جریمه ۷۳۰ میلیونی نوجوانان استقلال و شاهین؛ تاجرنیا اعتراض کرد / «تربیت» یا تنبیه سنگین؟ + عکس

ماجرای دیدار نوجوانان استقلال و شاهین دیگر از یک درگیری داخل زمین فراتر رفته و به بحثی درباره فلسفه برخورد انضباطی در فوتبال پایه تبدیل شده است. مسابقه دو تیم در هفته دوم لیگ برتر نوجوانان استان تهران روز هفتم مهر در ورزشگاه شهید مرغوبکار برگزار شد و در دقایق پایانی به نزاعی گسترده میان بازیکنان کشیده شد؛ درگیری‌ای که به سکوها هم سرایت کرد و مسابقه حدود ۱۵ دقیقه متوقف ماند. پس از تخلیه تماشاگران، بازی ادامه پیدا کرد و استقلال با نتیجه یک بر صفر برنده شد. 

واکنش اولیه هیئت فوتبال تهران بسیار گسترده بود؛ تمام ۲۰ بازیکن حاضر در فهرست مسابقه دو تیم، اعم از اصلی و جانشین، تا اطلاع ثانوی از فعالیت‌های مرتبط با فوتبال و حضور در ورزشگاه‌ها محروم شدند. این دستور موقت با استناد به گزارش مسئولان مسابقه، تصاویر درگیری و دشواری تشخیص فوری تمام عوامل صادر شده بود. 

اما حکم نهایی بسیار دقیق‌تر و البته سنگین‌تر از دستور اولیه شد.

۱۹ حکم، ۷۳۰ میلیون تومان جریمه و حدود ۷۰ ماه محرومیت

طبق آرای منتشرشده، کمیته انضباطی هیئت فوتبال تهران برای ۱۴ بازیکن دو تیم محرومیت‌هایی از یک تا شش ماه به همراه جریمه‌های نقدی ۱۵ تا ۶۰ میلیون تومانی تعیین کرده است.

دو هوادار منتسب به استقلال و شاهین نیز به دلیل نقش در درگیری و توهین، هر کدام به یک سال محرومیت از فعالیت‌های فوتبالی محکوم شده‌اند و برای آنها به‌ترتیب جریمه‌های ۲۵ و ۵۰ میلیون تومانی در نظر گرفته شده است. امین حاج‌محمدی، مربی استقلال، و محسن پارسا، سرمربی شاهین، نیز هر کدام با یک ماه محرومیت و ۲۰ میلیون تومان جریمه مواجه شده‌اند. 

برای خود باشگاه استقلال نیز به دلیل آنچه «عدم رعایت شرایط میزبانی منجر به نزاع» عنوان شده، پنج مسابقه محرومیت از حضور هواداران در دیدارهای خانگی و خارج از خانه و ۱۰۰ میلیون تومان جریمه تعیین شده است.

جمع جریمه‌های نقدی ۱۹ حکم به ۷۳۰ میلیون تومان، معادل بیش از ۷ میلیارد ریال می‌رسد و مجموع محرومیت‌های فردی نیز حدود ۷۰ ماه اعلام شده است؛ حجمی از مجازات که رسانه‌های ورزشی آن را برای یک مسابقه نوجوانان کم‌سابقه یا بی‌سابقه توصیف کرده‌اند. 

واکنش تاجرنیا؛ «خطا باید پیامد داشته باشد اما با هدف اصلاح»

علی تاجرنیا در واکنش به این احکام مسیر متفاوتی را انتخاب کرد. او اصل درگیری را توجیه نکرد و صراحتاً نوشت اتفاقات مسابقه «قابل دفاع نبود» و برخورد انضباطی لازم است.

اعتراض او مشخصاً متوجه جریمه‌های مالی بود. تاجرنیا تأکید کرد فوتبال پایه عرصه آموزش و تربیت است و پیامد تخلف باید متناسب با سن بازیکنان و با هدف اصلاح رفتار طراحی شود؛ موضعی که بحث مهم‌تری را درباره ماهیت تنبیه نوجوانان در فوتبال مطرح کرده است. 

این موضع البته یک پرسش متقابل هم ایجاد می‌کند: اگر خشونت دسته‌جمعی، توهین و ورود تماشاگران به درگیری بدون مجازات جدی باقی بماند، چه پیام تربیتی برای بازیکن نوجوان خواهد داشت؟

بنابراین محل اختلاف بیش از آنکه درباره «مجازات یا عدم مجازات» باشد، درباره نوع و تناسب مجازات است.

