از «جان‌ دار» تا «بی‌ دار»؛ امیری دوماری این بار با شهاب حسینی و فروتن

یک کارگردان، دو فیلم و دو اسم که انگار برای کنار هم نشستن ساخته شده‌اند. حسین امیری دوماری که با «جان‌دار» نامش را به عنوان کارگردانی قصه‌گو و مسلط به سینمای ایران معرفی کرد، حالا با فیلم سینمایی بی دار به پرده برگشته است.

این بار اما تنها نیست. شهاب حسینی و محمدرضا فروتن، دو بازیگری که هر کدام مدتی از سینما دور بودند، برای اولین بار در جهان او کنار هم قرار گرفته‌اند.  فیلم بی‌ دار از ۲۲ مهر ۱۴۰۵ اکران می‌شود و برای کسانی که جان‌دار را دیده‌اند، یک سؤال جدی دارد: کارگردانی که با فیلم اولش اینقدر توجه گرفت، این بار با دو ستاره بزرگ چه می‌سازد؟

جان‌دار؛ فیلم اولی که امیری دوماری را شناساند

«جان‌دار» سال ۱۳۹۷ ساخته شد و حسین امیری دوماری آن را با پدرام پورامیری نوشت و کارگردانی کرد. فاطمه معتمدآریا، حامد بهداد، باران کوثری و جواد عزتی بازیگران اصلی این درام خانوادگی پرتنش بودند.

داستان جان‌دار

قصه جان‌دار در دل یک دعوای خانوادگی می‌گذرد. خانواده‌ای پرجمعیت ناگهان با بحرانی روبه‌رو می‌شود که همه را مجبور به انتخاب می‌کند. مادر (فاطمه معتمدآریا) و پسر بزرگ‌تر (حامد بهداد) یک طرف می‌ایستند و پدر (مسعود کرامتی) و پسر کوچک‌تر (علی شادمان) طرف دیگر.

شعار تبلیغاتی فیلم از همین موقعیت می‌آمد: وقتی بدترین کار دنیا بهترین راه می‌شود، چه می‌شود کرد؟ در جان‌دار هیچ شخصیتی منفعل نیست و هر کس برای نجات خانواده دست به کاری می‌زند. همین کشمکش، ریتم نفس‌گیر فیلم را می‌سازد.

پایان باز فیلم هم از همان روزهای جشنواره بحث‌برانگیز شد؛ عده‌ای آن را نیمه‌تمام دانستند و عده‌ای دیگر معتقد بودند آخرین دیالوگ مادر و پسر، قصه را کامل می‌کند. جان‌دار در بخش «نگاه نو» سی‌وهفتمین جشنواره فجر نمایش داده شد و از ۲۰ آذر ۱۳۹۸ به اکران عمومی رسید.

جان‌دار برای یک فیلم اولی کارنامه پرباری داشت. از جشنواره فجر نامزد سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی فیلم اول شد و در جشنواره فیلم ایرانی استرالیا جایزه بهترین فیلم اول را گرفت. منتقدان هم از ریتم نفس‌گیر و فضای متشنج آن گفتند.

امیری دوماری پیش از آن هم دست خالی نبود. فیلمنامه فیلم کوتاهش در جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران جایزه بهترین فیلمنامه را گرفت و بعدها نویسندگی فیلم‌های دیگری مثل «ما همه با هم هستیم» را هم بر عهده داشت.

از جان‌دار تا بی‌دار؛ دو اسم با یک امضا

اولین چیزی که به چشم می‌آید، شباهت اسم‌هاست. هر دو از یک کلمه و پسوند «دار» ساخته شده‌اند؛ یکی از «جان» می‌گوید و دیگری با «بی» شروع می‌شود. همین بازی کلامی باعث شده بسیاری از تماشاگران بی‌دار را ادامه مسیر جان‌دار بدانند.

تا امروز خبری از اینکه بی‌دار دنباله جان‌دار باشد منتشر نشده، اما انتخاب این اسم تصادفی هم به نظر نمی‌رسد. کارگردان با همین اسم به تماشاگر یادآوری می‌کند که با همان فیلمساز همیشگی طرف است.

نکته‌ای که کمتر گفته شده: امیری دوماری پیش از هر چیز فیلمنامه‌نویس است و جایزه‌های اولش را هم با فیلمنامه گرفت. برای همین انتظار می‌رود بی‌دار هم مثل جان‌دار، بیش از همه به قصه و کشمکش آدم‌هایش تکیه کند.

