که ارتباط آن با شجریان سابقهای طولانی دارد.
در ترکیب معرفیشده برای این پروژه، آزاد میرزاپور نوازنده عود، حسین رضایینیا نوازنده دف، مهیار طریحی نوازنده سنتور، رادمان توکلی نوازنده تار، مهرزاد اعظمیکیا نوازنده کمانچه و مرتضی مومنیان نوازنده تنبک حضور دارند.
بخش قابل توجهی از این نوازندگان پیشتر نیز در پروژههای سیاوش کنار شجریان حضور داشتهاند. منابع مربوط به فعالیتهای گذشته این گروه، حضور مهیار طریحی، آزاد میرزاپور و حسین رضایینیا را در کنسرتها و پروژههای مختلف سیاوش ثبت کردهاند.
گروه سیاوش از اوایل دهه ۱۳۹۰ در فعالیتهای شجریان نقش پررنگی داشته است. در گزارشی مربوط به سال ۱۴۰۱ نیز از قول شجریان آمده بود که او این گروه را با الهام از الگوی گروه «آوا» شکل داده تا فضایی برای اجرای آثار آهنگسازان و نوازندگان مختلف فراهم شود.
تیم اجرایی «هرجا که تویی» چه کسانی هستند؟
پروژه جدید فقط از نظر نوازندگان ترکیب قابل توجهی دارد.
طبق اطلاعات منتشرشده، مجری پروژه مؤسسه فرهنگی هنری همایون شجریان است و سحر فروزان مدیریت برنامه را بر عهده دارد. طراحی و کارگردانی صحنه به رضا موسوی سپرده شده و کاوه عابدین مهندسی صدا را انجام میدهد.
محسن فتاحی مدیر اجرایی، افسانه شجریان عکاس و امیرحسین سیر طراح نور معرفی شدهاند. همچنین علی خمسه و محمد تقوی در بخش مستند و علیرضا سعیدی در روابط عمومی پروژه حضور دارند.
نام رضا موسوی و سحر فروزان نیز برای مخاطبان قدیمی پروژههای شجریان تازه نیست؛ هر دو در عوامل کنسرت «به رنگ صدا» در سال ۱۴۰۱ نیز حضور داشتند.
این استمرار تیم اجرایی میتواند به حفظ زبان بصری و استاندارد فنی آشنای پروژههای قبلی کمک کند، هرچند شکل دقیق صحنهآرایی و رپرتوار کنسرت جدید هنوز باید در اجرای واقعی ارزیابی شود.
«هرجا که تویی» فقط نام کنسرت نیست
عنوان این اجرا در هفتههای گذشته پیش از اعلام کنسرت نیز دیده شده بود.
شجریان اخیراً به پویشی با همین نام پیوسته بود؛ پویشی که با هدف کمک به دسترسی دانشآموزان مناطق کمبرخوردار به ابزارهای آموزشی و فرصتهای یادگیری دیجیتال شکل گرفته است. او لپتاپ شخصی خود را نیز در اختیار این طرح قرار داده بود.
در هشتم مهر نیز قطعه قدیمی «میتراود مهتاب» با صدای شجریان و آهنگسازی مجید درخشانی پس از سالها منتشر شد و در ارتباط با همین پویش مورد توجه قرار گرفت.
از این منظر، انتخاب نام «هرجا که تویی» برای پروژه تازه موسیقایی در امتداد فضایی است که طی هفتههای اخیر پیرامون این عبارت شکل گرفته است. خود شجریان نیز در اعلام کنسرت تأکید کرده که این عنوان برای او تنها نام یک اجرا نیست و به مفهوم نزدیک کردن آدمها با صدا، همراهی و کمک اشاره دارد.
تفاوت «هرجا که تویی» با «به رنگ صدا»
«به رنگ صدا» در سال ۱۴۰۱ پروژهای با ارکستر بزرگتر و رهبری آرش گوران بود. در آن اجرا علاوه بر سازهای ایرانی، مجموعهای از سازهای زهی و ارکسترال نیز حضور داشتند.
ترکیبی که برای «هرجا که تویی» معرفی شده، فعلاً جمعوجورتر و متمرکزتر بر سازهای ایرانی است؛ عود، دف، سنتور، تار، کمانچه و تنبک.
این تفاوت میتواند نشانه حرکت به سمت فضایی صمیمیتر و مبتنی بر صدای گروه سیاوش باشد، اما تا انتشار فهرست قطعات و برگزاری شب اول نمیتوان درباره فرم نهایی موسیقایی کنسرت با قطعیت صحبت کرد.
رپرتوار رسمی کنسرت نیز هنوز در خبر اعلامشده منتشر نشده است؛ بنابراین گمانهزنی درباره اینکه چه تعداد از آثار قدیمی یا قطعات تازه در برنامه خواهند بود، فعلاً مستند نیست.
بازگشت شجریان چه معنایی برای بازار کنسرت دارد؟
از منظر اقتصاد موسیقی، بازگشت یکی از پرمخاطبترین خوانندگان موسیقی ایرانی پس از چهار سال میتواند یکی از مهمترین رویدادهای بازار کنسرت در نیمه دوم ۱۴۰۵ باشد.
تجربه سال ۱۴۰۱ نشان داد تقاضا برای اجرای زنده او فراتر از ظرفیت چند سانس محدود است. فروش گسترده بلیت و تمدید اجراهای «به رنگ صدا» نمونه مشخصی از این تقاضا بود.
این بار تفاوت مهم، شروع از شیراز است. اگر پروژه در ادامه به شهرهای بیشتری برسد، اثر آن فقط به فروش بلیت محدود نخواهد شد و میتواند برای سالنها، گروههای فنی، نوازندگان و بازار اجرای موسیقی در شهرستانها نیز اهمیت داشته باشد.
انتظار برای اعلام قیمت بلیت و شهرهای بعدی
در حال حاضر سه نکته قطعی است: نام پروژه «هرجا که تویی» است، اجراها از ۱۵ مهر ۱۴۰۵ در شیراز آغاز میشوند و فروش بلیت طبق اعلام شجریان از ۱۳ مهر شروع میشود.
اما چند جزئیات مهم همچنان نیازمند اعلام رسمیاند؛ از جمله قیمت نهایی بلیتها، ظرفیت و تعداد همه سانسها، رپرتوار کامل و اینکه پس از شیراز کدام شهرها میزبان پروژه خواهند بود.
آنچه فعلاً بیش از همه اهمیت دارد، اصل بازگشت است: همایون شجریان پس از حدود چهار سال دوباره برای مخاطبان داخل ایران روی صحنه میرود. فاصله میان «به رنگ صدا» در تابستان ۱۴۰۱ و «هرجا که تویی» در پاییز ۱۴۰۵، این اجرا را از یک کنسرت معمولی فراتر برده و به یکی از مهمترین بازگشتهای موسیقی ایران در سال جاری تبدیل کرده است.