مقایسه با فوتبال اروپا؛ جریمه مالی بیشتر متوجه باشگاه می‌شود؟

بررسی نمونه‌های فوتبال پایه انگلیس نشان می‌دهد در پرونده‌های «درگیری جمعی»، در موارد متعددی جرایم مالی مستقیم به باشگاه‌ها تحمیل شده است. برای مثال در سال ۲۰۲۵ درگیری تیم‌های زیر ۱۸ سال اورتون و ریدینگ به جریمه ۶ هزار پوندی اورتون و ۶۲۵ پوندی ریدینگ منجر شد. در پرونده شفیلدیونایتد و ویگان نیز دو باشگاه به‌ترتیب ۲۰ هزار و ۳۷۵۰ پوند جریمه شدند. این به معنای مصونیت بازیکنان نیست. همان بررسی نشان می‌دهد رفتار خشونت‌آمیز فردی، توهین به داور یا نقش مشخص در ایجاد درگیری می‌تواند محرومیت شخصی برای بازیکن و مربی داشته باشد.

تفاوت مهم اینجاست که در برخی ساختارهای فوتبال پایه، بخش قابل‌توجهی از بار مالی تخلف متوجه باشگاه و ساختار تربیتی آن می‌شود؛ نهادی که مربی، محیط مسابقه، امنیت و آموزش بازیکنان را مدیریت می‌کند.

از این منظر، اعتراض تاجرنیا درباره تحمیل جریمه مالی مستقیم به نوجوانان قابل بحث است، هرچند این موضوع به خودی خود به معنای نادرست یا غیرقانونی بودن رأی صادرشده نیست.

AFC درباره فوتبال نوجوانان چه رویکردی دارد؟

کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز در نسخه ۲۰۲۶ سیاست حفاظت از کودکان و نوجوانان، بر ایجاد محیطی امن، مثبت و حمایتگر در فوتبال تأکید کرده است. AFC می‌گوید حقوق، ایمنی و سلامت کودکان و نوجوانان باید در تمام فعالیت‌های فوتبالی مورد توجه قرار گیرد و سیاست تازه خود را به مسابقات، رویدادها و حتی محیط‌های دیجیتال گسترش داده است. AFC

این سیاست درباره پرونده استقلال و شاهین حکمی صادر نمی‌کند و نسخه مشخصی برای میزان جریمه مالی ندارد؛ اما یک اصل را برجسته می‌کند: برخورد با نوجوان در فوتبال فقط مسئله «تنبیه تخلف» نیست و باید همزمان با حفاظت، آموزش و اصلاح رفتار همراه باشد.

کیت آموزشی حفاظت از کودکان AFC نیز به‌صراحت از پرهیز از درگیری فیزیکی، فحاشی و آزار دیگران در کد رفتاری نوجوانان سخن می‌گوید و در عین حال بر آموزش متناسب با سن و گفت‌وگو با بازیکنان تأکید دارد.

مسئولیت مربیان و باشگاه‌ها از خود نوجوانان کمتر نیست

یکی از مهم‌ترین ابعاد این پرونده، نقش بزرگسالان است. فوتبال پایه فقط محل تمرین تکنیک نیست؛ نوجوان رفتار حرفه‌ای، مدیریت خشم و نحوه مواجهه با داور و حریف را نیز از محیط تیم یاد می‌گیرد.

وقتی مربی، مدیر یا تماشاگر کنار زمین وارد فضای تنش‌آلود می‌شود، انتظار خویشتن‌داری کامل از بازیکن ۱۵ یا ۱۶ ساله دشوارتر خواهد بود. گزارش‌های تحلیلی پس از حادثه مرغوبکار نیز بر همین موضوع تأکید کرده‌اند که مسئولیت تربیتی را نمی‌توان صرفاً روی دوش بازیکنان نوجوان گذاشت. به همین دلیل شاید موثرترین پاسخ به چنین حادثه‌ای ترکیبی باشد: محرومیت برای عوامل مستقیم خشونت، مجازات باشگاه در صورت قصور سازمانی، آموزش اجباری رفتار حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری بیشتر مربیان و خانواده‌ها.

حکم استقلال و شاهین؛ بازدارندگی یا آغاز یک بحث بزرگ‌تر؟

شدت درگیری مرغوبکار روشن می‌کند که نادیده گرفتن ماجرا گزینه قابل قبولی نبود. مسابقه متوقف شد، درگیری به سکوها کشید و تصاویر آن بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد. برخورد جدی بنابراین قابل انتظار بود.

اما رأی ۷۳۰ میلیون تومانی پرونده را به سطح دیگری برده است. حالا مسئله فقط این نیست که چه کسی شروع‌کننده درگیری بود؛ سؤال این است که در فوتبال نوجوانان، مجازات چگونه می‌تواند هم بازدارنده باشد و هم کارکرد تربیتی خود را حفظ کند؟