داستان فیلم بی‌دار؛ آنچه تا امروز می‌دانیم

تا امروز خلاصه داستان رسمی و کاملی از بی‌دار منتشر نشده است. سازندگان ترجیح داده‌اند با بازیگران، تصاویر و تیزرها کنجکاوی بسازند، نه با لو دادن قصه.

آنچه از تصاویر و گزارش‌ها برمی‌آید این است که بی‌دار یک درام اجتماعی و ملتهب است. یعنی دوماری بعد از کمدی «کوکتل مولوتوف»، دوباره به فضای جدی و پرتنشی برگشته که با جان‌دار شناخته شد.

ویدیوی تبلیغاتی آناهیتا افشار هم بدون اینکه چیزی از قصه بگوید، علامت سؤال بزرگی درباره شخصیت او ساخت. پانته‌آ پناهی‌ها دیگر بازیگر فیلم است و پخش بی‌دار را «خانه فیلم» بر عهده دارد.

برای چه کسانی جذاب است؟ اگر از تماشای فیلم بدون پیش‌زمینه لذت می‌برید، بی‌دار این فرصت کم‌یاب را می‌دهد که قصه را اولین بار روی پرده سینما ببینید.

شهاب حسینی و فروتن؛ چهره‌های تازه دنیای امیری دوماری

اگر جان‌دار روی بازی گروهی یک خانواده شلوغ تکیه داشت، بی‌دار سراغ دو بازیگر کهنه‌کار و صاحب‌سبک رفته است.

شهاب حسینی با بی‌دار به سینما برمی‌گردد. بازیگری که با «فروشنده» جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره کن را گرفت، حالا با گریمی تازه جلوی دوربین امیری دوماری است. نخستین تصویر او در فیلم حدود یک ماه مانده به اکران منتشر شد و حسابی دیده شد.

محمدرضا فروتن هم بعد از ۷ سال دوباره روی پرده سینما می‌آید. بازی آرام و درونی او کنار انرژی شهاب حسینی، همان تضادی است که یک درام پرتنش به آن نیاز دارد.

آناهیتا افشار هم سومین ضلع این ترکیب است؛ بازیگری که ویدیوی تبلیغاتی‌اش برای بی‌دار قبل از اکران بحث‌برانگیز شد.

جان‌دار و بی‌دار کنار هم

بی‌دار از ۲۲ مهر ۱۴۰۵ در سینماها اکران می‌شود و جزو شش فیلم مهم اکران پاییز امسال است.

سوالات متداول درباره فیلم بی دار

۱. آیا بی‌ دار و جان‌ دار یک کارگردان دارند؟ بله. هر دو فیلم ساخته حسین امیری دوماری هستند؛ جان‌دار را با پدرام پورامیری ساخت.

۲. آیا  فیلم بی‌ دار دنباله جان‌دار است؟  خیر تا امروز چنین خبری اعلام نشده و تیم بازیگران دو فیلم هم متفاوت است.

۳. فیلم بی دار کی اکران می‌شود؟ از ۲۲ مهر ۱۴۰۵ در سینماها.

۴. داستان فیلم بی دار چیست؟ خلاصه داستان رسمی هنوز منتشر نشده است. تا این لحظه می‌دانیم بی‌دار یک درام اجتماعی پرتنش است و جزئیات قصه عمداً پنهان مانده است.

۵. داستان جان‌دار درباره چه بود؟ درباره خانواده‌ای که در یک بحران ناگهانی، میان بد و بدتر باید انتخاب کند و هر عضو آن راه خودش را می‌رود.

۶. بازیگران اصلی فیلم بی‌ دار چه کسانی هستند؟ شهاب حسینی، محمدرضا فروتن و آناهیتا افشار.

بیدار؛ امتحان دوم کارگردان جان‌ دار

جان‌دار نشان داد امیری دوماری می‌تواند با یک قصه خانوادگی، تماشاگر را تا آخر میخکوب صندلی کند. حالا با بی‌دار، او دو بازیگر بزرگ و بازگشته را هم کنار خود دارد و انتظارها بالاتر است. اگر جان‌دار را دوست داشتید یا منتظر بازگشت شهاب حسینی و فروتن هستید، جزئیات اکران و تیز فیلم را ببینید و بلیت هفته اول را از دست ندهید.